Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel iki etkinlik yapacağız. Birlikte deyimlerimizi ve milletimizin sahip olduğu değerli özelliklerimizi keşfedeceğiz. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!
3. ETKİNLİK
a. Aşağıda “misafirlik”le ilgili deyim ve kalıplaşmış sözler ile bunların anlamları verilmiştir. Deyim ve kalıplaşmış sözleri anlamlarıyla eşleştiriniz. Boşta kalan deyimin anlamını tahmin ederek yazınız.
Bu bölümde, misafirlikle ilgili üç tane deyimimiz var. Bunlardan ikisinin anlamı verilmiş, bir tanesinin anlamını da biz bulup yazacağız. Haydi, adım adım inceleyelim:
Adım 1: Deyimleri ve anlamları okuyalım.
- Deyim ve kalıplaşmış sözler:
- a) misafir ağırlamak
- b) misafir gibi oturmak
- c) misafir kalmak
- Anlamları:
- Bulunduğu yerden her an ayrılacakmış gibi eğreti, üstünkörü oturmak.
- Konuğa gerekli ilgiyi göstermek, ikramda bulunmak.
Adım 2: Deyimlerin anlamlarını düşünelim ve eşleştirelim.
- misafir ağırlamak: Bu deyim, evimize gelen konuklarımıza iyi davranmak, onlara yemek, içecek ikram etmek, onlarla ilgilenmek anlamına gelir. Hangi anlamla eşleşiyor sence?
Doğru tahmin ettin! Bu, “Konuğa gerekli ilgiyi göstermek, ikramda bulunmak.” anlamına gelir. Bir misafir geldiğinde, ona çay ikram ederiz, güzel sohbetler ederiz, değil mi?
- misafir gibi oturmak: Bazen bir yere gideriz ama orada çok rahat edemeyiz, sanki her an kalkıp gidecekmişiz gibi otururuz. İşte bu duruma “misafir gibi oturmak” denir. Hangi anlamla eşleşiyor dersin?
Evet, bildin! Bu, “Bulunduğu yerden her an ayrılacakmış gibi eğreti, üstünkörü oturmak.” anlamına geliyor. Sanki oraya ait değilmişsin gibi, rahatsız bir şekilde oturmak demek.
- misafir kalmak: Gördüğün gibi, bu deyimin anlamı boş kalmış. Ama biz çok kolay buluruz! “Misafir kalmak”, birinin evine gidip orada bir süre konuk olmak, gecelemek anlamına gelir. Mesela yaz tatilinde babaannenlerde misafir kalırsın ya da arkadaşının evinde pijama partisi yaparsın, işte o zaman misafir kalmış olursun.
O zaman bu deyimin anlamını da yazalım:
Anlamı:
Birinin evinde konuk olarak bir süre bulunmak, gecelemek.
b. Anlamını eşleştirdiğiniz ve tahmin ettiğiniz deyim ve kalıplaşmış sözleri gereksiz kelimelere yer vermeden cümle içinde kullanınız.
Şimdi de bu güzel deyimleri cümle içinde kullanalım. Bakalım sen de benim gibi güzel cümleler kurabilecek misin?
- misafir ağırlamak:
Cümle: Annem, bayramda gelecek tüm akrabalarımızı layıkıyla misafir ağırlamak için hazırlık yapıyor.
- misafir gibi oturmak:
Cümle: Yeni taşındığı bu büyük evde, eşyaları tam olmadığı için hâlâ misafir gibi oturuyordu.
- misafir kalmak:
Cümle: Yaz tatilinde teyzemlerde bir hafta misafir kalacağım için çok heyecanlıyım.
Harika! Deyimleri anladık ve cümle içinde kullandık. Şimdi diğer etkinliğimize geçelim.
4. ETKİNLİK
Okuduğunuz şiirden alınan aşağıdaki bilgilerden ve önceki bilgilerinizden yararlanarak milletimizin hangi değerlere sahip olduğu söylenebilir? Yazınız.
Bu etkinlikte, bize verilen ipuçlarından yola çıkarak milletimizin ne kadar güzel özelliklere, yani değerlere sahip olduğunu bulacağız. Bu değerler bizi biz yapan şeylerdir, unutma!
Adım 1: Verilen bilgileri dikkatlice okuyalım ve ne anlama geldiklerini düşünelim.
- Büfelerin üzerinde siyah beyaz fotoğrafların bulundurulması:
Eski, siyah beyaz fotoğraflar genelde aile büyüklerimizin, geçmiş anılarımızın fotoğraflarıdır, değil mi? Bunları büfenin üzerinde sergilemek bize neyi gösterir sence?
Bu, bizim geçmişimize, atalarımıza, aile büyüklerimize olan saygımızı ve hatıralarımıza verdiğimiz değeri gösterir.
- Dedeler, nineler ve torunlar gibi her yaştan misafirlerin olması:
Bir evde hem dedeler, nineler hem de torunlar bir aradaysa, bu ne kadar güzel bir manzara, değil mi? Bu durum, bize ne gibi bir değerimizi anlatır?
Bu, bizim aile bağlarımıza ne kadar önem verdiğimizi, nesiller arası sevgi ve saygının ne kadar güçlü olduğunu ve birlik beraberliğimizi gösterir.
- Misafirlere ikramlarda bulunulması:
Evimize gelen misafirlerimize çay, kahve, kurabiye ikram etmeyi ne kadar severiz, değil mi? Bu davranış, hangi değerimizi ortaya koyar?
İşte bu, bizim dünyaya nam salmış misafirperverliğimizi, cömertliğimizi ve paylaşma duygumuzu anlatır.
Adım 2: Şimdi tüm bu bilgileri birleştirerek milletimizin sahip olduğu değerleri listeleyelim.
Yukarıdaki bilgilerden ve kendi bildiklerimizden yola çıkarak milletimizin sahip olduğu değerler şunlardır:
- Misafirperverlik: Misafirlerimizi en iyi şekilde ağırlamak, onlara ikramlarda bulunmak en önemli özelliklerimizden biridir.
- Aile Bağlarına Önem Verme: Ailemiz bizim için çok kıymetlidir. Dedelerimiz, ninelerimiz, anne ve babalarımızla bir arada olmayı, onlara saygı göstermeyi çok severiz.
- Geçmişe ve Hatıralara Saygı: Eski fotoğraflarımızı saklamak, onlara bakıp anıları yâd etmek, geçmişimize olan bağlılığımızı ve hatıralarımıza verdiğimiz değeri gösterir.
- Cömertlik ve Paylaşma: Misafirlerimize ikramda bulunarak, elimizdekileri sevdiklerimizle paylaşarak cömertliğimizi ve paylaşma ruhumuzu gösteririz.
- Birlik ve Beraberlik: Aile üyelerinin, farklı yaşlardaki insanların bir araya gelmesi, dayanışma içinde olmaları bizim birlik ve beraberliğe verdiğimiz önemi simgeler.
İşte bu kadar! Gördün mü, ne kadar güzel ve anlamlı değerlere sahibiz. Bu değerleri yaşatmak ve gelecek nesillere aktarmak da bizim görevimizdir.