Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Türkçe öğretmenin. Bugün seninle birlikte iletişim ve sosyal ilişkilerle ilgili çok önemli bir konuya değineceğiz. Biliyorsun ki, hayatımızda en önemli becerilerden biri de doğru ve etkili iletişim kurabilmektir. Bu becerilerimizi geliştirmek için önümüzdeki soruları adım adım inceleyelim ve birlikte cevaplayalım. Hazır mısın? Hadi başlayalım!
b. Yazdığınız e-postayı aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz. Güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi belirleyiniz. Sonraki yazma etkinliklerinde güçlü yönlerinizi sürdürmeye, gelişmeye açık yönlerinizi de geliştirmeye çalışınız.
Sevgili öğrencim, burada bizden hayali bir e-postayı değerlendirmemiz isteniyor. Bir e-posta yazarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini hatırlayalım. Şimdi, sanki çok güzel bir e-posta yazmışız gibi, bu ölçütleri beraber değerlendirelim:
- Ölçütler
- Yanıtlama selam ve hitap ifadesiyle başlangıç yaptım.
- Sofra adabımıza göre dikkat edilmesi gereken davranışlarla ilgili bilgi verdim.
- Yanıltımı sofra adabı konusunun dışına çıkmadan oluşturdum.
- Yanıltımı nezaket kuralları çerçevesinde yazdım.
- Yanıltımı uygun sonlandırma cümleleriyle tamamladım.
- Atölye çalışmamı öğretmenimin verdiği süre içinde tamamladım.
Çözüm: Evet. Bir e-postaya başlarken mutlaka “Merhaba”, “Sayın Öğretmenim” gibi uygun bir selam ve hitapla başlamalıyız. Bu, karşımızdaki kişiye saygı duyduğumuzu gösterir.
Çözüm: Kısmen. Bu sorudaki e-posta konusu “güçlü ve gelişmeye açık yönleriniz” olduğu için, sofra adabı doğrudan bir konu olmayabilir. Ancak genel olarak iletişimde görgü kurallarından bahsettiğimizde, bu da bir iletişim adabıdır. Eğer e-posta konumuz bu olsaydı, “Evet” derdik. Ama burada genel bir değerlendirme olduğu için, e-postamızda bu konuya doğrudan değinmemiş olabiliriz. O yüzden “Kısmen” diyelim.
Çözüm: Evet. Bir e-posta yazarken en önemli şeylerden biri, konunun dışına çıkmamak, yani konudan sapmamaktır. Ne hakkında yazıyorsak, o konuda kalmalıyız. Eğer e-postamız başka bir konudaysa da, o konunun dışına çıkmadan yazdığımızı varsayalım.
Çözüm: Evet. Nezaket, her türlü iletişimde, özellikle de yazılı iletişimde altın kuraldır. Kibar ve saygılı bir dil kullanmak, her zaman işimizi kolaylaştırır ve karşımızdaki kişiyi olumlu etkiler.
Çözüm: Evet. E-postayı bitirirken “Saygılarımla”, “İyi günler dilerim” gibi uygun ve nazik sonlandırma cümleleri kullanmak, e-postamıza profesyonel ve sıcak bir dokunuş katar.
Çözüm: Evet. Bu madde, aslında e-postanın içeriğiyle değil, görevi zamanında bitirmeyle ilgili. Planlı olmak ve verilen görevleri zamanında tamamlamak, başarılı bir öğrenci olmanın önemli bir parçasıdır.
c. Yanıtınızı arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm: Sevgili öğrencim, bu bir talimat. Yani hazırladığımız bu e-posta değerlendirmesini sınıf içinde arkadaşlarınla paylaşarak onların da fikirlerini alabilir, böylece farklı bakış açılarını öğrenerek kendini daha da geliştirebilirsin. Unutma, iletişim paylaştıkça güzelleşir!
Konuşma
a. Aşağıdaki örnek olayı okuyunuz. Kendinizi Begüm’ün yerine koyarak aşağıdaki yönergeler doğrultusunda olaydaki problemin çözümüne yönelik bir konuşma yapınız.
Begüm, cana yakın ve yardımsever bir öğrencidir. Sınav sonuçları açıklandığında arkadaşı Metin’in yüzü düşer. Mete, genellikle derslerinde başarılıdır ancak sınavda istediği notu alamamıştır. Metin’in üzüntüsünü fark eden Begüm onu teselli etmeye çalışır fakat ne dese Mete’ye kâr etmez.
Şimdi bu senaryoyu okuduk. Begüm’ün yerinde olsaydık nasıl bir konuşma yapardık, adım adım planlayalım:
- Olaydaki problemi tespit edin.
- Olayı kendi bakış açınızla özetleyin.
- Problemi çözümüne yönelik konuşmanızı yapınız.
Önce Metin’in yanına giderim, nazikçe “Metin, seninle biraz konuşabilir miyim?” diye sorarım.
Sonra, “Sınav sonuçlarının seni üzdüğünü görüyorum. Normalde çok başarılı bir öğrencisin, bu durum beni de düşündürdü. Acaba bir sorun mu var, benimle paylaşmak ister misin?” derim. Böylece ona
empati kurduğumu gösteririm.“Unutma ki hepimiz bazen zorlanabiliriz. Önemli olan bu zorlukları aşmak için birbirimize
destek olmak veiş birliği yapmaktır. Eğer derslerle ilgili bir konuda yardıma ihtiyacın varsa, birlikte çalışabiliriz. Ya da belki sadece konuşmak istersin, ben seni dinlemeye hazırım.” diyerek onaçözüm odaklı yaklaştığımı veanlayışlı olduğumu gösteririm.“Her ne olursa olsun, senin yanındayım. Sadece bilmeni istedim.” diyerek konuşmayı tamamlarım. Bu, ona güvende olduğunu hissettirir.
- Konuşmanı sıralama temasına anahtar kelimelerini, yeni öğrendiğinizi kelime ve kelime gruplarını kullanmaya özen gösteriniz.
- Sesinizi tüm arkadaşlarınızın işiteceği biçimde ayarlayınız.
- Beden dilinizi etkili kullanınız.
- Konuşmanın video, ses kaydı, yazı dökümü vb. biçimde dijital ortamlarda paylaşınız. Dijital ortamlarda işlem yaparken bilgi güvenliği konusunda dikkatli olunuz.
Adım 1: Problemi Anlamak
Sevgili öğrencim, burada problem şu: Metin sınavdan beklediği notu alamadığı için çok üzgün. Begüm de ona yardım etmek istiyor ama Metin bir türlü teselli olmuyor. Belki de Metin’in bu üzüntüsünün altında başka bir şeyler yatıyor olabilir. Bizim görevimiz, Metin’in asıl derdini anlamaya çalışmak ve ona yardımcı olmak.
Adım 2: Begüm’ün Gözünden Durum
Ben Begüm olsaydım şöyle düşünürdüm: “Metin normalde çok başarılı bir arkadaşım, notları hep iyidir. Ama bu sınavda çok üzgün görünüyor. Onu teselli etmeye çalıştım ama işe yaramadı. Acaba sadece sınav notu yüzünden mi bu kadar üzgün, yoksa başka bir derdi mi var? Ona nasıl yardımcı olabilirim?”
Adım 3: Çözüme Yönelik Konuşma Planı
Şimdi Metin’le nasıl konuşacağımızı planlayalım. Amacımız, onu suçlamadan, yargılamadan anlamak ve destek olmak:
Adım 4: Anahtar Kelimeleri Kullanma
Yukarıdaki konuşma planımızda “empati”, “destek”, “iş birliği”, “çözüm odaklı” ve “anlayışlı” gibi kelimeleri kullandık. Bu kelimeler, iletişim kurarken ne kadar dikkatli ve düşünceli olduğumuzu gösterir. Yeni öğrendiğimiz kelimeleri kullanarak hem kelime dağarcığımızı geliştiririz hem de daha etkili iletişim kurarız.
Adım 5: Ses Tonu ve Anlaşılırlık
Eğer bu konuşmayı sınıfta canlandıracak olsaydık, ses tonumuzun ne çok yüksek ne de çok alçak olması gerekirdi. Herkesin rahatça duyabileceği ama bağırmadan, nazik bir ses tonu kullanırdık. Bu, hem dinleyicinin dikkatini çeker hem de söylediklerimizin daha iyi anlaşılmasını sağlar.
Adım 6: Beden Dili
Konuşurken sadece sözcükler değil, bedenimiz de konuşur! Metin’le konuşurken göz teması kurmak, hafifçe ona dönmek, kollarımızı kavuşturmamak gibi hareketler, ona gerçekten onu dinlediğimizi ve ona değer verdiğimizi gösterir. Güler yüzlü olmak, sıcak bir ifade takınmak da çok önemlidir.
Adım 7: Dijital Paylaşım ve Güvenlik
Bu bir talimat. Eğer bu konuşmayı kaydetseydik, paylaşırken
b. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki ‘Akran Değerlendirme Ölçeği’nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.
Şimdi de az önce Begüm olarak yaptığımız konuşmayı, bir arkadaşımızın değerlendirdiğini düşünelim. Bakalım, bizim konuşmamız bu ölçütlere göre nasıl?
- Ölçütler
- Belirlediği soruna konuşmasında yer verdi.
- Konuşmasında problemi giderebilecek mantıklı çözümlere yer verdi.
- Ses tonu herkesin işitebileceği şekilde ayarlandı.
- Temadan öğrendiği yeni kelime ve kelime gruplarını kullandı.
Çözüm: Evet. Biz konuşmamızda Metin’in sınav notu yüzünden üzgün olmasını, bu durumun onda yarattığı sıkıntıyı açıkça dile getirdik. Yani problemi doğru bir şekilde belirledik ve bu konuya değindik.
Çözüm: Evet. Sadece Metin’in üzüntüsünü dile getirmekle kalmadık, ona “birlikte çalışabiliriz”, “seni dinlemeye hazırım” gibi somut yardım tekliflerinde bulunduk. Bu, sorunu çözmeye yönelik mantıklı adımlardı.
Çözüm: Evet. Konuşmamızı yaparken ses tonumuzun ne çok yüksek ne de çok alçak olmasına dikkat ettik. Amacımız, Metin’in bizi rahatça duymasını ve anlamasını sağlamaktı.
Çözüm: Evet. Konuşmamızda “empati”, “destek”, “iş birliği” gibi iletişimle ilgili anahtar kelimeleri kullandık. Bu da konuya hakim olduğumuzu ve yeni öğrendiğimiz kelimeleri günlük hayatımıza kattığımızı gösterir.
Aferin sana! Gördüğün gibi, iletişim sadece konuşmak ya da yazmak değil, aynı zamanda karşımızdaki kişiyi anlamak, ona destek olmak ve doğru kelimeleri doğru yerde kullanmaktır. Bu becerileri geliştirmeye devam edelim!