Merhaba sevgili öğrencim,
Bugünkü Türkçe dersimizde, metin türleri konusundaki bilgimizi pekiştirecek ve günlük yazmanın inceliklerini öğreneceğiz. Görseldeki soruları adım adım inceleyelim ve birlikte çözelim. Hazırsan başlayalım!
B) Aşağıda verilen özelliklerden hangileri Barış’ın defterine yazdığı yazılarda görülmektedir. Yanlarına çarpı (X) işareti koyarak belirtiniz.
Sevgili öğrencim, bu soruda Barış’ın defterine yazdığı yazıların özelliklerini belirlememiz isteniyor. “Barış’ın defterine yazdığı yazılar” ifadesi, bize bu metnin bir günlük olabileceği ipucunu veriyor. Günlüklerin hangi özelliklere sahip olduğunu düşünerek maddeleri değerlendirelim. Unutmayalım ki günlükler, kişisel olayları, duygu ve düşünceleri günü gününe, birinci kişi ağzından anlatan metinlerdir.
1. Dizelerden oluşmuştur.
Çözüm: Günlükler genellikle düz yazı (nesir) şeklinde yazılır, şiir gibi dizelerden oluşmaz. Şiirler dizelerden oluşur ama günlükler öyle değildir. Bu yüzden bu özellik günlük için doğru değildir.
Sonuç:
2. Yaşanan olaylar günü gününe yazılmıştır.
Çözüm: Günlüklerin en belirgin özelliklerinden biri, yaşanan olayların tarihlerine göre, yani günü gününe yazılmasıdır. Zaten adı üzerinde “günlük”. Bu özellik günlük için doğrudur.
Sonuç: (X)
3. Birinci kişi ağzından yazılmış kısa yazılardır.
Çözüm: Günlükler kişisel yazılardır. Yazar kendi yaşadıklarını, duygu ve düşüncelerini anlattığı için “ben” diliyle, yani birinci kişi ağzından yazar. Ayrıca günlükler, her gün yaşananları özetleyen kısa ve özlü notlar şeklinde de olabilir. Bu özellik günlük için doğrudur.
Sonuç: (X)
4. Bir tekerleme ile başlamıştır.
Çözüm: Tekerlemeler genellikle masalların, çocuk oyunlarının veya halk edebiyatı ürünlerinin başında bulunur. Günlükler ise kişisel ve samimi ifadelerle başlar, tekerleme ile başlamaz. Bu özellik günlük için doğru değildir.
Sonuç:
5. Yazarın duygu ve düşüncelerini yansıtmaktadır.
Çözüm: Günlükler, yazarın o günkü ruh halini, sevinçlerini, üzüntülerini, hayallerini ve düşüncelerini içtenlikle anlattığı metinlerdir. Yani, yazarın iç dünyasını bize gösterir. Bu özellik günlük için doğrudur.
Sonuç: (X)
Şimdi bu bilgileri tabloya işleyelim ve işaretlemelerimizi görelim:
| 1. Dizelerden oluşmuştur. | |
| 2. Yaşanan olaylar günü gününe yazılmıştır. | X |
| 3. Birinci kişi ağzından yazılmış kısa yazılardır. | X |
| 4. Bir tekerleme ile başlamıştır. | |
| 5. Yazarın duygu ve düşüncelerini yansıtmaktadır. | X |
C) Yukarıda özelliklerini işaretlediğiniz metin türünü aşağıya yazınız.
Çözüm: Az önce işaretlediğimiz özellikler (yaşanan olayların günü gününe yazılması, birinci kişi ağzından olması, duygu ve düşünceleri yansıtması) doğrudan bir metin türünü bize gösteriyor. Bu metin türü, kişisel yaşantıların kaydedildiği, samimi ve özel bir türdür. Kendi iç dünyamızı paylaştığımız bu metin türüne günlük diyoruz.
Sonuç:
Günlük
D) Yukarıda özelliklerini öğrendiğiniz metin türüne uygun bir yazı yazınız. Yazınızı öğretmeninize kontrol ederek gerekli düzenlemeleri yapınız.
Çözüm: Sevgili öğrencim, şimdi sıra sende! “Günlük” metin türünün özelliklerini öğrendiğimize göre, sen de bu özelliklere uygun bir günlük yazısı yazmalısın. İşte sana yardımcı olacak adımlar:
Adım 1: Öncelikle bir tarih belirle. Günlükler genellikle tarih atılarak başlar. Örneğin, “10 Mayıs 2024 Cuma” gibi bir tarihle başlayabilirsin.
Adım 2: Sonra, o gün yaşadığın önemli bir olayı veya seni etkileyen bir durumu düşün. Bu, okulda yaşadığın bir anı, bir arkadaşınla yaptığın konuşma, okuduğun bir kitapla ilgili düşüncelerin ya da izlediğin bir filmden etkilenmen olabilir.
Adım 3: Yazını birinci kişi ağzından (yani “ben” diliyle) yazmaya özen göster. Kendi duygu ve düşüncelerini açıkça ifade et. “Bugün çok mutluydum çünkü…”, “Şu olay beni biraz üzdü…”, “Keşke şöyle olsaydı…” gibi ifadeler kullanabilirsin. İçinden geldiği gibi yazmak en doğrusu.
Adım 4: Yazının samimi ve içten olmasına dikkat et. Günlükler, kimseye okutmak zorunda olmadığın, kendinle baş başa kaldığın anların bir kaydıdır. Bu yüzden dilediğin gibi rahatça yazabilirsin. Kendine yazar gibi düşün.
Adım 5: Yazının sonuna istersen bir imza atabilir veya günlüğüne özel bir kapanış cümlesi ekleyebilirsin. “Yarın görüşmek üzere sevgili günlüğüm” gibi.
Unutma, yazdığın bu günlük yazısını bana (öğretmenine) getirerek kontrol ettirmelisin. Birlikte üzerinde konuşur, gerekirse düzenlemeler yaparız. Bu sayede günlük yazma becerini daha da geliştirmiş olursun. Hadi bakalım, kalemine kuvvet! Çok güzel bir günlük yazısı yazacağına eminim.