Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle Türkçe ders kitabımızdaki çok önemli ve keyifli etkinlikleri birlikte inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
b. Aşağıdaki ölçütler doğrultusunda güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki konuşma etkinliklerinde geliştirmeye çalışınız.
Sevgili öğrencilerim, bu bölüm aslında sizin kendinizi değerlendirmeniz için hazırlanmış bir etkinlik. Yani burada bir “doğru” ya da “yanlış” cevap yok. Sizin kendi konuşma ve yazma çalışmalarınızı gözden geçirmeniz, kendinize dürüstçe not vermeniz isteniyor.
Bu ölçütleri doldururken şunları düşünmelisiniz:
- Bir önceki cümleye uygun olarak cümlemi yazdım: Konuşurken veya yazarken cümleleriniz birbiriyle bağlantılı mı? Anlattığınız şey konu dışına çıkmadan, düzenli bir şekilde mi ilerliyor? Eğer hep konuya uygun, birbiriyle bağlantılı cümleler kuruyorsan Evet diyebilirsin. Bazen zorlanıyorsan Kısmen, genellikle zorlanıyorsan Hayır diyebilirsin.
- Önceki bilgilerimden yararlandım: Bir konu hakkında konuşurken veya yazarken daha önce öğrendiğin şeyleri hatırlayıp kullanabiliyor musun? Mesela, “İletişim” konusu hakkında konuşurken, daha önceki derslerde öğrendiğin iletişim türlerini, etkili iletişim kurallarını aklına getirip kullanabiliyor musun? Eğer evet ise Evet, bazen kullanabiliyorsan Kısmen, genellikle aklına gelmiyorsa Hayır diye işaretle.
- Yazım ve noktalama işaretlerine dikkat ettim: Bu çok önemli! Yazarken harfleri doğru yazıyor musun? Büyük harflerin, nokta, virgül, soru işareti gibi noktalama işaretlerinin yerlerini doğru kullanıyor musun? Eğer çok dikkat ediyorsan Evet, bazen unutuyorsan Kısmen, genellikle dikkat etmiyorsan Hayır demelisin.
- Temada öğrendiğim yeni kelime ve kelime gruplarını kullandım: Her temada yeni kelimeler ve ifadeler öğreniyoruz. Konuşma veya yazma etkinliklerinde bu yeni kelimeleri kullanmaya çalışıyor musun? Bu, kelime dağarcığını geliştirmek için harika bir yol! Eğer kullanmaya özen gösteriyorsan Evet, aklına gelmiyorsa Kısmen, hiç kullanmıyorsan Hayır diyebilirsin.
Bu değerlendirme sayesinde hangi konularda daha iyi olduğunu, hangi konularda biraz daha pratik yapman gerektiğini göreceksin. Unutma, kendini tanımak ve geliştirmek çok değerli!
9. ETKİNLİK: Aşağıdaki cümlelerde sayıların yazımını inceleyiniz. Sayıların yazımı ile ilgili kuralları öğretmeninizle belirleyerek örnekteki gibi yazınız.
Şimdi sıra geldi sayıların doğru yazılışını incelemeye! Türkçe’de sayıları yazarken dikkat etmemiz gereken bazı kurallar var. Gelin, tek tek cümleleri inceleyelim ve bu kuralları öğrenelim.
Adım 1: Örnek cümleyi inceleyelim.
Sokak hayvanlarına mama almak için 15.500 lira toplandı.
Bu cümlede sayımız 15.500.
Kuralı ise şöyle açıklanmış:
Dört veya daha çok basamaklı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur.
Gördüğün gibi, on beş bin beş yüz sayısını yazarken, binler basamağını ayırmak için bir nokta kullanılmış. Bu kuralı aklımızda tutalım.
Adım 2: Diğer cümleleri inceleyelim ve kurallarını yazalım.
a) Annemin yaptığı pastadan ikişer dilim yedik.
Bu cümlede sayımız ikişer.
Bu sayı, bir şeyleri eşit olarak paylaştırmayı anlatıyor. Biz bunlara üleştirme sayıları diyoruz. Üleştirme sayılarını yazarken dikkat etmemiz gereken çok önemli bir kural var:
Üleştirme sayıları kesinlikle rakamla değil, yazıyla belirtilir. Örneğin, “2’şer” yazımı yanlıştır, doğrusu “ikişer”dir.
Cümlede zaten “ikişer” şeklinde doğru yazılmış, aferin!
b) On iki kişinin katılımıyla işlerimizi kolaylıkla hallettik.
Bu cümlede sayımız On iki.
Bu sayı iki kelimeden oluşuyor: “on” ve “iki”. Türkçe’de sayılar birden fazla kelimeden oluştuğunda nasıl yazılır?
Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. Örneğin, “yirmi beş”, “yüz altmış üç” gibi.
Cümlede “On iki” şeklinde ayrı yazılmış, bu da doğru bir kullanım!
c) İletişimde birinci önceliğim sevgi dilidir.
Bu cümlede sayımız birinci.
Bu sayı, bir şeyin sırasını belirtiyor. Biz bunlara sıra sayıları diyoruz. Sıra sayılarını yazmanın iki yolu vardır:
Sıra sayıları ya yazıyla (birinci, ikinci, üçüncü gibi) ya da rakamla ve sonuna nokta konularak (1., 2., 3. gibi) yazılır. Rakamla yazıldığında, sonuna kesme işaretiyle ek getirilmez (yani “1’inci” yazımı yanlıştır, doğrusu “1.” ya da “birinci”dir).
Cümlede “birinci” şeklinde yazıyla belirtilmiş, bu da doğru bir kullanım.
Gördüğün gibi, bu etkinlikte verilen tüm sayılar zaten doğru yazılmıştı. Biz de onların hangi kurallara göre doğru olduğunu öğrendik. Harika bir çalışma oldu!
Materyalimi Seçiyorum
Sevgili öğrencilerim, bu bölüm size bir araştırma projesi yaparken izlemeniz gereken adımları anlatıyor. Türk kültürü ve komşuluk ilişkileri hakkında bir araştırma yapmanız isteniyor. İşte size bu bölümde verilen ipuçları:
- Önce ne araştıracağını, neden araştıracağını ve bilgiyi nereden bulacağını planlamalısın. Bu, araştırmanın yol haritası demek.
- Sonra araştırman için uygun kaynakları seçmelisin. Bunlar genel ağ (internet), sözlük, sosyal ağlar ve kitaplar olabilir. Amacına ulaşana kadar bu kaynakları kullanmaya devam etmelisin.
- Son olarak, bulduğun bilgilerin ve kaynakların senin amacına ve ihtiyaçlarına uygun olup olmadığını değerlendirmelisin. Eğer gerekirse, yeni kaynaklar bulmaktan çekinmemelisin.
Bu adımlar, herhangi bir konuda araştırma yaparken sana çok yardımcı olacak bir rehberdir. Unutma, iyi bir araştırma iyi bir planlamayla başlar!