Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle birlikte su tasarrufu konusundaki verileri nasıl analiz edeceğimizi ve bu verileri bir grafikte nasıl göstereceğimizi öğreneceğiz. Hayri’nin ailesinin su tüketimiyle ilgili verilen bilgileri adım adım inceleyelim ve istenen grafiği oluşturalım. Hazır mısın? Başlayalım!
Görseldeki etkinlikte, Hayri’nin ailesinin Şubat ve Mart aylarındaki su tüketimini bir sütun grafiği üzerinde göstermemiz isteniyor. Grafikte Şubat ayının verilerini kırmızı, Mart ayının verilerini ise siyah renkli sütunlarla göstereceğiz.
Öncelikle, her iki ay için de suyun hangi kullanım alanlarında ne kadar tüketildiğini tek tek hesaplamamız gerekiyor.
Şubat Ayı Su Tüketimi Verilerini Hesaplayalım:
Şubat ayında toplam 27 metreküp su tüketilmiş. Şimdi bu 27 metreküpün hangi alanlara dağıldığını bulalım.
Adım 1: Tuvalet için kullanılan su miktarını bulalım.
Verilere göre, Şubat ayındaki toplam suyun üçte biri tuvalette kullanılmış.
Şubat Ayı Tuvalet Tüketimi = Toplam Tüketim / 3
Şubat Ayı Tuvalet Tüketimi = 27 metreküp / 3
Şubat Ayı Tuvalet Tüketimi = 9 metreküp
Adım 2: İçmek ve yemek yapmak ile temizlik için kullanılan su miktarlarını bulalım.
Bu miktarlar görseldeki verilerde doğrudan verilmiş, ne kadar kolay değil mi?
Şubat Ayı İçmek ve Yemek Yapmak Tüketimi = 2 metreküp
Şubat Ayı Temizlik Tüketimi = 1 metreküp
Adım 3: Banyo ve Çamaşır ve Bulaşık için kullanılan su miktarlarını bulalım.
Şimdiye kadar bulduğumuz su miktarlarını toplayalım:
- Tuvalet: 9 metreküp
- İçmek ve Yemek Yapmak: 2 metreküp
- Temizlik: 1 metreküp
Toplam = 9 + 2 + 1 = 12 metreküp
Şubat ayındaki toplam tüketim 27 metreküptü. Geriye kalan su miktarı, banyo ile çamaşır ve bulaşık için kullanılmış. Hadi bulalım:
Geriye Kalan Su = Toplam Tüketim – (Tuvalet + İçmek ve Yemek Yapmak + Temizlik)
Geriye Kalan Su = 27 – 12 = 15 metreküp
Şimdi dikkatli olalım, çünkü burada küçük bir denklem kurmamız gerekecek. Verilerde, “Çamaşır ve bulaşık için kullanılan su, banyo için kullanılan suyun yarısıdır.” deniyor.
Yani, eğer banyo için X metreküp su kullanıldıysa, çamaşır ve bulaşık için bunun yarısı, yani X/2 metreküp su kullanılmış.
Bu iki kullanım alanının toplamı 15 metreküp etmeli:
X + (X / 2) = 15
Bu denklemi çözmek için X’i 2X/2 olarak yazabiliriz, böylece paydalar eşitlenir:
(2X / 2) + (X / 2) = 15
Payları toplayalım:
(2X + X) / 2 = 15
3X / 2 = 15
Şimdi her iki tarafı 2 ile çarpalım ki paydadan kurtulalım:
3X = 15 × 2
3X = 30
Şimdi de her iki tarafı 3’e bölelim ve X’i bulalım:
X = 30 / 3
X = 10 metreküp
Demek ki, Şubat Ayı Banyo Tüketimi = 10 metreküp
Şimdi de çamaşır ve bulaşık için kullanılan suyu bulalım. Banyonun yarısıydı hatırlarsan:
Şubat Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi = X / 2
Şubat Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi = 10 / 2
Şubat Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi = 5 metreküp
Şubat ayı için tüm verilerimizi bulduk. Hadi bir listeleyelim ki karışmasın:
- İçmek ve Yemek Yapmak: 2 metreküp
- Temizlik: 1 metreküp
- Banyo: 10 metreküp
- Çamaşır ve Bulaşık: 5 metreküp
- Tuvalet: 9 metreküp
Hemen bir kontrol yapalım: 2 + 1 + 10 + 5 + 9 = 27 metreküp. Evet, toplam tüketimle uyumlu. Harika bir iş çıkardık!
Mart Ayı Su Tüketimi Verilerini Hesaplayalım:
Mart ayında toplamda 8 metreküp su tasarrufu sağlanmış. Bu ne demek? Şubat ayına göre 8 metreküp daha az su kullanılmış demek. Çok güzel bir gelişme!
Adım 1: Mart ayındaki toplam su tüketimini bulalım.
Mart Ayı Toplam Tüketim = Şubat Ayı Toplam Tüketim – Tasarruf
Mart Ayı Toplam Tüketim = 27 metreküp – 8 metreküp
Mart Ayı Toplam Tüketim = 19 metreküp
Şimdi de bu tasarrufun hangi alanlarda nasıl gerçekleştiğini ve Mart ayındaki her bir kullanım alanının tüketimini bulalım.
Adım 2: Tuvalet için Mart ayında kullanılan su miktarını bulalım.
Verilere göre, toplam tasarrufun yarısı tuvalette gerçekleşmiş. Toplam tasarruf 8 metreküptü.
Tuvalet Tasarrufu = Toplam Tasarruf / 2
Tuvalet Tasarrufu = 8 metreküp / 2
Tuvalet Tasarrufu = 4 metreküp
Şubat ayında tuvalet için 9 metreküp kullanılmıştı. Bu miktardan tasarruf edilen kısmı çıkaralım:
Mart Ayı Tuvalet Tüketimi = Şubat Ayı Tuvalet Tüketimi – Tuvalet Tasarrufu
Mart Ayı Tuvalet Tüketimi = 9 metreküp – 4 metreküp
Mart Ayı Tuvalet Tüketimi = 5 metreküp
Adım 3: İçmek ve yemek yapmak ile temizlik için Mart ayında kullanılan su miktarlarını bulalım.
Verilerde, bu alanlarda tasarruf sağlanamadığı belirtilmiş. Yani, Şubat ayında ne kadar kullanıldıysa Mart ayında da o kadar kullanılmış.
Mart Ayı İçmek ve Yemek Yapmak Tüketimi = Şubat Ayı İçmek ve Yemek Yapmak Tüketimi = 2 metreküp
Mart Ayı Temizlik Tüketimi = Şubat Ayı Temizlik Tüketimi = 1 metreküp
Adım 4: Banyo ve Çamaşır ve Bulaşık için Mart ayında kullanılan su miktarlarını bulalım.
Verilere göre, hem banyoda hem de çamaşır ve bulaşıkta ikişer metreküp tasarruf sağlanmış.
Şubat ayında banyo için 10 metreküp kullanılmıştı. 2 metreküp tasarruf yapıldığına göre:
Mart Ayı Banyo Tüketimi = Şubat Ayı Banyo Tüketimi – Banyo Tasarrufu
Mart Ayı Banyo Tüketimi = 10 metreküp – 2 metreküp
Mart Ayı Banyo Tüketimi = 8 metreküp
Şubat ayında çamaşır ve bulaşık için 5 metreküp kullanılmıştı. 2 metreküp tasarruf yapıldığına göre:
Mart Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi = Şubat Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi – Çamaşır ve Bulaşık Tasarrufu
Mart Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi = 5 metreküp – 2 metreküp
Mart Ayı Çamaşır ve Bulaşık Tüketimi = 3 metreküp
Mart ayı için tüm verilerimizi de bulduk. Onları da listeleyelim:
- İçmek ve Yemek Yapmak: 2 metreküp
- Temizlik: 1 metreküp
- Banyo: 8 metreküp
- Çamaşır ve Bulaşık: 3 metreküp
- Tuvalet: 5 metreküp
Bir kontrol daha yapalım: 2 + 1 + 8 + 3 + 5 = 19 metreküp. Evet, Mart ayı toplam tüketimiyle de uyumlu. Süper!
Grafiği Çizelim:
Şimdi elimizdeki bu verileri, görseldeki gibi bir sütun grafiğine aktarmanın zamanı geldi. Grafikteki “Su Tüketimi (metreküp)” yazan dikey eksen (y ekseni) su miktarını, “Suyun Kullanım Alanları” yazan yatay eksen (x ekseni) ise kullanım alanlarını gösteriyor.
Adım 1: Her kullanım alanı için Şubat ayı (kırmızı) sütunlarını çizelim.
İçmek ve Yemek Yapmak: 2 metreküp. Grafikte “İçmek ve Yemek Yapmak” yazan yerin üzerine, y eksenindeki 2 birimine kadar kırmızı bir sütun çiziyoruz.
Temizlik: 1 metreküp. “Temizlik” yazan yerin üzerine, y eksenindeki 1 birimine kadar kırmızı bir sütun çiziyoruz.
Banyo: 10 metreküp. “Banyo” yazan yerin üzerine, y eksenindeki 10 birimine kadar kırmızı bir sütun çiziyoruz.
Çamaşır ve Bulaşık: 5 metreküp. “Çamaşır ve Bulaşık” yazan yerin üzerine, y eksenindeki 5 birimine kadar kırmızı bir sütun çiziyoruz.
Tuvalet: 9 metreküp. “Tuvalet” yazan yerin üzerine, y eksenindeki 9 birimine kadar kırmızı bir sütun çiziyoruz.
Adım 2: Her kullanım alanı için Mart ayı (siyah) sütunlarını çizelim.
Mart ayı sütunlarını, Şubat ayı sütunlarının hemen yanına, aynı kullanım alanı altında çizeceğiz.
İçmek ve Yemek Yapmak: 2 metreküp. “İçmek ve Yemek Yapmak” yazan yerin yanına, y eksenindeki 2 birimine kadar siyah bir sütun çiziyoruz.
Temizlik: 1 metreküp. “Temizlik” yazan yerin yanına, y eksenindeki 1 birimine kadar siyah bir sütun çiziyoruz.
Banyo: 8 metreküp. “Banyo” yazan yerin yanına, y eksenindeki 8 birimine kadar siyah bir sütun çiziyoruz.
Çamaşır ve Bulaşık: 3 metreküp. “Çamaşır ve Bulaşık” yazan yerin yanına, y eksenindeki 3 birimine kadar siyah bir sütun çiziyoruz.
Tuvalet: 5 metreküp. “Tuvalet” yazan yerin yanına, y eksenindeki 5 birimine kadar siyah bir sütun çiziyoruz.
İşte bu kadar! Tüm hesaplamaları yaptık ve grafiğimizi nasıl çizeceğimizi de anlattık. Bu grafiği çizdiğinde, Hayri’nin ailesinin hangi alanlarda su tasarrufu yaptığını çok daha net görebilirsin. Örneğin, banyoda ve tuvalette önemli bir tasarruf sağlamışlar, değil mi?
Unutma, verileri doğru okumak ve hesaplamak, sonra da onları görselleştirmek (grafik çizmek