Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte çarpma işlemlerinde tahmin yürütme konusunu pekiştireceğiz. Bu alıştırma, hem zihinden işlem yapma yeteneğimizi geliştirecek hem de yaptığımız işlemlerin sonuçlarının doğruluğunu kontrol etmemize yardımcı olacak. Unutmayın, bir sayıyı en yakın onluğa yuvarlarken birler basamağına bakarız. Eğer birler basamağındaki rakam 5 veya 5’ten büyükse sayıyı bir üst onluğa, 5’ten küçükse bir alt onluğa yuvarlarız.
Haydi, tablodaki boşlukları örnekteki gibi adım adım dolduralım!
1. Soru: 81 x 9 işlemi
Bu işlem için tabloyu birlikte dolduralım.
- Adım 1: Tahminî Çarpımı Bulalım
Önce birinci çarpan olan 81 sayısını en yakın onluğa yuvarlayalım. Birler basamağında ‘1’ olduğu için (5’ten küçük), sayıyı aşağıya yani 80‘e yuvarlarız. Şimdi tahmini işlemimizi yapabiliriz.
80
x 9
—-
720Tahminî sonucumuz: 720
- Adım 2: İşlem Sonucunu Bulalım
Şimdi de asıl işlemimiz olan 81 ile 9’u çarpalım.
81
x 9
—-
729Gerçek işlem sonucumuz: 729
- Adım 3: Karşılaştırma Yapalım
Gerçek sonuç ile tahminî sonuç arasındaki farkı bularak karşılaştırma yapalım. Büyük sayıdan küçük sayıyı çıkarırız.
729
– 720
—-
9Sonuç: Tahminimiz, gerçek sonuca çok yakın! Arada sadece 9 sayı fark var.
2. Soru: 79 x 8 işlemi
Harika gidiyorsunuz! Şimdi sıradaki işleme geçelim.
- Adım 1: Tahminî Çarpımı Bulalım
Birinci çarpanımız 79. Birler basamağındaki ‘9’ rakamı 5’ten büyük olduğu için sayımızı bir üst onluğa, yani 80‘e yuvarlıyoruz. Şimdi tahminimizi yapalım.
80
x 8
—-
640Tahminî sonucumuz: 640
- Adım 2: İşlem Sonucunu Bulalım
Şimdi de gerçek sonucu bulmak için 79 ile 8’i çarpalım.
79
x 8
—-
632Gerçek işlem sonucumuz: 632
- Adım 3: Karşılaştırma Yapalım
Haydi, tahminimizle gerçek sonuç arasındaki farkı bulalım.
640
– 632
—-
8Sonuç: Bu sefer de çok yaklaştık! Fark sadece 8.
3. Soru: 94 x 7 işlemi
Sıradaki sorumuzla devam edelim.
- Adım 1: Tahminî Çarpımı Bulalım
Birinci çarpanımız 94. Birler basamağında ‘4’ olduğu için (5’ten küçük), sayımızı alt onluğa, yani 90‘a yuvarlıyoruz. Tahminî çarpımımızı yapalım.
90
x 7
—-
630Tahminî sonucumuz: 630
- Adım 2: İşlem Sonucunu Bulalım
Şimdi gerçek işlemimizi yapalım.
94
x 7
—-
658Gerçek işlem sonucumuz: 658
- Adım 3: Karşılaştırma Yapalım
Gerçek sonuç ile tahminimiz arasındaki farkı hesaplayalım.
658
– 630
—-
28Sonuç: Aradaki fark 28.
4. Soru: 55 x 6 işlemi
Çok iyi gidiyoruz, az kaldı!
- Adım 1: Tahminî Çarpımı Bulalım
Birinci çarpanımız 55. Kuralımızı hatırlayalım, birler basamağı 5 ise sayıyı bir üst onluğa yuvarlarız. Yani 55’i 60‘a yuvarlıyoruz. Haydi çarpalım.
60
x 6
—-
360Tahminî sonucumuz: 360
- Adım 2: İşlem Sonucunu Bulalım
Şimdi de 55 ile 6’yı çarparak gerçek sonucu bulalım.
55
x 6
—-
330Gerçek işlem sonucumuz: 330
- Adım 3: Karşılaştırma Yapalım
Tahminimiz ile gerçek sonuç arasındaki farkı bulalım.
360
– 330
—-
30Sonuç: Tahminimiz ile gerçek sonuç arasındaki fark 30.
5. Soru: 72 x 2 işlemi
İşte son sorumuz! Bunu da başarıyla tamamlayalım.
- Adım 1: Tahminî Çarpımı Bulalım
Birinci çarpanımız 72. Birler basamağındaki ‘2’ rakamı 5’ten küçük olduğu için sayıyı alt onluğa, yani 70‘e yuvarlıyoruz. Şimdi tahminî işlemimizi yapalım.
70
x 2
—-
140Tahminî sonucumuz: 140
- Adım 2: İşlem Sonucunu Bulalım
Şimdi de gerçek sonucu bulmak için 72 ile 2’yi çarpalım.
72
x 2
—-
144Gerçek işlem sonucumuz: 144
- Adım 3: Karşılaştırma Yapalım
Son olarak, aradaki farkı bularak karşılaştırmamızı tamamlayalım.
144
– 140
—-
4Sonuç: Vay canına! Tahminimiz gerçek sonuca inanılmaz yakın çıktı, fark sadece 4!
Harikasınız çocuklar! Gördüğünüz gibi sayıları yuvarlayarak işlem yapmak, bize sonuç hakkında hızlıca bir fikir veriyor. Hepinize aferin!