7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 140
Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmeninim. Şimdi seninle birlikte “Tatlı Dil” metnimizle ilgili soruları adım adım, güzelce çözümleyelim. Hazır mısın? Başlayalım!
1. Yazar, mağaza vitrinlerindeki mankenler ile insanlar arasında yaptığı karşılaştırmayla nasıl bir sonuca ulaşmıştır? Açıklayınız.
Adım 1: Metnin ilk paragrafını dikkatlice okuyalım. Yazar, mankenlerin güler yüzlü ve güzel olduklarını ama dilleri olmadığı için “soğuk” olduklarını söylüyor.
Adım 2: İnsanları ise “güzel yapan, sıcak yapan dildir” diye belirtiyor. Ama hemen ekliyor: “Ama her dil değil. Dilin en tatlısı olmalı.”
Adım 3: Bu karşılaştırmadan yazarın varmak istediği sonuç şu:
Mankenler ne kadar güzel ve güler yüzlü olsalar da, dilleri olmadığı için insanlara gerçek bir sıcaklık veremezler, cansız kalırlar. İnsanları gerçekten güzel, sıcakkanlı ve sevilen yapan şey ise tatlı dildir. Yani, dış görünüşten çok, kullandığımız dilin, sözlerimizin güzelliği bizi değerli kılar. Tatlı dil, insanları birbirine yaklaştırır ve gerçek güzelliği ortaya çıkarır.
2. “Ama tatlı dil öyle mi ya? Yılanı deliğinden çıkarır, derler.” sözüyle anlatılmak isteneni açıklayınız.
Adım 1: Bu söz, bir deyimdir ve metinde tatlı dilin ne kadar güçlü olduğunu anlatmak için kullanılmış.
Adım 2: Yılan, tehlikeli ve kolay kolay kimseye yaklaşmayan bir hayvan olarak bilinir. Onu deliğinden çıkarmak, imkansız gibi görünen bir şeyi başarmak, çok zor bir durumu bile lehimize çevirmek demektir.
Adım 3: Metinde de açıklandığı gibi, tatlı dilin etkisi o kadar büyüktür ki, en sinirli, en öfkeli insanları bile sakinleştirebilir, gönlünü alabilir. Hatta normalde “asla yapmam” dediğimiz, yapmaya hiç niyetimiz olmayan işleri bile tatlı dille konuşan birinin hatırı için yapabiliriz. Yani bu söz, tatlı dilin ne kadar ikna edici, yatıştırıcı ve güçlü bir etkiye sahip olduğunu, hatta imkansız görünen şeyleri bile gerçekleştirebilecek bir gücü olduğunu anlatmak istiyor.
3. Aşağıdaki cümlelerde dile getirilen düşüncelerden metne göre doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
-
( D ) Sinirli davranışlarda bulunan bir insanı sakinleştirmek için o insana tatlı dille yakla-şılabilir.
Açıklama: Metinde “Ne kadar öfkeli olursanız olun tatlı dil sizi yatıştırır.” cümlesiyle bu ifade destekleniyor. Tatlı dil, sinirli insanları sakinleştirebilir.
-
( D ) Acı dili ve tatlı dili birbirinden ayıran şey, konuşurken seçilen kelimelerin anlamı-dır.
Açıklama: Metin boyunca yazar, “can yakan, kalp kıran” dilden ve “dil yarası”ndan bahsediyor. Bu durum, seçtiğimiz kelimelerin anlamlarının ve bu kelimelerle kurduğumuz cümlelerin karşımızdaki kişi üzerindeki etkisinin ne kadar farklı olabileceğini gösteriyor. Tatlı dil, güzel ve yapıcı anlamlar taşıyan kelimelerle kurulurken, acı dil tam tersi bir etki yaratır.
-
( Y ) Tatlı dilli insanlar, kendilerine verilen görevleri yapmakta istekli davranırlar.
Açıklama: Metinde “En yapamayacağınız işleri size tatlı dille, güler yüzle yaptırıverirler.” deniyor. Bu ifade, tatlı dilin başkalarını ikna etme gücünü anlatıyor. Yani tatlı dilli olan kişi, başkalarına iş yaptırabilir; kendisi her görevi istekli yapar demiyor. Bu nedenle verilen bilgi metne göre yanlıştır.
-
( Y ) Sevimli ve cana yakın insanlar, her za-man tatlı dillidir.
Açıklama: Metinde “Nice güzel insanlar vardır ki dilleri yüzünden sevilmezler.” ve “Öylesinin sevimli, cana yakın olmasına imkân yoktur.” cümleleri geçiyor. Yani bir insan dışarıdan sevimli ve cana yakın görünse bile, eğer dili acıysa, yani kötü sözler söylüyorsa, sevilmez. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır. Tatlı dil, sevilmek için olmazsa olmazdır.
4. Metnin ana düşüncesini aşağıya yazınız.
Adım 1: Metnin tamamını bir kez daha gözden geçirelim. Yazar ne anlatmak istiyor?
Adım 2: Metin, baştan sona tatlı dilin önemini, acı dilin zararlarını ve tatlı dilin insanlar üzerindeki olumlu, dönüştürücü etkilerini vurguluyor.
Adım 3: O zaman metnin ana düşüncesi şudur:
Tatlı dil, insanların birbirleriyle olan ilişkilerinde büyük bir güce sahiptir; en zor durumları bile çözebilir, kalpleri kazanabilir ve insanı gerçek anlamda sevilen biri yaparken, acı dil ise derin yaralar açar ve insanları birbirinden uzaklaştırır. Bu yüzden hayatımızda tatlı dil kullanmaya özen göstermeliyiz.