Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir pekiştirme etkinliği ile karşı karşıyayız. Matematikte zihinden işlem yapma becerisi çok önemlidir ve bu alıştırmalarla bu yeteneğimizi daha da geliştireceğiz. Şimdi gönderdiğin görseldeki soruları bir öğretmeninin sana anlatacağı gibi adım adım, tane tane çözelim. Hazırsan başlayalım!
1. Soru: Aşağıdaki çıkarma işlemlerini zihinden yapınız.
Burada bizden sayıları alt alta yazmadan, aklımızdan çıkarmamızı istiyor. Bunu yaparken onlukları ve yüzlükleri kullanmak işimizi çok kolaylaştıracak.
- a) 240 – 30 = ?
Adım 1: 240 sayısını 24 tane onluk olarak düşünebiliriz. 30 sayısı ise 3 tane onluktur.
Adım 2: 24 onluktan 3 onluğu çıkardığımızda geriye 21 onluk kalır.
Sonuç: 21 onluk, 210 eder.
- b) 350 – 80 = ?
Adım 1: 350’den 80’i çıkarmak biraz zorlayıcı olabilir. Bu yüzden 80’i parçalayalım. Önce 350’den 50 çıkaralım. Bu daha kolay!
Adım 2: 350 – 50 = 300. Şimdi çıkarmamız gereken 80’den geriye 30 kaldı (çünkü 80 = 50 + 30).
Adım 3: 300’den de kalan 30’u çıkaralım: 300 – 30 = 270.
Sonuç:270
- c) 500 – 200 = ?
Adım 1: Bu işlemde sadece yüzlükler var. 500, 5 tane yüzlüktür. 200 ise 2 tane yüzlüktür.
Adım 2: 5 yüzlükten 2 yüzlüğü çıkarırsak geriye 3 yüzlük kalır.
Sonuç: 3 yüzlük, 300‘dür.
- ç) 630 – 50 = ?
Adım 1: 630’dan 50’yi çıkarırken yine parçalama yöntemini kullanalım. Önce 630’dan 30 çıkaralım ki sayı yuvarlak olsun.
Adım 2: 630 – 30 = 600. Çıkarmamız gereken 50’den geriye 20 kaldı (çünkü 50 = 30 + 20).
Adım 3: 600’den de kalan 20’yi çıkaralım: 600 – 20 = 580.
Sonuç:580
- d) 860 – 300 = ?
Adım 1: Burada yüzlükleri çıkaracağız. 860 sayısının yüzler basamağında 8 var. 8 yüzlükten 3 yüzlüğü çıkaralım.
Adım 2: 8 yüzlük – 3 yüzlük = 5 yüzlük. Onlar basamağındaki 60 ise aynen kalır.
Sonuç:560
- e) 940 – 500 = ?
Adım 1: Tıpkı bir önceki sorudaki gibi, 9 yüzlükten 5 yüzlüğü çıkaracağız.
Adım 2: 9 yüzlük – 5 yüzlük = 4 yüzlük. 40 sayısı ise değişmez.
Sonuç:440
- f) 720 – 600 = ?
Adım 1: 7 yüzlükten 6 yüzlüğü çıkaralım.
Adım 2: 7 yüzlük – 6 yüzlük = 1 yüzlük. 20 sayısı aynen kalır.
Sonuç:120
- g) 930 – 90 = ?
Adım 1: 930’dan önce 30 çıkarıp sayıyı yuvarlayalım.
Adım 2: 930 – 30 = 900. Çıkarmamız gereken 90’dan geriye 60 kaldı (çünkü 90 = 30 + 60).
Adım 3: 900’den de kalan 60’ı çıkaralım: 900 – 60 = 840.
Sonuç:840
- ğ) 350 – 200 = ?
Adım 1: 3 yüzlükten 2 yüzlüğü çıkaralım.
Adım 2: 3 yüzlük – 2 yüzlük = 1 yüzlük. 50 sayısı değişmez.
Sonuç:150
2. Soru: Aşağıdaki tabloda boş bırakılan yerleri zihinden çıkarma işlemi yaparak örnekteki gibi tamamlayınız.
Bu tabloda, sol sütundaki EKSİLEN sayılardan, üst satırdaki ÇIKAN sayıları tek tek çıkarıp kesiştikleri kutucuğa yazacağız. Örnekte 740’tan 50 çıkarılmış ve 690 bulunmuş. Haydi diğerlerini de biz bulalım!
Unutma: Eksilen – Çıkan = Fark
- 740 Satırı:
- 740 – 80 = 660
- 740 – 90 = 650
- 740 – 100 = 640
- 740 – 500 = 240
- 740 – 700 = 40
- 740 – 80 = 660 (Bu sütun tekrar etmiş, yine aynı sonuç)
- 740 – 200 = 540
- 820 Satırı:
- 820 – 50 = 770
- 820 – 80 = 740
- 820 – 90 = 730
- 820 – 100 = 720
- 820 – 500 = 320
- 820 – 700 = 120
- 820 – 80 = 740
- 820 – 200 = 620
- 900 Satırı:
- 900 – 50 = 850
- 900 – 80 = 820
- 900 – 90 = 810
- 900 – 100 = 800
- 900 – 500 = 400
- 900 – 700 = 200
- 900 – 80 = 820
- 900 – 200 = 700
- 790 Satırı:
- 790 – 50 = 740
- 790 – 80 = 710
- 790 – 90 = 700
- 790 – 100 = 690
- 790 – 500 = 290
- 790 – 700 = 90
- 790 – 80 = 710
- 790 – 200 = 590
3. Soru: Aşağıdaki çıkarma işlemlerini zihinden yapınız. Sonucu doğru yazılmış olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
Burada hem çıkarma yapacağız hem de dedektiflik! Verilen sonucun doğru olup olmadığını kontrol edeceğiz.
- a) 630 – 400 = 230
Kontrol: 6 yüzlükten 4 yüzlük çıkarsa 2 yüzlük kalır. 30 da yanında duruyor. Sonuç 230. Verilen sonuç doğru.
Sonuç: (D)
- b) 750 – 90 = 650
Kontrol: 750’den 50 çıkarırsak 700 kalır. Geriye çıkarmamız gereken 40 daha var. 700 – 40 = 660. Verilen sonuç 650, bu yanlış.
Sonuç: (Y)
- c) 350 – 200 = 150
Kontrol: 3 yüzlükten 2 yüzlük çıkarsa 1 yüzlük kalır. 50 de yanında duruyor. Sonuç 150. Verilen sonuç doğru.
Sonuç: (D)
- ç) 330 – 80 = 280
Kontrol: 330’dan 30 çıkarırsak 300 kalır. Geriye çıkarmamız gereken 50 daha var. 300 – 50 = 250. Verilen sonuç 280, bu yanlış.
Sonuç: (Y)
- d) 820 – 60 = 760
Kontrol: 820’den 20 çıkarırsak 800 kalır. Geriye çıkarmamız gereken 40 daha var. 800 – 40 = 760. Verilen sonuç doğru.
Sonuç: (D)
- e) 520 – 300 = 300
Kontrol: 5 yüzlükten 3 yüzlük çıkarsa 2 yüzlük kalır. 20 de yanında duruyor. Sonuç 220 olmalıydı. Verilen sonuç 300, bu yanlış.
Sonuç: (Y)
4. Soru: Üstte verilen sayıların farkını zihinden bularak boş kutuları örnekteki gibi doldurunuz.
Bu şemada okları takip ederek sırayla çıkarma yapacağız. Üstteki iki kutunun farkını ortadaki kutuya, sonra oluşan iki kutunun farkını da en alttaki kutuya yazacağız.
- a) şıkkı
Adım 1: En üstteki iki kutu: 350 ve 150. Farklarını bulalım.
350 – 150 = 200. Bu sonucu soldaki boş kutuya (200 yazan kutunun yanına) yazıyoruz.
Adım 2: Şimdi ortadaki iki kutunun farkını bulacağız. Bu kutularda 200 ve 100 yazıyor.
200 – 100 = 100. Bu sonucu da en alttaki boş kutuya yazıyoruz.
Sonuç: İlk boş kutu 200, en alttaki boş kutu 100 olmalıdır.
- b) şıkkı
Adım 1: En üstteki iki kutu: 820 ve 400. Farklarını bulalım.
820 – 400 = 420. Bu sonucu ortadaki boş kutuya yazıyoruz.
Adım 2: Şimdi yeni oluşan ortadaki kutu (420) ile onun yanındaki kutunun (90) farkını bulacağız.
420 – 90 = ? Hadi bunu zihinden yapalım. 420’den 20 çıkaralım, 400 kalır. Geriye 70 daha çıkarmamız gerek. 400 – 70 = 330.
Sonuç: Ortadaki boş kutu 420, en alttaki boş kutu 330 olmalıdır.
Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Zihinden işlem yapmak pratikle gelişir, bu yüzden bol bol alıştırma yapmayı unutma. Harika iş çıkardın!