Merhaba sevgili öğrenciler! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün harika bir konu olan “Ebru Sanatı” metni üzerinde çalışacağız. Metni dikkatlice okuduktan sonra soruları hep birlikte, adım adım çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
***
1. Konu:
Her metnin bize anlatmak istediği bir ana fikir, bir konu vardır, değil mi? Tıpkı bir hikayenin ne hakkında olduğu gibi. Bu metni okuduğumuzda, yazarın bize neyi anlattığını bulmalıyız.
Metin boyunca ebru sanatının nasıl yapıldığı, hangi malzemelerin kullanıldığı, adımlarının neler olduğu detaylı bir şekilde anlatılıyor. Bu da bize metnin ebru sanatının yapılışını öğrettiğini gösteriyor.
Sonuç:
Ebru sanatının yapılışı / Ebru sanatının aşamaları
2. Konuyu belirten kanıt ifadeler:
Konuyu bulmakla kalmayıp, bu konuyu metinden hangi cümlelerin desteklediğini de göstermeliyiz. Tıpkı bir dedektif gibi, konuyu kanıtlayan ipuçlarını bulacağız.
Metnin başından sonuna kadar ebru yapımının her aşaması anlatılıyor. İşte bu aşamaları anlatan cümleler, konumuzun “ebru sanatının yapılışı” olduğunu kanıtlıyor.
“Ebru boyaları genellikle doğal toprak boyalardan yapılır.”
“Önce boyalar ezilerek macun kıvamına getirilir.”
“Ardından boyaların su yüzeyinde düzgünce yayılmasını sağlayan öd eklenir.”
“En sonunda ebru yapımına geçilir.”
“Önce kitreli su, tekne adı verilen özel kaba dökülür.”
“Hazırlanan boyalar fırça yardımıyla su yüzeyine serpilir ve çeşitli desenler oluşturulur.”
“Ardından çizilen şekiller çubuk veya tarak gibi araçlarla detaylandırılır.”
“Son olarak oluşturulan desenlerin üzerine özel ebru kâğıdı dikkatlice yerleştirilir ve şekiller kâğıda aktarılır.”
“Kâğıt tekneden kaldırıldıktan sonra düz bir zeminde kurumaya bırakılır.”
3. Metinde konuyla ilgili kısa ve dikkat çekici bir giriş yapılmıştır.
Bu soru, metnin başında konuya bir giriş yapılıp yapılmadığını soruyor. Metnin ilk cümlesine bakalım:
“ve pürüzsüz bir sıvı elde edilir.”
Bu cümle metnin başında tek başına durmuyor, bir önceki cümlenin devamı gibi duruyor. Metnin tamamına baktığımızda, ebru sanatının ne olduğu, neden önemli olduğu gibi genel bir giriş yapılmadığını, doğrudan yapılış sürecine geçildiğini görüyoruz. Yani metin, “Ebru nedir?” gibi bir soruyla başlamıyor, doğrudan boyaların hazırlanışından bahsediyor.
Sonuç:
Hayır
Belirlenen kanıt ifadeler:
Metin, ebru sanatının genel bir tanımını veya önemini anlatan bir giriş cümlesiyle başlamıyor, doğrudan “boyaların hazırlanması” gibi bir aşamayla başlıyor.
4. Doğrudan Zaman veya Öncelik-Sonralık Bildiren Kelime/Kelime Grupları:
Bu metin, ebru sanatının yapılış adımlarını anlattığı için, adımları sıraya koyan kelimeler kullanır. Tıpkı bir yemek tarifi gibi, önce şunu yap, sonra bunu yap der. Bu kelimelere “geçiş ve bağlantı ifadeleri” veya “zaman bildiren ifadeler” deriz.
“Bir sonraki aşamada”
“Önce”
“Ardından”
“En sonunda”
“Sonra”
“Son olarak”
5. Merdiven:
Şimdi metindeki ebru yapım aşamalarını bir merdivenin basamakları gibi sıraya koyalım. Her basamak, ebru yapımındaki bir adımı temsil edecek.
Adım 1: Boyaların Hazırlanması
Doğal toprak boyalar ezilerek macun kıvamına getirilir.
Boyaların su yüzeyinde yayılmasını sağlayan öd eklenir.
Boyalar 10-15 gün dinlendirilir.
Adım 2: Ebru Yapımına Geçiş ve Desen Oluşturma
Kitreli su tekneye dökülür.
Hazırlanan boyalar fırça yardımıyla su yüzeyine serpilir.
Çeşitli desenler oluşturulur.
Adım 3: Desenleri Detaylandırma
Çizilen şekiller çubuk veya tarak gibi araçlarla detaylandırılır.
Adım 4: Kâğıda Aktarma ve Kurutma
Özel ebru kâğıdı desenlerin üzerine yerleştirilir ve şekiller kâğıda aktarılır.
Kâğıt tekneden kaldırıldıktan sonra düz bir zeminde kurumaya bırakılır.
6. Sonuç bölümündeki ifadeler girişte konuyu belirten ifadelerle bağlantılıdır.
Bu soru, metnin son kısmında yazılanların, metnin en başında anlattığı şeylerle ilgili olup olmadığını soruyor. Yani, metin bize neyi anlatmaya başladıysa, sonunda da onunla ilgili bir şey mi söylüyor?
Metnin başında ebru sanatının yapılışından bahsediliyordu. Metnin son cümlesine bakalım:
“Her ebru çalışması, yapıldığı anda oluşan ve tekrarı olmayan özgün bir tasarımdır.”
Bu cümle, ebru sanatının yapılışıyla ilgili bir özellikten, yani her ebru eserinin eşsiz olduğundan bahsediyor. Bu da elbette ebru sanatının bir parçasıdır. Yani başlangıçta anlatılan konuyla (ebru sanatı) sonuç bölümündeki bu bilgi birbiriyle bağlantılıdır.
Sonuç:
Evet
Belirlenen kanıt ifadeler:
Metin ebru sanatının yapılışını anlatırken, sonuç bölümünde “Her ebru çalışması, yapıldığı anda oluşan ve tekrarı olmayan özgün bir tasarımdır.” diyerek ebru sanatının eşsiz ve tekrarsız bir sanat olduğunu vurguluyor. Bu da konunun bir özelliği olduğu için girişle bağlantılıdır.