Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün size çok önemli ve hepimizi ilgilendiren bir konu hakkında grafik okuma ve yorumlama çalışması yaptıracağım. Sağlıklı yaşam hepimiz için çok önemli, değil mi? İşte bu grafikte de ülkemizdeki insanların beden kitle indeksleri, yani kilolarına göre sağlık durumları anlatılıyor. Hadi bakalım, bu grafiği güzelce inceleyelim ve soruları adım adım çözelim!
9. ETKİNLİK a. “Ülkemizde Bireylerin Beden Kitle İndeksi Dağılımı” adlı grafiği inceleyiniz. Grafikten hareketle doğru olan ifadelerin başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız.
Şimdi bu etkinliğimizde bize verilen cümlelerin grafiğe göre doğru mu yanlış mı olduğunu bulacağız. Her bir cümleyi tek tek inceleyelim ve grafikteki renkli sütunlara dikkatlice bakalım:
1. ifade: 2016 yılında normal kilolu olanların sayısı diğer yıllara göre daha fazladır.
Adım 1: Grafikte “Normal kilolu” olanları gösteren pembe renkli sütunlara bakalım.
- 2016 yılındaki pembe sütun yaklaşık %42’yi gösteriyor.
- 2019 yılındaki pembe sütun yaklaşık %40’ı gösteriyor.
- 2022 yılındaki pembe sütun da yaklaşık %40’ı gösteriyor.
Adım 2: Gördüğümüz gibi, 2016 yılındaki %42’lik oran, 2019 ve 2022 yıllarındaki %40’lık oranlardan daha yüksek.
Sonuç: Bu ifade doğrudur. Başına (D) yazalım.
(D) 2016 yılında normal kilolu olanların sayısı diğer yıllara göre daha fazladır.
2. ifade: Obez birey sayısının en fazla olduğu yıl 2022 yılıdır.
Adım 1: Grafikte “Obez” olanları gösteren koyu yeşil renkli sütunlara bakalım.
- 2016 yılındaki yeşil sütun yaklaşık %18’i gösteriyor.
- 2019 yılındaki yeşil sütun yaklaşık %22’yi gösteriyor.
- 2022 yılındaki yeşil sütun yaklaşık %20’yi gösteriyor.
Adım 2: En yüksek oran 2019 yılında %22 ile görülüyor. 2022’deki oran ise %20.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır, çünkü en fazla obez birey 2019 yılında görülüyor. Başına (Y) yazalım.
(Y) Obez birey sayısının en fazla olduğu yıl 2022 yılıdır.
3. ifade: Obez öncesi birey sayısı her geçen yıl azalmıştır.
Adım 1: Grafikte “Obez öncesi” olanları gösteren açık mavi renkli sütunlara bakalım.
- 2016 yılındaki açık mavi sütun yaklaşık %33’ü gösteriyor.
- 2019 yılındaki açık mavi sütun yaklaşık %28’i gösteriyor.
- 2022 yılındaki açık mavi sütun yaklaşık %29’u gösteriyor.
Adım 2: 2016’dan 2019’a azalmış (%33’ten %28’e), ama 2019’dan 2022’ye tekrar artmıştır (%28’den %29’a). Yani her yıl azalmamış.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır. Başına (Y) yazalım.
(Y) Obez öncesi birey sayısı her geçen yıl azalmıştır.
4. ifade: 2019 yılında obez sayısı en yüksek seviyeye ulaşmıştır.
Adım 1: Tekrar “Obez” olanları gösteren yeşil sütunlara bakalım.
- 2016: %18
- 2019: %22
- 2022: %20
Adım 2: Gördüğümüz gibi, 2019 yılındaki %22’lik oran diğer yıllardaki oranlardan daha yüksektir.
Sonuç: Bu ifade doğrudur. Başına (D) yazalım.
(D) 2019 yılında obez sayısı en yüksek seviyeye ulaşmıştır.
5. ifade: Düşük kilolu birey sayısında yıllara göre önemli bir değişim olmuştur.
Adım 1: Grafikte “Düşük kilolu” olanları gösteren turuncu renkli sütunlara bakalım.
- 2016 yılındaki turuncu sütun yaklaşık %3’ü gösteriyor.
- 2019 yılındaki turuncu sütun yaklaşık %3’ü gösteriyor.
- 2022 yılındaki turuncu sütun da yaklaşık %3’ü gösteriyor.
Adım 2: Yüzdeler üç yıl boyunca da yaklaşık olarak %3 civarında kalmış. Bu, “önemli bir değişim” anlamına gelmez, aksine _istikrarlı_ bir durumdur.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır. Başına (Y) yazalım.
(Y) Düşük kilolu birey sayısında yıllara göre önemli bir değişim olmuştur.
6. ifade: 2016 yılında obez ve düşük kilolu birey sayısının toplamı normal kilolulardan fazladır.
Adım 1: 2016 yılındaki “Obez” ve “Düşük kilolu” oranlarını toplayalım.
- Obez: %18
- Düşük kilolu: %3
- Toplam:
- 18
- + 3
- —–
- 21
Yani, 2016 yılında obez ve düşük kilolu bireylerin toplamı %21’dir.
Adım 2: Şimdi de 2016 yılındaki “Normal kilolu” oranına bakalım. Bu oran yaklaşık %42’dir.
Adım 3: %21, %42’den fazla değildir, tam tersi daha azdır.
Sonuç: Bu ifade yanlıştır. Başına (Y) yazalım.
(Y) 2016 yılında obez ve düşük kilolu birey sayısının toplamı normal kilolulardan fazladır.
7. ifade: Toplumumuzdaki 100 kişiden yaklaşık 20’si obez birey durumundadır.
Adım 1: Grafikteki “Obez” oranlarına genel olarak bakalım.
- 2016: %18
- 2019: %22
- 2022: %20
Adım 2: Bu oranlar %18 ile %22 arasında değişiyor. “Yaklaşık 20’si” demek, bu civarda bir değer olduğunu belirtmek demektir. %20 bu değerlerin tam ortasında sayılır.
Sonuç: Bu ifade doğrudur. Başına (D) yazalım.
(D) Toplumumuzdaki 100 kişiden yaklaşık 20’si obez birey durumundadır.
Şimdi gelelim 9. etkinliğin b şıkkına.
b. Grafikten hareketle üç yıl sonra yapılacak araştırmada ne gibi bir sonuç ortaya çıkabilir? Tahminlerinizi söyleyiniz.
Sevgili çocuklar, bu kısımda grafikteki değişimlere bakarak gelecek hakkında bir tahmin yürütmemiz isteniyor. Tıpkı hava durumunu tahmin etmek gibi ama bu sefer konu sağlık verileri.
Adım 1: Grafikteki yıllara göre değişimleri gözden geçirelim:
Düşük kilolu: Oranlar (yaklaşık %3) yıllar içinde pek değişmemiş, sabit kalmış gibi görünüyor.
Normal kilolu: 2016’da %42 iken, 2019 ve 2022’de %40’a düşmüş. Yani normal kilolu insan sayısı azalma eğiliminde.
Obez öncesi: 2016’da %33, 2019’da %28’e düşmüş ama 2022’de tekrar %29’a çıkmış. Bir iniş-çıkış olsa da, genel olarak yüksek bir oranda seyrediyor.
Obez: 2016’da %18 iken, 2019’da %22’ye çıkmış, 2022’de ise %20’ye düşmüş. Yine de 2016 yılına göre daha yüksek bir seviyede (%18’den %20’ye).
Adım 2: Bu değişimlere bakarak bir tahmin yapalım.
Görüyoruz ki, normal kilolu bireylerin oranı azalırken, obez öncesi ve obez bireylerin oranları genel olarak yüksek seviyelerde seyrediyor veya artış eğiliminde. Özellikle obez bireylerin oranı 2016’dan 2022’ye bakıldığında artmış. Bu durum, toplumda obezite sorununun devam ettiğini gösteriyor.
Sonuç: Üç yıl sonra, yani 2025 yılında yapılacak bir araştırmada;
Normal kilolu bireylerin oranının daha da azalmaya devam edebileceğini, obez öncesi ve obez bireylerin oranlarının ise yüksek kalmaya devam edeceğini veya küçük bir artış daha gösterebileceğini tahmin edebiliriz. Bu da toplum sağlığı açısından obeziteyle mücadelenin öneminin devam ettiğini bize gösterir.
Umarım grafikleri okumak ve yorumlamak hoşunuza gitmiştir. Unutmayın, sağlıklı yaşam için dengeli beslenmek ve spor yapmak çok önemli!