5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 90

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün çok güzel bir etkinlikle karşınızdayım. Görseldeki soruları birlikte adım adım inceleyelim ve en doğru, en güzel cevapları bulalım. Hazır mısınız? Başlayalım!

5. ETKİNLİK

a. Aşağıdaki görseli inceleyiniz. Görseldeki çocukların hangisi ya da hangilerinin “Gülü İncitme Gönül” şiirinde verilen öğütlere uygun davrandığı söylenebilir? Neden?

Merhaba çocuklar! Görseldeki üç arkadaşımıza dikkatlice bakalım. Şiirlerin bize genellikle güzel mesajlar verdiğini biliyoruz, değil mi? “Gülü İncitme Gönül” şiiri de muhtemelen bize insanlara karşı nazik olmayı, kimsenin kalbini kırmamayı, anlayışlı ve hoşgörülü olmayı öğütlüyordur. Şimdi bu bilgiyle çocuklarımızın hareketlerine bakalım:

• Sol baştaki arkadaşımız kollarını kavuşturmuş, yüzünde biraz somurtkan bir ifade var gibi duruyor. Sanki bir şeye kırılmış ya da küsmüş gibi.

• Sağ baştaki arkadaşımız da aynı şekilde kollarını kavuşturmuş, o da biraz gergin görünüyor. Belki de bir konuda anlaşamıyorlar.

• Ortadaki arkadaşımız ise gülümsüyor, ellerini iki yana açmış, sanki diğer iki arkadaşını sakinleştirmeye, onlara bir şeyler anlatmaya çalışıyor. Onun duruşu daha uzlaşmacı ve anlayışlı.

Şimdi düşünelim, “Gülü İncitme Gönül” şiirinin mesajına en uygun davranan kim? Tabii ki ortadaki arkadaşımız!

Çözüm:

Görseldeki çocuklardan ortadaki çocuğun “Gülü İncitme Gönül” şiirinde verilen öğütlere uygun davrandığı söylenebilir.

Neden: Çünkü ortadaki çocuk, yüzündeki gülümseme ve iki yana açtığı kollarıyla sakinleştirici, uzlaşmacı ve anlayışlı bir tavır sergiliyor. Diğer iki arkadaşı ise kollarını kavuşturmuş, gergin ve somurtkan duruyorlar. Ortadaki arkadaş, muhtemelen bir anlaşmazlığı çözmeye çalışıyor ve arkadaşlarına karşı nazik ve yapıcı bir yaklaşım sergileyerek “gönül incitmeme” ilkesine uygun davranıyor. O, barışı sağlamaya ve arkadaşlarının arasını düzeltmeye çalışıyor gibi görünüyor.

b. Sizce görseldeki sorun nedir? Bu sorunu kendi cümlelerinizle özetleyiniz.

Arkadaşlar, görseldeki çocukların beden dillerinden ve yüz ifadelerinden ne anlıyoruz? İki arkadaş somurtkan ve kollarını kavuşturmuş, ortadaki ise gülümsüyor ve onları sakinleştirmeye çalışıyor. Bu durum bize neyi hatırlatıyor?

Çözüm:

Bence görseldeki sorun, üç arkadaş arasında bir anlaşmazlık veya tartışma yaşanıyor olmasıdır. Sol ve sağdaki çocuklar bir konuda birbirlerine kırılmış veya aynı fikirde değiller. Ortadaki arkadaş ise bu anlaşmazlığı gidermek, onları barıştırmak ya da durumu açıklığa kavuşturmak için arabuluculuk yapmaya çalışıyor. Kısacası, arkadaşlık ilişkilerinde zaman zaman ortaya çıkabilen bir iletişim sorunu veya fikir ayrılığı var.

c. Görseldeki çocukların arkadaşı olsaydınız sorunu çözmek için arkadaşlarınıza neler söylerdiniz? Aşağıdaki yönergeleri dikkate alarak sorunu çözmeye yönelik bir konuşma yapınız.

Şimdi sıra bende! Ben bu arkadaş grubunun bir parçası olsam, bu duruma nasıl müdahale ederdim, onlara neler söylerdim? Yönergeler bize yol gösterecek, hadi bir konuşma metni hazırlayalım:

• Duygularınızı iletmek için beden dilinizi kullanınız.

• Konuşmanızı yapılandırırken deneyimlerinizden de yararlanınız.

• Sesinizi tüm arkadaşlarınızın işitebileceği şekilde ayarlayınız.

• Soruna yönelik alternatif çözümler üretmeye çalışınız.

• Bu çözümlerden en uygun olanı detaylıca anlatınız.

• Çözüm önerinizin sorunun çözümüne katkıda bulunup bulunmayacağını ifade ediniz.

Çözüm:

(Arkadaşlarımın yanına yaklaşırım, ellerimi dostça omuzlarına koymaya çalışırım, göz teması kurarım ve sesimi ne çok yüksek ne de çok alçak, herkesin duyabileceği ama bağırmayan, sakin bir tonda ayarlarım.)

“Arkadaşlar, ne oldu böyle? Yüzleriniz asık, kollarınız kavuşmuş… Bu halinizle birbirinize ne kadar benziyorsunuz aslında, ikiniz de üzgün görünüyorsunuz. Biliyorum, bazen arkadaşlar arasında böyle anlaşmazlıklar olur, hatta benim de daha önce başıma gelmişti. Bir kere Mert’le top oynarken kimin sırası diye tartışmıştık, ikimiz de haklı olduğumuzu düşünüyorduk. Sonra oturup konuştuk, birbirimizi dinledik ve anladık ki aslında ikimiz de sadece oynamak istiyorduk.

Şimdi siz de lütfen sakinleşin. Öncelikle birbirinize kızmak yerine, ne olduğunu sırayla ve sakince anlatın. Belki de bir yanlış anlaşılma vardır. Sonra da birlikte bir orta yol bulmaya çalışalım. Mesela, eğer bir eşyayı paylaşamıyorsanız, sırayla kullanabilirsiniz ya da ortak bir oyun oynayabilirsiniz. Ya da eğer bir fikir ayrılığıysa, herkes kendi fikrini söylesin ve en mantıklı olanı seçelim.

Bence en uygun çözüm, önce birbirinizi dinlemek ve sonra da bir uzlaşma sağlamak. Mesela, eğer bir oyunla ilgiliyse, bugün birinizin istediği oyunu oynarız, yarın diğerinin istediğini. Ya da ikinizi de mutlu edecek yepyeni bir oyun buluruz! Unutmayın, önemli olan arkadaşlığımız. Böyle küs durmak yerine, konuşarak her şeyi çözebiliriz. Eğer konuşursanız ve birbirinizi anlamaya çalışırsanız, bu sorunun kısa sürede çözüleceğine ve yine eskisi gibi neşeyle oynayacağınıza eminim. Hadi bakalım, kim anlatmak ister önce?”

ç. Aşağıdaki ölçütler doğrultusunda bir arkadaşınızın yaptığı konuşmayı değerlendiriniz.

Şimdi de az önce yaptığım konuşmayı, verilen ölçütlere göre değerlendirelim. Bakalım bir öğretmen olarak kendime kaç veririm? 🙂

Çözüm:

Ölçütler

• Duygularını ifade ederken beden dilinden yararlandı.

  Sonuç: Evet

  (Konuşmaya başlarken omuzlarına dokunma, göz teması kurma gibi beden dili unsurlarını kullandım.)

• Ses tonunu herkesin duyabileceği şekilde ayarladı.

  Sonuç: Evet

  (Konuşma metninde ses tonumu ayarladığımdan bahsettim.)

• Sorunun çözümüne yönelik daha önce yaşadığı olaylardan örnekler verdi.

  Sonuç: Evet

  (Mert ile yaşadığım top oynama örneğini verdim.)

• Sorunun çözümüyle ilgili görüşünü mantıklı gerekçelerle açıkladı.

  Sonuç: Evet

  (Önce dinleme, sonra uzlaşma, sırayla kullanma, ortak oyun bulma gibi mantıklı çözüm yolları sundum ve arkadaşlığın önemine vurgu yaptım.)