5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 74
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmenin. Bu sayfadaki etkinlikler, hem yazma hem de dinleme becerilerimizi geliştirmek için çok güzel fırsatlar sunuyor. Gelin, bu soruları birlikte adım adım analiz edip çözelim. Sakın unutma, öğrenmek bir yolculuktur ve bu yolculukta her adım önemlidir. Hazırsan başlayalım!
ç. Planınızdan hareketle problemi, çözümü ve çözümle ilgili değerlendirmelerinizi ifade ettiğiniz metin taslağınızı aşağıya yazınız. Yazarken içeriğe ve sürece yönelik seçimlerinizi kontrol edip gerektiğinde düzenleyebilir ve değiştirebilirsiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soru senden daha önce belirlediğin bir plan doğrultusunda bir metin taslağı oluşturmanı istiyor. Metin taslağı dediğimiz şey, bir yazıyı yazmaya başlamadan önce yaptığımız bir ön çalışma, bir iskelet gibi düşünebilirsin. Tıpkı bir bina yapmadan önce mimarların çizim yapması gibi, biz de yazımızı yazmadan önce taslağını oluştururuz.
Adım 1: Planını Hatırla
- Öncelikle, daha önceki derslerde yaptığın planı bir gözden geçir. Neydi problemin? Bu probleme nasıl bir çözüm bulmuştun? Bu çözümün iyi ve kötü yanları nelerdi? Bunları aklında toparla.
Adım 2: Taslağını Oluştur
- Şimdi, belirlediğin problemi, bulduğun çözümü ve bu çözüm hakkındaki düşüncelerini (değerlendirmelerini) sayfadaki boşluklara yazmaya başla.
- Yazarken şunlara dikkat et:
- Problem: İlk önce, ele aldığın sorunu açıkça belirt. Okuyucu senin ne hakkında yazdığını hemen anlasın.
- Çözüm: Ardından, bu problem için önerdiğin çözümü anlat. Çözümün ne olduğunu, nasıl uygulanacağını basit ve anlaşılır bir dille ifade et.
- Değerlendirme: Son olarak, bu çözümün işe yarayıp yaramayacağı, ne gibi sonuçlar doğurabileceği hakkındaki düşüncelerini yaz. Çözümün olumlu ve olumsuz yönlerini, belki de başka hangi durumlarda kullanılabileceğini düşünebilirsin.
Adım 3: Kontrol Et ve Düzenle
- Yazmayı bitirdikten sonra, yazdıklarını bir daha oku. Sanki ilk kez okuyan bir başkasıymış gibi bak.
- Metnin içeriği (yani anlattıkların) anlaşılır mı?
- Sürece yönelik seçimlerin (yani hangi kelimeleri, hangi cümleleri kullandığın) uygun mu?
- Gerektiğinde cümleleri değiştirebilir, kelimelerin yerini oynatabilir, hatta bazı bölümleri yeniden yazabilirsin. Unutma, taslaklar düzenlenmek içindir!
Bunu yapmak, yazının daha düzenli, daha etkili ve daha anlaşılır olmasını sağlar.
d. Yazma sürecinizi tema sonundaki “Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak değerlendiriniz.
Çözüm:
Şimdi sıra geldi yazdığın metni ve yazma sürecini gözden geçirmeye! Bu kısım, tıpkı bir sporcunun antrenman sonrası performansını değerlendirmesi gibidir.
Adım 1: Öz Değerlendirme Ölçeğini Bul
- Ders kitabının veya defterinin ilgili bölümünde, genellikle tema sonunda bulunan “Yazma Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni bul. Bu ölçek, senin yazdıklarını farklı açılardan incelemene yardımcı olacak sorular veya maddeler içerir.
Adım 2: Kendini Değerlendir
- Ölçekteki her maddeyi dikkatlice oku. Kendi yazdığın metni ve yazarken izlediğin süreci düşünerek her bir madde için kendine dürüstçe not ver. Örneğin:
- “Metnimin bir başlığı var mıydı?”
- “Giriş, gelişme, sonuç bölümleri belirgin miydi?”
- “Noktalama işaretlerini doğru kullandım mı?”
- “Kelimeleri doğru seçtim mi?” gibi sorular olabilir.
Adım 3: Neler Öğrendiğini Fark Et
- Bu değerlendirme sayesinde, yazarken hangi konularda güçlü olduğunu, hangi konularda ise biraz daha çalışman gerektiğini göreceksin. Bu, bir sonraki yazma görevinde daha iyi olman için sana yol gösterecek. Kendini geliştirmek için bu tür değerlendirmeler çok ama çok önemlidir!
11. ETKİNLİK
a. Aşağıdaki karekod bağlantısında empati konulu bilgilendirici bir metin vardır. Dinleme amacınızı belirleyerek uygun bir dinleme stratejisi ve yöntemi seçiniz.
Çözüm:
Harika bir etkinlik bizi bekliyor! Bu etkinlik empati üzerine. Empati neydi hatırlıyor musun? Empati, bir başkasının duygularını, düşüncelerini anlamaya çalışmak, kendini onun yerine koymak demek. Tıpkı bir filmi izlerken karakterin üzüntüsünü veya sevincini hissetmeye çalışmak gibi.
Adım 1: Dinleme Amacını Belirle
- Her dinleme yapmadan önce “Ben bu metni neden dinliyorum?” diye kendine sorman çok önemli. Bu metin empati hakkında olduğuna göre, amacın şunlardan biri veya birkaçı olabilir:
- Empati hakkında yeni bilgiler öğrenmek.
- Empatinin önemini daha iyi anlamak.
- Empati kurmanın yollarını öğrenmek.
- Belki de metindeki ana fikri bulmak.
- Amacını belirlemek, dinlerken nelere odaklanacağını bilmeni sağlar.
Adım 2: Dinleme Stratejisi ve Yöntemi Seç
- Amacına göre bir dinleme stratejisi seçmelisin. Dinlerken nasıl hareket edeceğine karar vermek demektir bu. İşte sana birkaç örnek:
- Not Alma Stratejisi: Eğer amacın çok fazla bilgi öğrenmekse, dinlerken önemli gördüğünüz kelimeleri veya cümleleri not almak iyi bir yöntem olabilir.
- Ana Fikri Yakalama Stratejisi: Eğer amacın metnin genel olarak ne anlattığını anlamaksa, her detaya takılmadan metnin ana düşüncesine odaklanabilirsin.
- Tahmin Etme Stratejisi: Metnin başlığını görüp “Acaba bu metinde neler anlatılacak?” diye önceden tahminler yürütebilirsin. Bu, zihnini dinlemeye hazırlar.
- Soru Sorma Stratejisi: Dinlemeden önce kendi kendine “Empati nedir?”, “Empati neden önemlidir?” gibi sorular sorup, metni dinlerken bu soruların cevaplarını aramaya çalışabilirsin.
- Bu stratejilerden hangisinin sana en uygun olduğunu düşünüyorsan, onu seçmelisin.
Unutma, iyi bir dinleyici olmak için sadece duymak yetmez, aynı zamanda anlamak ve düşünmek gerekir!
b. Karekodu okutarak “Empati Dünyayı Renklendiren Güç” adlı metni dinleyiniz. Dinlerken önemli noktaları not ediniz.
Çözüm:
Şimdi sıra geldi dinleme kısmına!
Adım 1: Karekodu Okut ve Metni Dinle
- Telefonunun veya tabletinin karekod okuyucusunu kullanarak yandaki karekodu okut. Bu seni “Empati Dünyayı Renklendiren Güç” adlı metne ulaştıracak.
- Metni dikkatlice dinlemeye başla. Kendini metnin akışına bırak.
Adım 2: Önemli Noktaları Not Al
- Dinlerken, belirlediğin dinleme stratejisine göre hareket et. Eğer not alma stratejisini seçtiysen, elinde bir kağıt ve kalem bulundur.
- Metinde geçen, empatiyle ilgili olduğunu düşündüğün anahtar kelimeleri, önemli tanımları, örnekleri veya ana fikirleri not al. Uzun uzun cümleler yazmana gerek yok, kısa notlar alman yeterli.
- Not almak, hem dinlediğini daha iyi anlamana yardımcı olur hem de daha sonra metin hakkında konuşurken veya düşünürken sana bir yol gösterir.
Dinlerken sadece kulaklarını değil, zihnini de açmayı unutma!
c. Dinleme bittikten sonra seçtiğiniz strateji ve yöntemin işe yarayıp yaramadığını değerlendiriniz. Gerekirse metni tekrar dinleyip farklı bir strateji ve yöntem seçebilirsiniz. Son olarak öğrendiklerinizi ve düşüncelerinizi arkadaşlarınızla tartışınız.
Çözüm:
Dinleme bittiğine göre, şimdi de bu dinleme deneyimini değerlendirme zamanı!
Adım 1: Stratejini Değerlendir
- Metni dinledikten sonra kendine şu soruları sor:
- Dinlemeden önce belirlediğim amaçlarıma ulaştım mı?
- Seçtiğim dinleme stratejisi (örneğin not alma, ana fikri yakalama) bana yardımcı oldu mu?
- Metni ne kadar iyi anladım?
- Aldığım notlar yeterli miydi?
- Eğer stratejinin çok işe yaramadığını düşünüyorsan veya metni tam olarak anlamadığını hissediyorsan, hiç çekinmeden metni tekrar dinleyebilirsin. Bu sefer farklı bir strateji (belki not almak yerine sadece ana fikirlere odaklanmak gibi) deneyebilirsin. Önemli olan, metni en iyi şekilde anlamak!
Adım 2: Öğrendiklerini ve Düşüncelerini Tartış
- Metinden neler öğrendiğini, empati hakkında neler düşündüğünü arkadaşlarınla paylaş. Onlar neler anladı, hangi kısımlar dikkatlerini çekti? Kendi notlarınla onların notlarını karşılaştırabilirsin.
- Belki de farklı yorumlarınız veya farklı anlayışlarınız ortaya çıkacak. Bu tartışmalar, konuyu daha derinlemesine anlamana ve farklı bakış açılarını görmene yardımcı olur.
Unutma, bir konuyu başkalarıyla paylaşmak, öğrenme sürecini daha da zenginleştirir.
ç. Dinlediğiniz metinde ileri sürülen düşünceleri Aylin’in bakış açısıyla inceleyiniz. Aylin’in söylemek istediklerini kendi cümlelerinizle defterinize yazınız. Aylin’in düşüncelerini yorumlayarak aşağıdaki cümleyi tamamlayınız.
Çözüm:
Şimdi çok eğlenceli ve düşündürücü bir bölüme geldik! Kendimizi Aylin’in yerine koyup onun gözünden olaylara bakacağız. Tıpkı bir tiyatro oyununda bir karakterin rolüne bürünmek gibi.
Adım 1: Aylin’in Bakış Açısını Anla
- Dinlediğin metinde empati hakkında anlatılanları düşün. Şimdi bunları Aylin adında bir arkadaşın söylemiş olsaydı, o neden böyle söylerdi? Onun duyguları, düşünceleri ne olurdu?
- Aylin, empati kurmanın ne kadar önemli olduğunu biliyor mu? Belki de kendisi empati kurmakta zorlanıyor ya da tam tersi, çok iyi empati kurabilen birisi. Metindeki bilgilerle Aylin’in karakterini birleştirmeye çalış.
Adım 2: Aylin’in Söylemek İstediklerini Yaz
- Aylin’in, dinlediğin metindeki empatiyle ilgili düşünceleri kendi cümleleriyle nasıl ifade edeceğini hayal et. Örneğin, “Benim için empati…” diye başlayan cümleler kurabilirsin.
- Bu cümleleri defterine yaz. Kendi kelimelerinle Aylin’in ağzından çıkan sözler gibi düşün.
Adım 3: Cümleyi Tamamla
- Aylin’in düşüncelerini yorumlayarak, yani onun ne hissettiğini ve ne anlatmaya çalıştığını anlayarak, aşağıdaki cümleyi tamamla.
Aylin bunları söylerken aslında __________
Sonuç:
Aylin’in metindeki empatiyle ilgili düşüncelerini yorumlayarak cümleyi şöyle tamamlayabiliriz:
Aylin bunları söylerken aslında insanların birbirini daha iyi anlamasının, dünyayı daha yaşanılır ve güzel bir yer haline getireceğini, herkesin birbirine karşı daha anlayışlı ve şefkatli olması gerektiğini vurgulamak istiyor. Çünkü empati, kalpten kalbe kurulan bir köprüdür ve bu köprü sayesinde yalnızlıklar azalır, dostluklar pekişir.
Bu, Aylin’in empati kavramına ne kadar değer verdiğini ve bu duygunun hayatımızdaki önemini derinden hissettiğini gösterir.
Harikasın sevgili öğrencim! Tüm bu etkinlikleri başarıyla tamamladık. Unutma, Türkçe dersi sadece dil bilgisi kurallarını öğrenmek değil, aynı zamanda kendimizi ifade etme, başkalarını anlama ve dünyayı farklı açılardan görme becerilerimizi geliştirmektir. Bir sonraki derste görüşmek üzere!