7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 40
Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencim!
Bugünkü Türkçe dersimizde, Barış Manço’nun o harika şarkısı “Nane Limon Kabuğu”nun sözlerinde gizlenmiş atasözleri ve deyimleri keşfedeceğiz. Şarkı sözlerini dikkatlice okuyacak ve panoda verilen atasözü ve deyimlerle eşleştireceğiz. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!
Genel Çözüm Adımları:
- Önce panodaki her bir atasözü veya deyimin ne anlama geldiğini kendi kendimize düşüneceğiz.
- Sonra, şarkı sözlerini baştan sona dikkatle okuyarak, panodaki ifadeyle anlamca ya da doğrudan aynı olan cümleyi bulmaya çalışacağız.
- Bulduğumuz eşleşmeyi net bir şekilde açıklayacağız.
Şimdi her bir panodaki ifade için bu adımları uygulayarak doğru eşleşmeleri bulalım:
Soru 1: Zürefanın düşkünü, beyaz giyer kış günü.
Sevgili öğrencim, bu atasözü, aslında maddi durumu iyi olmayan ya da bir konuda yetersiz olan bir kişinin, kendini olduğundan farklı, daha zengin ya da daha bilgili göstermeye çalışmasını, üstelik bunu hiç de uygun olmayan bir zamanda yapmasını anlatır. Mesela, kışın kar yağarken incecik beyaz bir elbise giymek gibi düşün! Şimdi şarkı sözlerine bakalım, bu atasözü nerede geçiyor?
Çözüm:
- Şarkının ikinci bölümünde, “Zürefanın düşkünü, beyaz giyer kış günü” dizeleri aynen yer alıyor. Gördüğün gibi, Barış Manço bu atasözünü şarkısında birebir kullanmış.
Sonuç: “Zürefanın düşkünü, beyaz giyer kış günü.” atasözü şarkı sözlerinde doğrudan geçmektedir.
Soru 2: bin derde deva
Bu deyimimiz, bir şeyin çok faydalı olduğunu, birçok soruna veya hastalığa iyi geldiğini anlatmak için kullanılır. Yani, adeta “her derde çare” demek gibidir. Hadi şarkı sözlerinde bu ifadeyi bulalım.
Çözüm:
- Şarkının ortalarına doğru “Bin derde deva geliyor, biraz daha sabret güzelim” dizesi karşımıza çıkıyor. Burada “bin derde deva” ifadesi, beklenen bir şeyin veya durumun çok faydalı olacağını belirtiyor.
Sonuç: “Bin derde deva” deyimi şarkı sözlerinde aynen kullanılmıştır.
Soru 3: dizini dövmek
Bir insan bir hata yaptığında veya pişman olduğu bir durum yaşadığında, “dizini dövmek” deyimiyle o kişinin çok pişman olduğunu, üzüldüğünü ve keşkelerle dolu olduğunu ifade ederiz. Hani bazen bir şeye üzülünce dizlerimize vururuz ya, işte o pişmanlık ve üzüntü halini anlatır. Şimdi şarkı sözlerinde nerede bu pişmanlık ifadesi geçiyor, bakalım.
Çözüm:
- Şarkının üçüncü bölümünde “Sonra dizini döversin” dizesi geçiyor. Bu dize, bir şeyi yapmamanın ya da yanlış yapmanın sonucunda pişman olunacağını anlatıyor.
Sonuç: “Dizini dövmek” deyimi şarkı sözlerinde “Sonra dizini döversin” şeklinde kullanılmıştır.
Soru 4: Evdeki hesap çarşıya uymaz.
Bu atasözü, evde yaptığımız planların, dışarıdaki gerçek hayatla, yani çarşıdaki durumlarla her zaman örtüşmediğini, beklediğimiz gibi gitmeyebileceğini anlatır. Ne kadar plan yaparsak yapalım, bazen işler umduğumuz gibi olmaz. Şarkıda bu anlamı veren bir cümle var mı?
Çözüm:
- Şarkının üçüncü bölümünde “Çoğu zaman hesap çarşıya uymaz” dizesi yer alıyor. Gördüğün gibi, “Evdeki” kelimesi olmasa da anlam birebir aynı. Yani, yaptığımız planların genellikle gerçek hayatta beklediğimiz gibi sonuçlanmayacağını ifade ediyor.
Sonuç: “Evdeki hesap çarşıya uymaz.” atasözü şarkı sözlerinde “Çoğu zaman hesap çarşıya uymaz” şeklinde geçmektedir.
Soru 5: kendini bilmek
“Kendini bilmek” deyimi, bir insanın haddini, sınırlarını, yeteneklerini ve konumunu iyi bilmesi, alçakgönüllü olması ve neyin kendine yakışıp yakışmadığını anlaması demektir. Yani, “ben kimim, ne yapabilirim, ne yapmamalıyım” sorularının cevabını bilmek gibi. Şarkıda bu anlama yakın bir ifade var mı?
Çözüm:
- Şarkının ilk bölümünde “Kişi kendin bilip sağa sola sormalı” dizesi yer alıyor. Burada “kendin bilip” ifadesi, kişinin kendi sınırlarını ve ne yapması gerektiğini anlaması, gerekirse başkalarından da fikir alması gerektiğini vurguluyor. İşte bu, “kendini bilmek” deyimiyle çok yakından ilgili.
Sonuç: “Kendini bilmek” deyimi şarkı sözlerinde “Kişi kendin bilip sağa sola sormalı” dizesinde anlamını bulmaktadır.
Soru 6: tedbir almak
“Tedbir almak” deyimi, olası bir olumsuz duruma karşı önceden hazırlık yapmak, önlem almak demektir. Hani kış gelmeden kışlık giysilerimizi hazırlamak gibi. Ya da bir sınavdan önce iyi çalışmak gibi bir hazırlık. Şarkıda bu konuda ne deniyor, bir bakalım.
Çözüm:
- Şarkının üçüncü bölümünün başında “Sen tedbirini al, önünü kış tut” dizeleri geçiyor. Burada “tedbirini al” ifadesi doğrudan panodaki deyimle eşleşiyor ve olumsuz durumlar için önceden hazırlıklı olmanın önemini vurguluyor.
Sonuç: “Tedbir almak” deyimi şarkı sözlerinde “Sen tedbirini al, önünü kış tut” dizesinde doğrudan yer almaktadır.
Soru 7: İğneyi kendine çuvaldızı başkasına batır.
Bu çok önemli bir atasözü. Başkalarını eleştirmeden önce, kendi hatalarımızı ve eksiklerimizi görmemiz gerektiğini anlatır. Hani iğne küçüktür, çuvaldız büyüktür ya; önce küçük bir eleştiriyi kendimize yapalım, sonra daha büyük eleştirileri başkalarına yöneltelim, hatta mümkünse hiç yöneltmeyelim der. Şarkıda bu atasözünün bir kısmını görüyoruz.
Çözüm:
- Şarkının son bölümünde “Barış iğneyi kendine batırır / Çuvaldızı başkasına” dizeleri yer alıyor. Bu dizeler, atasözünün bir kısmını doğrudan kullanarak, önce kendini sorgulamanın önemini vurguluyor.
Sonuç: “İğneyi kendine çuvaldızı başkasına batır.” atasözü şarkı sözlerinde “iğneyi kendine batırır çuvaldızı başkasına” şeklinde kullanılmıştır.
Soru 8: darısı başına
Bu deyim, bir başkasının başına gelen iyi bir olayın, güzel bir şeyin, bizim de başımıza gelmesini temenni etmek, dilemek için kullanılır. Mesela arkadaşın güzel bir hediye aldığında “Darısı başına!” dersin, onun gibi güzel bir şeyin sana da olmasını dilersin. Şarkıda bu dilek nasıl geçiyor?
Çözüm:
- Şarkının en son dizesinde “Darısı kendi başına” ifadesi geçiyor. Bu ifade, “darısı başına” deyiminin bir varyasyonu olup, aynı iyi dileği, güzel bir şeyin gerçekleşmesini istemeyi ifade eder.
Sonuç: “Darısı başına” deyimi şarkı sözlerinde “Darısı kendi başına” şeklinde kullanılmıştır.
Harika bir çalışma oldu! Gördüğün gibi, Barış Manço şarkı sözlerinde atasözleri ve deyimleri ne kadar güzel kullanmış. Hem şarkı dinledik hem de Türkçe bilgilerimizi pekiştirdik. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendine iyi bak!