5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 10
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir çalışma sayfası! Fen Bilimleri dersinde öğrendiklerimizi pekiştirmek için bu soruları birlikte, adım adım çözelim. Tıpkı sınıfta yaptığımız gibi, her soruyu dikkatlice okuyup mantığını anlayarak ilerleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Etkinlik: Gölge Oluşturalım
Soru: Duvarda kalemin gölgesinin oluşmasının sebebi nedir? Açıklayalım.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için ışığın nasıl davrandığını hatırlamamız gerekiyor. Hadi adım adım düşünelim:
- Adım 1: Etkinliğimizde ışık kaynağımız nedir? Yanan bir mum! Işık, bu mumdan çıkarak etrafa yayılır. Unutmayın, ışık her zaman doğrusal yani düz bir yolda ilerler.
- Adım 2: Işığın önüne ne koyduk? Bir tahta kalemi. Kalem, opak bir maddedir. Opak madde ne demekti? Işığı geçirmeyen madde demekti. Tıpkı bir duvar, bir kitap ya da bizim vücudumuz gibi.
- Adım 3: Mumdan çıkan ve dosdoğru ilerleyen ışık ışınları kaleme çarptığında, kalemin içinden geçemezler. Kalem, ışığın yolunu kesen bir engel olur.
- Adım 4: Işığın ulaşamadığı, yani kalemin arkasında kalan duvar bölümü karanlık olur. İşte duvarda oluşan bu karanlık alana biz gölge diyoruz.
Sonuç: Kısacası, gölgenin oluşmasının sebebi; ışığın doğrusal yolla yayılması ve opak bir cisim (kalem) tarafından engellenmesidir.
Kendimizi Değerlendirelim 2
Aşağıdaki cümlelerde verilen bilgiler doğru ise yay ayraçların içine “D”, yanlış ise “Y” yazalım.
1. ( ) Kuvvet cisimlerde şekil değişikliğine sebep olabilir.
Çözüm: Elinize bir oyun hamuru veya boş bir pet şişe aldığınızı düşünün. Onu sıktığınızda şekli değişir, değil mi? İşte bu sıkma eylemi bir kuvvettir. Demek ki kuvvet, cisimlerin şeklini değiştirebiliyor.
Sonuç: ( D )
2. ( ) Kuvvet birimi Newton’dır (Nivtın’dır).
Çözüm: Nasıl ki uzunluğu metre ile, kütleyi kilogram ile ölçüyorsak, kuvveti de özel bir birimle ölçeriz. Bu birimin adı, bilime büyük katkıları olan Isaac Newton’dan gelir. Kuvvet birimi Newton‘dır ve kısaca “N” harfi ile gösterilir. Bu bilgi tamamen doğru.
Sonuç: ( D )
3. ( ) Halat çekme oyunu, yer çekimi kuvvetine örnek verilebilir.
Çözüm: Halat çekme oyununda iki grup birbirini kendine doğru çeker. Bu, bir itme-çekme kuvvetidir ve temas gerektiren bir kuvvettir. Yer çekimi kuvveti ise Dünya’nın bizi ve diğer her şeyi merkezine doğru çektiği, temas gerektirmeyen bir kuvvettir. Elimizden bıraktığımız bir topun yere düşmesi yer çekimi sayesindedir. İkisi çok farklı kuvvetlerdir.
Sonuç: ( Y )
4. ( ) Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılan aletlere, eşit kollu terazi adı verilir.
Çözüm: Bu çok önemli bir ayrım, dikkat edelim! Kuvvetin büyüklüğünü ölçtüğümüz, içinde yay olan aletin adı dinamometredir. Eşit kollu terazi ise manavda veya pazarda gördüğümüz, kütle (halk arasında ağırlık) ölçmeye yarayan alettir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Sonuç: ( Y )
5. ( ) Rüzgâr, insanlardan bağımsız gerçekleşen bir kuvvettir.
Çözüm: Rüzgâr, havanın yer değiştirmesiyle oluşan doğal bir olaydır. Yaprakları uçuran, yelkenlileri hareket ettiren bir kuvvettir. Bunu biz insanlar yapmayız, doğada kendi kendine oluşur. Dolayısıyla insanlardan bağımsızdır.
Sonuç: ( D )
ÖĞRENDİKLERİMİZİ ÖLÇELİM
Aşağıdaki cümlelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
1. ( ) Zehirli mantarlar, zehirsiz mantarlardan her zaman ayırt edilebilir.
Çözüm: Bu çok önemli ve dikkat etmemiz gereken bir konu! Doğada bulunan bazı zehirli mantarlar, yediğimiz kültür mantarlarına veya diğer zehirsiz mantarlara o kadar çok benzerler ki, bir uzmanın bile ayırt etmesi zor olabilir. Bu yüzden “her zaman ayırt edilebilir” demek çok tehlikeli ve yanlış bir bilgidir.
Asla doğadan bulduğumuz mantarları bir bilene danışmadan yememeliyiz!
Sonuç: ( Y )
2. ( ) Mikroskobik canlıları büyüteçle görebiliriz.
Çözüm: Adı üstünde: mikroskobik canlılar. “Mikro” çok küçük demektir. Bu canlılar o kadar küçüktür ki, normal bir büyüteç onları görmemize yetmez. Onları görebilmek için çok daha güçlü olan ve cisimleri yüzlerce kat büyütebilen mikroskop adını verdiğimiz aleti kullanmamız gerekir. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır.
Sonuç: ( Y )
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Gördüğünüz gibi, bildiğimiz konuları tekrar etmek ne kadar da faydalı! Harika bir iş çıkardınız. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!