5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 41

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, “Keçe Ustası Ahmet Yaşar Kocataş” adlı metni hep birlikte inceleyeceğiz ve metinle ilgili soruları adım adım, güzelce cevaplayacağız. Hazırsanız başlayalım!

Şimdi çalışma kağıdındaki ilk sorumuza bakalım:

1. Konu:

Sevgili çocuklar, bir metnin konusu demek, o metinde bize ne anlatılıyor, neyden bahsediliyor demektir. Metni okuduğumuzda, Ahmet Yaşar Kocataş adında bir keçe ustasının hayatını, keçecilik sanatına olan katkılarını ve bu sanatı nasıl sürdürdüğünü anlattığını görüyoruz. O zaman konumuz çok açık:

Konu: Keçe Ustası Ahmet Yaşar Kocataş’ın hayatı, keçecilik sanatı ve bu sanata yaptığı katkılar.

Şimdi ikinci sorumuza geçelim:

2. Konuyu belirten kanıt ifadeler:

Bu soruda da, yukarıda belirlediğimiz konunun doğru olduğunu gösteren, metinden alınmış cümleleri veya kelime gruplarını yazacağız. Yani, “Metin gerçekten de bu konuyu anlatıyor, işte kanıtı!” diyeceğiz. Metne tekrar göz atalım:

• Metnin başlığı zaten bize konuyu fısıldıyor: “Keçe Ustası Ahmet Yaşar Kocataş”

• İlk paragrafta, keçecilik sanatından bahsedildikten sonra şöyle deniyor: “Günümüzde keçecilik zanaatının yaşayan önemli temsilcilerinden biri, keçe ustası Ahmet Yaşar Kocataş’tır.” Bu cümle, metnin Ahmet Yaşar Kocataş hakkında olduğunu açıkça belirtiyor.

• Metnin ikinci paragrafı onun doğum tarihiyle başlıyor: “Ahmet Yaşar Kocataş 1950 yılında Afyonkarahisar’da dünyaya gelmiştir.” Bu da onun hayat hikayesinin anlatılacağının bir kanıtı.

• Son paragrafta da mesleğine olan bağlılığı vurgulanıyor: “Mesleğinin örnek ustalarından biri olan Kocataş, hâlen Afyonkarahisar Keçeciler Çarşısı’nda mesleğini icra etmektedir.”

Konuyu belirten kanıt ifadeler:

• “Keçe Ustası Ahmet Yaşar Kocataş” (Metin başlığı)
• “Günümüzde keçecilik zanaatının yaşayan önemli temsilcilerinden biri, keçe ustası Ahmet Yaşar Kocataş’tır.”
• “Ahmet Yaşar Kocataş 1950 yılında Afyonkarahisar’da dünyaya gelmiştir.”
• “Mesleğinin örnek ustalarından biri olan Kocataş, hâlen Afyonkarahisar Keçeciler Çarşısı’nda mesleğini icra etmektedir.”

Sıradaki sorumuz, metnin giriş bölümüyle ilgili:

3. Metinde konuyla ilgili kısa ve dikkat çekici bir giriş yapılmış mıdır?

Bir metne başlarken, genellikle konuyu merak ettiren, kısa ve ilgi çekici bir giriş yapılır. Metnimizin ilk paragrafına bakalım:

“Keçecilik, hayvan tüylerinin özel bir teknikle sıkıştırılarak keçeye dönüştürülmesi işlemidir. Geleneksel Türk el sanatları arasında önemli bir yere sahiptir ve tarih boyunca çeşitli kültürlerde kullanılmıştır. Giysiler, çadırlar, süs eşyaları ve zemin kaplamaları keçenin kullanıldığı bazı örneklerdir. Günümüzde keçecilik zanaatının yaşayan önemli temsilcilerinden biri, keçe ustası Ahmet Yaşar Kocataş’tır.”

Bu paragraf, önce keçecilik sanatının ne olduğunu ve ne kadar önemli olduğunu anlatıyor, sonra da bizi asıl konumuz olan Ahmet Yaşar Kocataş ile tanıştırıyor. Bence bu, konuya hem kısa hem de dikkat çekici bir giriş. Ne dersiniz?

Cevap: Evet

Şimdi bir önceki cevabımızın kanıtını yazalım:

4. Belirlenen kanıt ifadeler:

Yukarıdaki “Evet” cevabımızın kanıtı olarak, metnin ilk paragrafındaki şu cümleleri gösterebiliriz:

• “Keçecilik, hayvan tüylerinin özel bir teknikle sıkıştırılarak keçeye dönüştürülmesi işlemidir. Geleneksel Türk el sanatları arasında önemli bir yere sahiptir…”

• “Günümüzde keçecilik zanaatının yaşayan önemli temsilcilerinden biri, keçe ustası Ahmet Yaşar Kocataş’tır.”

Ve son sorumuz:

5. Doğrudan Zaman veya Öncelik-Sonralık Bildiren Kelime/Kelime Grupları:

Bu soruda, metinde olayın ne zaman olduğunu veya olayların hangi sırayla gerçekleştiğini anlatan kelimeleri ya da kelime gruplarını bulacağız. Yani “önce bu oldu, sonra şu oldu” ya da “şu tarihte oldu” gibi ifadeleri arayacağız. Metni dikkatlice okuyalım ve bu tür kelimelerin altını çizelim:

• “1950 yılında” (doğum tarihi)

• “altı yaşında” (babasının dükkânında çalışmaya başlama yaşı)

• “1961’de” (ilkokulu bitirme yılı)

• “Çocukluk yılları boyunca” (babasıyla çalışma dönemi)

• “1970-1972 yılları arasında” (askerlik dönemi)

• “ardından” (askerlikten sonra)

• “1996’da” (babasının vefatı)

• “Ustalığı süresince” (ustalık yaptığı dönem boyunca)

• “2015 yılında” (UNESCO tarafından onurlandırılma yılı)

• “hâlen” (şu anda, hâlâ)

• “Günümüzde” (bugün, şu an)

• “sonra” (bir olayın ardından)

Doğrudan Zaman veya Öncelik-Sonralık Bildiren Kelime/Kelime Grupları:

• 1950 yılında
• altı yaşında
• 1961’de
• Çocukluk yılları boyunca
• 1970-1972 yılları arasında
• ardından
• 1996’da
• Ustalığı süresince
• 2015 yılında
• hâlen
• Günümüzde
• sonra

Evet sevgili öğrencilerim, tüm soruları başarıyla cevapladık! Gördünüz mü, metni dikkatlice okuyunca her şey ne kadar da kolaylaşıyor. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!