Merhaba sevgili öğrencim,
Bugün seninle “Kişisel Gelişim” temamızdaki bir etkinliği yapacağız. Bu etkinlikte, metinde geçen veya metnin konusuyla ilgili bazı kelimeleri anlamlarıyla eşleştireceğiz. Tıpkı bir bulmaca çözer gibi olacak, hem eğleneceğiz hem de yeni kelimeler öğreneceğiz. Hadi başlayalım!
Şimdi sana gönderdiğim görseldeki “1. Etkinlik” bölümünü adım adım inceleyelim ve doğru eşleştirmeleri yapalım. Kelimeleri önce metinde bulmaya çalışacağız, eğer metinde bulamazsak genel anlamlarını düşünerek verilen tanımlardan doğru olanı seçeceğiz.
1. Etkinlik
Okuduğunuz metinden alınan aşağıdaki kelimelerin altına, verilen anlamlardan uygun olanların numaralarını örnekteki gibi yazınız.
Şimdi her bir kelimeyi tek tek ele alalım ve anlamını bulalım:
Kelime: tesir
Çözüm:
Bu kelimeyi metinde aradığımızda, Peyami Safa’nın hastalığından bahsederken “bu hastalık bedeninde ve ruhunda derin tesirler bıraktı.” cümlesini görüyoruz. Buradaki “tesir” kelimesi, hastalığın bıraktığı bir etkiyi anlatıyor. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 5. Bir kimse veya nesnenin başka bir kişi veya şey üzerindeki gücü, etki.
Bu tanım, metindeki kullanımına tam olarak uyuyor.
Sonuç: tesir – 5
Kelime: imtihan
Çözüm:
Metinde, Peyami Safa’nın “Posta-Telgraf Nezaretinin açtığı imtihana girdi ve bu imtihanı üstün başarı ile kazanarak…” ifadesini okuyoruz. Burada bir işe girmek için yapılan sınavdan bahsediliyor. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 10. Öğrencilerin veya bir işe girmek isteyenlerin bilgi derecesini anlamak için yapılan yoklama, sınav.
Bu tanım, metindeki “imtihan” kelimesinin anlamını çok güzel açıklıyor.
Sonuç: imtihan – 10
Kelime: zaruret
Çözüm:
Bu kelime metinde doğrudan geçmese de, Peyami Safa’nın yaşadığı zorluklar ve erken yaşta çalışmaya başlaması gibi durumlar, “zorunluluk” ve “gereklilik” kavramlarını düşündürüyor. Anlamlar listemizde bu kelimeye uygun bir tanım var mı bakalım:
- 13. Zorunluluk, gereklilik.
Evet, “zaruret” kelimesinin anlamı tam da bu.
Sonuç: zaruret – 13
Kelime: tercüme
Çözüm:
Metinde, Peyami Safa’nın “on beş yaşında Fransızcadan tercümeler yapmaya başladı.” cümlesi geçiyor. Burada bir dilden başka bir dile çeviri yapmaktan bahsediliyor. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 1. Bir dilden başka bir dile aktarma, çeviri.
Bu tanım, “tercüme” kelimesinin ne anlama geldiğini çok net ifade ediyor.
Sonuç: tercüme – 1
Kelime: neşretmek
Çözüm:
Metinde “Yahya Kemal “İsmail Safa’nın en güzel eseri Peyami’dir.” diye neşrete yapıyordu.” cümlesi biraz farklı bir yapıda olsa da (doğrusu “neşrediyordu” ya da “neşretmişti” olmalıydı), “basın dünyası” ve “eser” kelimeleriyle birlikte düşünüldüğünde, bir eserin yayımlanmasından bahsedildiği açıktır. Anlamlar listemizde:
- 4. Yayımlamak, kitap, gazete, dergi vb. şeyleri basmak ve dağıtmak.
Bu tanım, “neşretmek” kelimesinin anlamını tam olarak karşılıyor.
Sonuç: neşretmek – 4
Kelime: teşvik
Çözüm:
Metinde, “Devrin ileri gelen yazarları tarafından büyük takdir ve teşvik gördü.” cümlesini okuyoruz. Burada, birine bir şeyi yapması için cesaret vermek, özendirmek anlamında kullanılmış. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 12. İsteklendirme, özendirme.
Bu tanım, “teşvik” kelimesinin tam da karşılığıdır.
Sonuç: teşvik – 12
Kelime: üslup
Çözüm:
Metinde, “Yakup Kadri “Bize bir üslup getirdin.” diyor…” cümlesi geçiyor. Bu cümlede, bir yazarın kendine özgü anlatım biçiminden bahsediliyor. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 3. Anlatma, oluş, deyiş veya yapış biçimi, tarz.
Bu tanım, “üslup” kelimesinin anlamını çok güzel açıklıyor.
Sonuç: üslup – 3
Kelime: nükte
Çözüm:
Bu kelime metinde doğrudan geçmese de, genel kültürümüzde bildiğimiz bir kelimedir. Anlamlar listemizde bu kelimeye uygun bir tanım var mı bakalım:
- 14. İnce anlamlı, düşündürücü ve şakalı söz, espri.
Evet, “nükte” dediğimizde aklımıza gelen anlam tam olarak budur.
Sonuç: nükte – 14
Kelime: müstakil
Çözüm:
Bu kelime de metinde doğrudan geçmiyor. Ancak günlük hayatta “müstakil ev” gibi kullanımlardan aşina olduğumuz bir kelime. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 6. Kullanış yönünden başka bir yapı ile bağlantısı olmayan, bağımsız.
Bu tanım, “müstakil” kelimesinin anlamını doğru bir şekilde veriyor.
Sonuç: müstakil – 6
Kelime: tecessüs
Çözüm:
Bu kelimeyi de metinde doğrudan göremiyoruz. Ancak anlamlar listemizde merakla ilgili bir tanım var:
- 2. Merakını gidermeye çalışma, görme, anlama merakı.
“Tecessüs” kelimesi, bir şeyi merak edip öğrenmeye çalışma, araştırma merakı anlamına gelir. Bu tanım da kelimeyi güzelce açıklıyor.
Sonuç: tecessüs – 2
Kelime: telkin
Çözüm:
Yine metinde doğrudan geçmeyen bir kelime. “Telkin” kelimesi, birine bir duygu veya düşünceyi aşılamak anlamına gelir. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 7. Bir duygu, bir düşünceyi aşılama.
Bu tanım, “telkin” kelimesinin anlamını tam olarak karşılıyor.
Sonuç: telkin – 7
Kelime: muvaffak olmak
Çözüm:
Metinde, “basın dünyasının en önemli isimleri arasında yer almaya muvaffak oldu.” cümlesini okuyoruz. Burada, bir şeyi başarmak, başarılı olmak anlamında kullanılmış. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 8. Bir işi istenilen biçimde bitirmek, başarmak.
Bu tanım, “muvaffak olmak” deyiminin anlamını mükemmel bir şekilde açıklıyor.
Sonuç: muvaffak olmak – 8
Kelime: mecmua
Çözüm:
Bu kelime de metinde doğrudan geçmiyor. Ancak “mecmua” kelimesi, dergi anlamına gelir. Anlamlar listemize baktığımızda:
- 9. Siyaset, edebiyat, teknik, ekonomi vb. konuları inceleyen ve belirli aralıklarla çıkan süreli yayın, dergi.
Bu tanım, “mecmua” kelimesinin anlamını tam olarak veriyor.
Sonuç: mecmua – 9
Harika bir çalışma oldu! Bütün kelimeleri doğru anlamlarıyla eşleştirdik. Metni dikkatlice okuyarak ve kelimelerin anlamlarını düşünerek ne kadar çok şey öğrenebildiğimizi gördük. Unutma, kelime dağarcığımızı geliştirmek, okuduğumuzu daha iyi anlamamızı ve kendimizi daha iyi ifade etmemizi sağlar. Bir sonraki derste görüşmek üzere!