7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 38
Sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle çok güzel ve düşündürücü bir etkinliği birlikte çözeceğiz. Unutmayın, bu soruları çözerken sadece doğru cevabı bulmakla kalmıyor, aynı zamanda hayatımıza dair önemli şeyler öğreniyoruz. Hadi bakalım, dikkatlice okuyun ve benimle birlikte düşünün!
3. Etkinlik (A) Dinlediğiniz metinden alınan aşağıdaki bölümü okuyunuz. Bu bölümde yer alan sözler üzerinde düşünerek metnin altındaki sorulardan hareketle bir konuşma planı hazırlayınız.
Gençlerin “Derdim bana derman imiş bilmedim.” sözünden ne anladığını duymak isterdim. Ne anlıyorlar, “Hiçbir zaman gül dikensiz olamaz” diyen? Bu tür sohbetlerle çocukların iç dünyasının zenginleşeceğinden eminim.
Şimdi bu bölümde, bir konuşma planı hazırlamamız isteniyor. Bu planı, yukarıdaki alıntıda geçen “Derdim bana derman imiş bilmedim.” ve “Hiçbir zaman gül dikensiz olamaz.” sözleri üzerine kuracağız. Konuşma planı, bir konuşmayı yapmadan önce ne söyleyeceğimizi, nasıl söyleyeceğimizi belirlememize yardımcı olan bir yol haritasıdır. Hadi gelin, adım adım planımızı oluşturalım:
Konuşmama hangi hitap ile başlayacağım?
Bir konuşmaya başlarken dinleyicileri selamlamak çok önemlidir. Böylece onlarla sıcak bir bağ kurarız.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlarım, değerli öğretmenim, hepinizi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. Bugün sizlerle iç dünyamızı zenginleştirecek, hayatımıza farklı bir pencereden bakmamızı sağlayacak iki önemli söz üzerine konuşmak istiyorum.
Konuşmamın içeriğinde neler olacak?
Konuşmamızın ana bölümünde, verilen iki sözün anlamlarını kendi cümlelerimizle açıklayacak ve bu sözlerin hayatımızla nasıl bağlantılı olduğunu anlatacağız.
Çözüm:
- İlk olarak, “Derdim bana derman imiş bilmedim.” sözünü ele alacağım. Bu söz, yaşadığımız zorlukların aslında bize güç verdiğini, yeni şeyler öğrettiğini ve bizi geliştirdiğini anlatır. Bazen bir sorunla karşılaştığımızda, o sorunu aşmak için gösterdiğimiz çaba bizi daha güçlü ve bilgili yapar. Tıpkı bir hastalığın ardından bağışıklık kazanmak gibi, yaşadığımız zorluklar da bizi hayata karşı daha dirençli kılar.
- İkinci olarak, “Hiçbir zaman gül dikensiz olamaz.” sözünün anlamı üzerinde duracağım. Bu söz, güzelliklerin ve iyi şeylerin her zaman bazı zorluklarla birlikte geldiğini ifade eder. Tıpkı mis kokulu bir gülü koparmak isterken dikenlerinin elimizi acıtması gibi, hayattaki başarılar, mutluluklar da bazen çaba, sabır ve fedakârlık gerektirir. Önemli olan, dikenlere takılıp kalmadan gülün güzelliğini görebilmektir.
- Bu iki sözün, gençlerin iç dünyasını nasıl zenginleştirebileceğini, hayata bakış açımızı nasıl değiştirebileceğini örneklerle açıklamaya çalışacağım.
Konuşmamda ses tonumu ve beden dilimi nasıl kullanacağım?
Konuşurken sadece sözlerimizle değil, sesimiz ve bedenimizle de mesaj veririz. Bu yüzden ses tonumuzu ve beden dilimizi doğru kullanmak, konuşmamızın etkisini artırır.
Çözüm:
- Ses tonumu: Konuşmam boyunca anlaşılır, net ve orta bir ses tonu kullanacağım. Önemli yerlerde sesimi biraz yükseltip alçaltarak vurgular yapacağım. Konuşmanın akıcılığını sağlamak için uygun yerlerde duraklamalar yapacağım. Heyecanlı ve samimi bir ton kullanmaya özen göstereceğim.
- Beden dilimi: Dinleyicilerle göz teması kurarak onlarla bağ kurmaya çalışacağım. El ve kol hareketlerimi doğal bir şekilde, anlatmak istediğim şeyleri destekleyecek şekilde kullanacağım. Dik ve kendinden emin bir duruş sergileyerek konuya hakim olduğumu göstereceğim.
Konuşmamı hangi ifadelerle bitireceğim?
Bir konuşmanın sonu da başlangıcı kadar önemlidir. Konuşmanın ana fikrini özetleyen, dinleyicileri düşündüren veya onlara teşekkür eden bir kapanış yapmalıyız.
Çözüm:
Sevgili arkadaşlarım, unutmayalım ki hayat bir öğrenme yolculuğudur. Karşılaştığımız her zorluk, bir ders; her güzellik, bir armağandır. Önemli olan, bu dersleri alabilmek ve armağanların kıymetini bilmektir. Umarım bu sözler, sizlerin de hayat yolculuğuna ışık tutar ve iç dünyanızı zenginleştirir. Beni dinlediğiniz için hepinize çok teşekkür ederim.
4. Etkinlik (A) Dinlediğiniz metnin başlığı ile içerik uyumunu değerlendiriniz. Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Sevgili öğrencim, “NE DİNLEYELİM?” başlıklı bir dinleme metni olduğunu görüyoruz. Metnin yanındaki görsellerde müzik notaları ve çalgılar var, ayrıca Doğan Cüceloğlu’nun kişisel gelişim üzerine çalışmaları hakkında bilgi veriliyor. Maalesef dinleme metninin kendisi bizde yok, ama biz yine de bu bilgilere dayanarak bir değerlendirme yapabiliriz.
Çözüm:
- Başlık: “NE DİNLEYELİM?”
- Tahmini İçerik: Başlık ve görsellerden yola çıkarak, dinleme metninin müzik ve seslerin insan üzerindeki etkisi, duygularımızı ve düşüncelerimizi nasıl şekillendirdiği üzerine olabileceğini tahmin ediyorum. Belki de Doğan Cüceloğlu’nun kişisel gelişim bağlamında “ne tür müzikler dinlemeliyiz” veya “hangi sesler bize iyi gelir” gibi konulara değinilmiştir.
- Uyum Değerlendirmesi: Eğer dinleme metninin içeriği, müziğin veya seslerin ruh halimiz, düşüncelerimiz ve kişisel gelişimimiz üzerindeki etkileriyle ilgiliyse, “NE DİNLEYELİM?” başlığı içerikle çok uyumludur. Bu başlık, dinleyicinin aktif bir seçim yapmaya davet edildiğini, dinlediğimiz şeylerin önemini sorgulamaya yönlendirdiğini gösterir. Bu da kişisel gelişim temasıyla doğrudan örtüşür. Yani, “Ne dinleyelim ki bize iyi gelsin, bizi geliştirsin?” sorusunu akıllara getirir. Bu nedenle başlık, hem merak uyandırıcı hem de içeriği çok iyi yansıtan bir başlıktır.
4. Etkinlik (B) Dinlediğiniz metnin başlığında bir iş eylemi olan ‘dinlemek’ kelimesi kullanılmıştır. Siz de dinlediğiniz metne, durum ya da oluş eylemlerini kullanacağınız farklı başlıklar öneriniz.
Sevgili öğrencim, “NE DİNLEYELİM?” başlığındaki “dinlemek” fiili, bir iş (kılış) eylemidir. Yani bir nesneyi (müziği, sesi) etkileyen bir eylem. Şimdi bizden, aynı metne durum ya da oluş eylemleri içeren yeni başlıklar bulmamız isteniyor. Hatırlayalım:
- Durum Eylemleri: Öznenin içinde bulunduğu durumu anlatır, nesne almaz. (Örnek: uyumak, gülmek, oturmak, beklemek, hissetmek)
- Oluş Eylemleri: Öznenin iradesi dışında kendiliğinden gerçekleşen, zamanla bir değişimi anlatan eylemlerdir. (Örnek: büyümek, sararmak, yaşlanmak, gelişmek)
Hadi bu bilgileri kullanarak başlıklar önerelim:
Çözüm:
- Durum Eylemi İçeren Başlık Önerileri:
- “Neler Hissediyoruz?” (Çünkü ‘hissetmek’ bir durum eylemidir.)
- “İçimizdeki Sesler Ne Düşünüyor?” (Burada ‘düşünmek’ eylemi, içsel bir durumu ifade eder.)
- “Sessizliği Beklemek” (Çünkü ‘beklemek’ bir durum eylemidir.)
- Oluş Eylemi İçeren Başlık Önerileri:
- “Nasıl Gelişiyoruz?” (Çünkü ‘gelişmek’ zamanla kendiliğinden olan bir oluş eylemidir.)
- “Duygularımız Nasıl Değişiyor?” (Çünkü ‘değişmek’ bir oluş eylemidir.)
- “Ruhumuz Nasıl Olgunlaşıyor?” (Çünkü ‘olgunlaşmak’ da zamanla gerçekleşen bir oluş eylemidir.)