5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 15
Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 5. sınıf Türkçe öğretmenin. Bugün seninle birlikte Nasrettin Hoca ile ilgili çok güzel etkinlikler yapacağız. Görseldeki soruları tek tek inceleyip, sana en anlaşılır şekilde açıklayarak çözeceğim. Unutma, bu soruları çözerken metnin bize verilmediğini varsayarak, Nasrettin Hoca hakkında genel bilgilerimizden ve onunla ilgili öğrendiklerimizden yola çıkacağız. Hadi bakalım, hazır mısın?
2. ETKİNLİK: Aşağıdaki soruların cevaplarını metinden hareketle defterinize yazınız.
Sevgili öğrencim, burada bize bir metin verilmediği için, Nasrettin Hoca hakkında genel bilgilerimizden ve onunla ilgili öğrendiğimiz hikayelerden yola çıkarak bu soruları cevaplayacağız. Sanki okuduğumuz bir metin varmış gibi düşüneceğiz, tamam mı?
1. Nasrettin Hoca’nın mutlu olması için çocukların ne yapması gerekir?
Sevgili çocuğum, Nasrettin Hoca, her zaman insanlara iyiliği, doğruluğu ve hoşgörüyü anlatmaya çalışmış bir bilgedir. O, fıkralarıyla insanları güldürürken aynı zamanda onlara hayat dersleri verir. Bu yüzden, Hoca’nın mutlu olması için çocukların onun anlattığı fıkralardan ders çıkarması, gülmeyi bilmesi ve en önemlisi iyilik yapması gerekir. Hoca, çocukların dürüst, saygılı ve akıllı olmasını isterdi.
2. Hoca’nın yaşadığı dönemde hangi sorunlar vardı?
Nasrettin Hoca, çok eski zamanlarda yaşamış bir halk bilgesidir. O dönemler, şimdiki gibi kolay değildi. İnsanlar arasında anlaşmazlıklar, adaletsizlikler, yoksulluk gibi sorunlar yaşanırdı. Bazen insanlar birbirini anlamakta zorlanır, küçük şeyleri sorun haline getirirdi. Hoca da bu sorunlara fıkralarıyla parmak basar, insanları düşündürürdü.
3. Hoca, fıkra anlatmaya neden başlamıştır?
Hoca, fıkra anlatmaya başlamasının birkaç güzel nedeni vardı aslında:
- Birincisi, insanları güldürmek ve onların yüzünü güldürmek.
- İkincisi, insanlara ders vermek, onlara doğru yolu göstermek.
- Üçüncüsü, o dönemdeki toplumsal sorunlara, yanlışlıklara ve adaletsizliklere dikkat çekmek ama bunu kimseyi kırmadan, incitmeden, mizahi bir dille yapmak. Böylece insanlar hem güler hem de düşünürdü.
4. Onun fıkralarının dünyaya yayılmasının sebebi ne olabilir?
Nasrettin Hoca’nın fıkraları sadece bizim ülkemizde değil, dünyanın birçok yerinde biliniyor ve anlatılıyor. Bunun temel sebebi, Hoca’nın fıkralarının evrensel olmasıdır. Yani, anlattığı şeyler sadece bir döneme ya da bir yere ait değildir. İnsanların ortak sorunlarına, insan doğasına, akla ve mizaha hitap eder. Herkesin anlayabileceği, gülebileceği ve ders çıkarabileceği konuları işlediği için fıkraları dilden dile, nesilden nesile aktarılarak tüm dünyaya yayılmıştır. Kısacası, Hoca’nın bilgeliği, mizahı ve dersleri tüm insanlık için geçerliydi.
5. Bir soru sorma imkânınız olsaydı Nasrettin Hoca’ya ne sorardınız?
Bu soru çok özel bir soru, çünkü herkesin aklına farklı bir şey gelebilir. Ben olsaydım, Hoca’ya şöyle bir soru sorardım:
“Hocam, bunca sıkıntıya ve anlaşmazlığa rağmen nasıl her zaman bu kadar bilgece ve neşeli kalmayı başarabiliyorsunuz? Bize de bu sırrı öğretir misiniz?“
Çünkü Hoca, zor durumlarda bile espri yapabilen, insanları güldürebilen ve onlara umut verebilen bir kişiydi. Onun bu yönünü merak ederdim.
3. ETKİNLİK: Aşağıda verilen durumlarda yaşananları metinden ve önceki bilgilerinizden yola çıkarak ilgili yerlere yazınız.
Yine metin elimizde olmadığı için, Nasrettin Hoca’nın fıkra anlatma alışkanlığı ve fıkralarının etkisi hakkında genel bilgilerimizi kullanacağız.
Fıkralarını İlk Anlattığında Yaşanan Durum
Hoca, fıkralarını ilk anlattığında genellikle insanlar bir sorunla karşı karşıya olurdu. Belki bir konuda anlaşmazlık yaşanır, belki bir durum yüzünden üzüntülü veya kızgın olurlardı. Ortamda bir gerginlik, bir kafa karışıklığı veya bir ciddiyet hâkim olabilirdi. Hoca’nın fıkraları tam da bu anlarda devreye girerdi.
Fıkralarını Anlattıktan Sonra Yaşanan Durum
Hoca fıkrasını anlattıktan sonra ise durum birden değişirdi. İnsanlar önce Hoca’nın söylediğine şaşırır, sonra güldürür, en sonunda da düşünürdü. Fıkra bittiğinde, ortamdaki gerginlik dağılır, insanlar rahatlar ve sorunlarına farklı bir gözle bakmaya başlarlardı. Hoca’nın fıkraları sayesinde hem eğlenirler hem de ders çıkarırlardı. Yani, fıkralar insanları rahatlatır, güldürür ve aydınlatırdı.
4. ETKİNLİK:
a. Okuduğunuz metnin içeriğini en iyi yansıtan kelime ve kelime grupları hangileridir? Aşağıya yazınız.
Sevgili öğrencim, yine okuduğumuz bir metin olmadığı için, Nasrettin Hoca ile ilgili genel bir metnin içeriğini en iyi yansıtan kelimeleri seçeceğiz. Hoca’yı anlatan bir metinde mutlaka şu kelimeler ve kelime grupları olurdu:
- Fıkra
- Mizah
- Bilgelik
- Ders çıkarma
- Geleneksel değerler
b. Bu kelimeleri seçmenizin nedenlerini söyleyiniz.
Bu kelimeleri seçmemin nedenleri şunlar:
- Fıkra: Çünkü Nasrettin Hoca’nın en bilinen özelliği, insanlara fıkralar anlatarak onları düşündürmesidir. Metin de büyük ihtimalle onun fıkraları üzerine kuruluydu.
- Mizah: Hoca, konuları her zaman komik ve esprili bir dille anlatırdı. Mizah, onun fıkralarının olmazsa olmaz bir parçasıdır.
- Bilgelik: Hoca’nın her fıkrasında derin bir akıl ve hayat tecrübesi yatar. O, sıradan bir hikaye anlatıcısı değil, bilge bir insandı.
- Ders çıkarma: Hoca’nın fıkralarının en önemli amacı, insanlara bir şey öğretmek, onların yanlışlarını fark ettirmek ve onlara doğru yolu göstermektir. Yani her fıkradan bir ders çıkarırız.
- Geleneksel değerler: Nasrettin Hoca, bizim kültürümüzün ve geleneklerimizin önemli bir parçasıdır. Onun fıkraları, nesilden nesile aktarılan, milli değerlerimizi yansıtan öykülerdir.
Umarım bu açıklamalar senin için çok faydalı olmuştur. Nasrettin Hoca’yı anlamak, aslında kendi kültürümüzü ve insanlık hallerini anlamaktır. Başarılar dilerim!