Merhaba sevgili öğrencim, bu etkinlikte tiyatro gösterisi hakkında konuşan arkadaşların sorularını ve cevaplarını inceleyeceğiz. Özellikle öznel ve nesnel ifadeleri ayırmayı öğreneceğiz. Hadi başlayalım!
Öncelikle, öznel ve nesnel ne demek, bir hatırlayalım:
- Öznel ifade: Kişinin kendi duygularını, düşüncelerini, beğenilerini içeren, kişiden kişiye değişebilen cümlelerdir. Mesela, “Bu yemek çok lezzetli!” demek özneldir, çünkü başkası yemeği beğenmeyebilir. Kısacası, kişisel yorum içerir.
- Nesnel ifade: Herkes tarafından aynı şekilde kabul edilen, kanıtlanabilir, kişisel yorum içermeyen cümlelerdir. Mesela, “Bu yemek tuzludur.” demek nesneldir, çünkü tadına bakan herkes tuzlu olduğunu söyleyebilir (eğer gerçekten tuzluysa). Kısacası, kanıtlanabilir bilgi içerir.
Şimdi gelelim sorularımıza ve cevaplarımıza:
1. Ezgi’nin sorusuna: Gösteride hangi konu işleniyordu?
Ezgi gösterinin konusunu merak etmiş. Yani bize gösterinin içeriği hakkında bilgi veren cevapları bulmalıyız. Bu cevaplar arasında bir de öznel ve nesnel olanları ayıracağız.
- (a) öznel şekilde cevap veren kimdir?
Cevap: Ayşegül
Ayşegül şöyle demiş: “Gösteride bir kadının hüzünlü ve ilgi çekici yaşamı anlatılıyordu.” Burada Ayşegül, gösterinin konusunu anlatırken kendi yorumunu katmış. “Hüzünlü” ve “ilgi çekici” kelimeleri kişiden kişiye değişebilecek duygusal yorumlardır. Bazılarına göre hüzünlü gelmeyebilir ya da ilgi çekici bulmayabilirler. Bu yüzden bu cevap özneldir.
- (b) nesnel şekilde cevap veren kimdir?
Cevap: Murat
Murat şöyle demiş: “Gösteride bir kadının yaşamı betimleniyordu.” Murat’ın cevabı ise sadece gösterinin konusunu, yani bir kadının hayatının anlatıldığını belirtiyor. Burada herhangi bir yorum, beğeni ya da duygu katmamış. Sadece bir durumu olduğu gibi ifade etmiş. Bu yüzden bu cevap nesneldir.
2. Halil’in sorusuna: Gösterinin başrol oyuncusu nasıl bir kostüm giymişti?
Halil, başrol oyuncusunun kostümünü sormuş. Yani bize kostümün neye benzediğini anlatan cevapları bulacağız ve yine öznel-nesnel ayrımı yapacağız.
- (a) öznel şekilde cevap veren kimdir?
Cevap: Emine
Emine şöyle demiş: “Kostümü göz kamaştırıcıydı.” Emine, kostümün kendisini nasıl etkilediğini, yani kendi beğenisini dile getirmiş. “Göz kamaştırıcı” ifadesi kişisel bir yorumdur. Herkes aynı kostümü göz kamaştırıcı bulmayabilir. Bu yüzden bu cevap özneldir.
- (b) nesnel şekilde cevap veren kimdir?
Cevap: Kadir
Kadir şöyle demiş: “Çiçek desenli, beyaz bir elbise giymişti.” Kadir’in cevabı ise kostümün somut özelliklerini, yani rengini ve desenini belirtmiş. Bu özellikler herkes tarafından görülebilir ve aynı şekilde tanımlanabilir. Yani kişisel bir yorum içermiyor. Bu yüzden bu cevap nesneldir.
3. Tuna’nın sorusuna: İzlediğiniz gösteri hakkında neler söyleyebilirsiniz?
Tuna daha genel bir soru sormuş, gösteri hakkında akıllarına gelen her şeyi söylemelerini istemiş. Burada da genel yorumlar ve somut bilgiler arasında öznel-nesnel ayrımı yapacağız.
- (a) öznel şekilde cevap veren kimdir?
Cevap: Sabri
Sabri şöyle demiş: “Çok başarılı bir gösteriydi.” Sabri, gösteriyi kendi beğenisine göre değerlendirmiş. “Başarılı” olmak kişisel bir yargıdır. Belki başka biri aynı gösteriyi çok da başarılı bulmayabilirdi. Bu yüzden bu cevap özneldir.
- (b) nesnel şekilde cevap veren kimdir?
Cevap: Seval
Seval şöyle demiş: “Gösteride, on kişi rol alıyordu.” Seval’in cevabı ise gösteride kaç kişinin oynadığına dair somut bir bilgi vermiş. Bu sayı herkes tarafından gözlemlenebilir ve kanıtlanabilir bir bilgidir. Kişisel bir yorum içermediği için bu cevap nesneldir.
Umarım öznel ve nesnel ifadeler arasındaki farkı şimdi daha iyi anlamışsındır. Bu tür ifadeleri günlük hayatımızda da sıkça kullanırız, farkında olmadan. Gözlemleyerek ve üzerinde düşünerek bu ayrımı yapmak çok kolaylaşacaktır!