Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün birlikte çok güzel ve önemli bir konu olan empati hakkında metnimizdeki soruları adım adım çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Aşağıdaki soruları metinden hareketle yazılı olarak cevaplayınız.
a) Empati kurmak için öncelikle hangi farkındalığa sahip olmamız gerekir?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, empati kurmak, kendimizi başkasının yerine koymak demektir. Peki bunu yapabilmek için neyi bilmemiz gerekiyor? Metinde çok güzel anlatılmış:
- Adım 1: Metinde “Empati kurabilmemiz için öncelikle her insanın kendi düşüncesi ve duygusu olduğunu ve bunların her zaman bizimkilerle aynı olamayabileceğini bilmemiz gerekir.” cümlesini buluyoruz. Bu, empati için ilk ve en önemli adımdır.
- Adım 2: Devamında “Yani kendimizi ve karşımızdakileri ayrı bireyler olarak değerlendirebilmeliyiz. Çünkü karakterlerimiz ve yaşadıklarımız birbirinden farklıdır.” deniliyor. Bu da bize herkesin kendine özgü olduğunu hatırlatıyor.
Sonuç:
Empati kurmak için öncelikle her insanın kendine özgü düşünceleri ve duyguları olduğunu, bunların bizimkilerden farklı olabileceğini ve karşımızdaki kişiyi ayrı bir birey olarak değerlendirmemiz gerektiğini bilmemiz gerekir.
b) Bebeklerin taklit etme davranışı empatiyle nasıl ilişkilendirilebilir?
Çözüm:
Bebekler çok sevimli değil mi? Onların taklit etme davranışları, aslında empati öğrenme yolculuklarının ilk adımıymış, gelin metinden bakalım:
- Adım 1: Metinde “Bebeklerin yüz ve el hareketlerimizi taklit etmeye çalıştıklarını görmüşsünüzdür. Örneğin dilimizi çıkarırsak onlar da çıkarmaya çalışır.” kısmı, bebeklerin taklit yeteneğinden bahsediyor.
- Adım 2: Sonraki cümlede bu davranışın empatiyle bağlantısı açıklanıyor: “Üstelik biraz daha büyüdüklerinde iletişim kurdukları kişinin stresli bir durumda olduğunu anlayıp onu çeşitli mimikler ve seslerle rahatlatabilirler. Yani taklit etmeyi öğrenmek empati kurmanın öncüsüdür.”
Sonuç:
Bebeklerin taklit etme davranışı, duyguları ve ifadeleri anlamanın ilk basamağıdır. Onlar taklit ederek başkalarının nasıl hissettiğini öğrenirler ve büyüdüklerinde bu bilgiyi kullanarak karşılarındaki kişinin duygusal durumunu anlayıp ona uygun tepkiler verebilirler. Yani taklit etmek, empati kurmanın ilk adımı, bir nevi ön hazırlığıdır.
c) Sizce hangi durumlarda empati kurmak zor olabilir? Açıklayınız.
Çözüm:
Bu soru biraz da bizim kendi düşüncelerimizi soruyor, ama tabii ki metindeki bilgilerden yola çıkarak cevaplayacağız. Empati her zaman kolay olmayabilir, bazen gerçekten zorlandığımız anlar olur, değil mi? İşte bazı durumlar:
- Adım 1: Metinde empati kurmak için başkalarının düşünce ve duygularının bizimkilerden farklı olabileceğini bilmemiz gerektiği vurgulanıyor. Eğer bu farkı kabullenmekte zorlanırsak, empati kurmak da zorlaşır.
- Adım 2: Ayrıca, metin empatiyi “başkalarının bakış açısından bakabilmek” olarak tanımlıyor. Eğer bir konuda çok ön yargılıysak veya sadece kendi bildiğimizin doğru olduğuna inanıyorsak, başkasının bakış açısını anlamak çok güç olur.
- Adım 3: Kendi duygusal durumumuz da empatiyi etkiler. Eğer biz çok sinirliysek, üzgünsek ya da acelemiz varsa, başkasının derdini dinlemeye ve anlamaya yeterince odaklanamayabiliriz. Kendi dertlerimiz varken başkasınınkini anlamaya çalışmak gerçekten zorlayıcı olabilir.
Sonuç:
Bence empati kurmak;
- Karşımızdaki kişiye karşı ön yargılı olduğumuzda ya da onu sevmediğimizde,
- Kendi duygusal durumumuzun çok yoğun olduğu anlarda (mesela çok sinirliyken ya da çok üzgünken),
- Karşımızdaki kişinin deneyimleri veya düşünceleri bize çok uzak geldiğinde ve onları anlamaya hiç çaba göstermediğimizde,
- Ve metinde belirtildiği gibi, herkesin farklı düşünce ve duygulara sahip olduğunu kabullenmekte zorlandığımızda zor olabilir. Çünkü bu durumlarda kendimizi onun yerine koymak ve onun hissettiklerini anlamak için yeterince esnek olamayız.