Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, doğa sevgisi ve çevre bilinciyle ilgili çok güzel bir etkinliği birlikte çözeceğiz. Hazır mısınız? Haydi bakalım, adım adım ilerleyelim.
4. ETKİNLİK
a. “Sağlık ve Spor Rotası” adlı metinden alınan aşağıdaki cümlelerde hangi düşünceyi geliştirme yollarına başvurulduğunu belirleyiniz. Boşta kalan düşünceyi geliştirme yoluyla ilgili siz de metinden bir cümle yazınız.
Sevgili çocuklar, bu soruda bize verilen cümleleri dikkatlice okuyup, yazarın hangi anlatım tekniklerini kullandığını bulmamız isteniyor. Yani, yazar bize bir şeyi anlatırken onu nasıl daha iyi anlattığını bulacağız. Dört farklı düşünceyi geliştirme yolu var: tanımlama, karşılaştırma, örnekleme ve benzetme. Haydi, cümlelere tek tek bakalım:
Adım 1: İlk cümleyi inceleyelim.
“Doğa yürüyüşü, şehirde yapılan yürüyüşlerden farklı olarak katılımcılara doğal güzellikleri keşfetme ve temiz hava alma imkânı sunar.”
- Bu cümlede, doğa yürüyüşü ile şehirde yapılan yürüyüşler arasında bir farktan bahsedilmiş, değil mi? Yani ikisi karşılaştırılmış. Biri diğerinden nasıl ayrılıyor, onu anlatmış.
Sonuç: Bu cümlede karşılaştırma düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır.
Adım 2: İkinci cümleyi inceleyelim.
“Doğa yürüyüşü, doğal güzelliklerle dolu bir rotada yapılan keyifli bir aktivitedir.”
- Burada doğa yürüyüşünün ne olduğu açıklanmış, yani onun bir tanımı yapılmış. “Doğa yürüyüşü nedir?” sorusunun cevabı verilmiş gibi düşünebilirsiniz.
Sonuç: Bu cümlede tanımlama düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır.
Adım 3: Üçüncü cümleyi inceleyelim.
“Bu bilinç, doğaya ve canlılara zarar vermemeyi gerektirir. Çöp atmamak, ateş yakmamak, bitkilere zarar vermemek, hayvanları ve diğer insanları rahatsız etmemek, doğa koruma bilincine sahip olan her katılımcının çevreye karşı en önemli sorumluluğudur.”
- Bu cümlede, “doğa koruma bilinci”nin neleri kapsadığı, neleri yapmamız gerektiği tek tek örneklerle açıklanmış. Çöp atmamak, ateş yakmamak gibi maddeler bize bu bilinci daha iyi anlamamız için verilmiş örnekler.
Sonuç: Bu cümlede örnekleme düşünceyi geliştirme yolu kullanılmıştır.
Adım 4: Boşta kalan düşünceyi geliştirme yolunu ve metinden bir cümle yazma kısmını değerlendirelim.
- Kullandığımız düşünceyi geliştirme yolları: tanımlama, karşılaştırma ve örnekleme. Geriye benzetme kaldı.
- “Benzetme”, bir şeyi daha iyi anlatmak için onu başka, daha bilinen bir şeye benzetmektir. Örneğin, “Aslan gibi güçlü çocuk” derken çocuğu aslana benzetiriz.
- Ancak, bize verilen bu kısa metin parçalarında benzetme yapılan bir cümle bulunmamaktadır. Soruda “siz de metinden bir cümle yazınız” denildiği için, maalesef bu kısım için metinden bir cümle bulamıyorum. Demek ki yazar bu kısa bölümde benzetme tekniğini kullanmamış.
Sonuç: Verilen metin parçalarında benzetme düşünceyi geliştirme yolu kullanılmamıştır ve bu nedenle metinden benzetme içeren bir cümle verilememektedir.
b. Karekodu okutarak “Düşünce Balonu” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Sevgili çocuklar, bu soru bir karekod okutma etkinliği. Yani bu etkinliği tamamlamak için bir akıllı telefon veya tablet ile karekodu okutmamız gerekiyor. Görselde sadece karekod olduğu için, bu etkinliği buradan tamamlamamız mümkün değil. Ama eminim ki sizler bu tür interaktif etkinlikleri çok seversiniz ve kolayca tamamlarsınız!
—
5. ETKİNLİK
a. Aşağıdaki paragrafı okuyunuz.
Haydi şimdi hep birlikte bu güzel paragrafı dikkatlice okuyalım:
Doğayla baş başa kalmak bana ne kadar iyi gelir bir bilseniz! Size de olur mu bilmiyorum? Bir ağacın altına uzanıp temiz havayı ciğerlerime çekmek benim için vazgeçilmez. Nihayet bu hafta sonu işim yok ve büyük bir hevesle kamp yapmaya karar verdim. Kamp alanına varınca bütün hayallerim suya düştü. Çadırı kuracak temiz bir yer bulmak ne mümkün? Nereye baksam çöp… Oflaya puflaya dolaşmaya başladım. O esnada baktım ki birkaç genç ellerinde poşetlerle çöp topluyor. “Haydi Semih, sızlanmanın zamanı değil.” dedim kendi kendime. “Önce çadır kuracak alanı kendin oluştur, sonra doğanın tadını çıkar!”
Ne kadar da tanıdık bir durum, değil mi? Bazen biz de böyle şeylerle karşılaşabiliyoruz.
b. Metindeki olumlu ve olumsuz davranışları tespit ediniz.
Şimdi okuduğumuz bu paragrafta hangi davranışlar güzel, yani olumlu; hangileri kötü, yani olumsuz, onları bulalım. Bu, bizim çevremize karşı nasıl davranmamız gerektiğini anlamamıza yardımcı olacak.
Adım 1: Olumlu davranışları belirleyelim.
- Yazarın doğayla baş başa kalmak istemesi, temiz hava alma isteği: Bu, doğayı seven ve onunla vakit geçirmekten hoşlanan bir davranış. Çok güzel!
- Yazarın kamp yapmaya karar vermesi: Doğa ile iç içe olmak için atılan bir adım.
- Paragrafın sonunda bahsedilen gençlerin ellerinde poşetlerle çöp toplaması: İşte bu harika bir davranış! Çevreyi temizlemek için sorumluluk almışlar.
- Yazarın kendi kendine “Önce çadır kuracak alanı kendin oluştur, sonra doğanın tadını çıkar!” demesi: Bu da olumsuz bir durum karşısında pes etmeyip çözüm üretmeye çalışması, sorumluluk alması anlamına geliyor. Bu da çok olumlu!
Sonuç: Metindeki olumlu davranışlar şunlardır:
- Doğayla iç içe olma isteği ve kamp yapma kararı.
- Gençlerin çevre temizliği için çöp toplaması.
- Yazarın olumsuz durum karşısında çözüm odaklı düşünmesi ve sorumluluk alması.
Adım 2: Olumsuz davranışları belirleyelim.
- Yazarın kamp alanına vardığında her yerin çöp içinde olması: Bu, doğaya çöp atan insanların yaptığı çok kötü bir davranış. Ne kadar üzücü!
- Yazarın başlangıçta “Oflaya puflaya dolaşmaya başlaması”: Evet, çöp görmek insanı üzebilir ve şikayet etmesine neden olabilir. Ama sadece şikayet etmek yerine bir şeyler yapmaya başlamak daha iyi, değil mi? Bu kısacık anlık tepkiyi bir anlık olumsuzluk olarak düşünebiliriz.
Sonuç: Metindeki olumsuz davranışlar şunlardır:
- Kamp alanının çöp içinde bırakılması (çöp atanların davranışı).
- Yazarın başlangıçta şikayetçi bir tavır sergilemesi (ancak sonradan bu tavrını değiştiriyor).
c. Yaptığınız tespitten çıkardığınız sonuçları anlatan bir konuşma yapınız.
Şimdi, az önce belirlediğimiz olumlu ve olumsuz davranışlardan ne gibi dersler çıkarabiliriz, bunu bir konuşma gibi anlatalım. Tıpkı bir arkadaşınıza anlatır gibi…
Merhaba arkadaşlar,
Bugün okuduğumuz metinde çok önemli bir konuya değindik: Doğa sevgisi ve çevre bilinci.
Hepimiz doğayı çok seviyoruz, değil mi? Ağaçların altında uzanıp temiz hava almak, kuş seslerini dinlemek hepimize iyi geliyor. Metindeki yazar da bu yüzden kampa gitmek istemiş. Bu, doğayı seven herkesin hissettiği bir duygu ve bence çok olumlu bir davranış.
Ancak yazar, kampa gittiğinde üzücü bir manzarayla karşılaşmış: Her yer çöp içindeymiş! İşte bu, bazı insanların doğaya karşı sorumsuz ve olumsuz davranışlarının bir sonucu. Çevreye çöp atmak, doğanın güzelliğini yok etmek demektir. Bu, sadece doğadaki hayvanlara değil, bize de zarar verir.
Peki, bu durumda ne yapmalıyız? Sadece şikayet edip “Ah, ne kadar kötü!” demek yeterli mi? Hayır, yetmez! Metindeki gençlerin yaptığı gibi, sorumluluk almalıyız. Onlar ellerine poşetleri alıp çöp toplamaya başlamışlar. Yazar da kendine gelip “Sızlanmanın zamanı değil, önce kendin temizle!” demiş. Bu, gerçekten de örnek alınması gereken bir davranış. Sadece başkalarından beklemek yerine, biz de bir şeyler yapabiliriz.
Unutmayalım ki, doğa bize emanet. Onu korumak, temiz tutmak hepimizin görevi. Küçük bir çöp bile atsak, o büyüyüp kocaman bir kirlilik haline gelebilir. Bu yüzden, doğaya her zaman saygılı olmalı, onu temiz tutmalı ve başkalarını da bu konuda uyarmalıyız. Doğanın tadını çıkarmanın en güzel yolu, onu temiz ve sağlıklı bırakmaktır!
Teşekkür ederim.