Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle birlikte kesirler konusunu pekiştirmek için bu güzel alıştırmaları çözeceğiz. Kesirler, bir bütünün eş parçalarından birini veya birkaçını gösteren sayılardır. Unutmayın, kesir çizgisinin üstündeki sayıya pay, altındaki sayıya ise payda diyoruz. Payda, bir bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü; pay ise bu parçalardan kaç tanesinin alındığını veya boyandığını gösterir.
Haydi, şimdi sorularımıza birlikte bakalım!
5) Aşağıdaki modellerde boyanmış parçaları gösteren kesirleri yazınız.
a)
Adım 1: Şeklimizin bir kare olduğunu ve 4 eş parçaya ayrıldığını görüyoruz. Bu durumda kesrimizin paydası4‘tür.
Adım 2: Bu 4 eş parçanın tamamının, yani 4’ünün de boyalı olduğunu görüyoruz. Bu da kesrimizin payının4 olduğu anlamına gelir.
Sonuç: 4/4
b)
Adım 1: Modelde bir tane tam boyanmış dikdörtgen var. Bu, 1 tam demektir.
Adım 2: Diğer dikdörtgen ise 2 eş parçaya ayrılmış ve sadece 1 parçası boyanmış. Bu da 1/2 kesri ile gösterilir.
Adım 3: Bu iki bilgiyi birleştirdiğimizde tam sayılı kesrimizi elde ederiz.
Sonuç: 1 1/2 (Bir tam bir bölü iki)
c)
Adım 1: Modelde iki tane tam boyanmış dikdörtgen görüyoruz. Bu, 2 tam demektir.
Adım 2: Üçüncü dikdörtgen ise 2 eş parçaya ayrılmış ve 1 parçası boyanmış. Bu da 1/2 kesrini ifade eder.
Adım 3: İki tam ve bir kesri birleştirelim.
Sonuç: 2 1/2 (İki tam bir bölü iki)
ç)
Adım 1: Modelde iki tane tam boyanmış daire var. Bu bize 2 tam olduğunu gösterir.
Adım 2: Üçüncü dairemiz 4 eş parçaya bölünmüş ve sadece 1 parçası boyanmış. Bu da 1/4 kesridir.
Adım 3: Şimdi tam sayı ile kesri birleştirelim.
Sonuç: 2 1/4 (İki tam bir bölü dört)
d)
Adım 1: Modelde bir tane tam boyanmış daire bulunuyor. Bu, 1 tam demektir.
Adım 2: İkinci daire ise 4 eş parçaya ayrılmış ve bu parçalardan 3 tanesi boyanmış. Bu da 3/4 kesri ile gösterilir.
Adım 3: Tam sayı ve kesri birleştirdiğimizde modelin gösterdiği kesri buluruz.
Sonuç: 1 3/4 (Bir tam üç bölü dört)
e)
Adım 1: Şeklimiz bir daire ve 4 eş parçaya ayrılmış. Demek ki kesrimizin paydası4 olacak.
Adım 2: Bu 4 eş parçanın 4’ü de boyanmış. Yani kesrimizin payı da 4 olacak.
Sonuç: 4/4
6) Aşağıdaki kesirlerin çeşitlerini örnekteki gibi yanlarına yazınız.
Harika gidiyoruz! Şimdi de kesirlerin çeşitlerini hatırlayalım.
- Basit Kesir: Payı paydasından küçük olan kesirlerdir. (Örnek: 1/2)
- Bileşik Kesir: Payı paydasına eşit veya paydasından büyük olan kesirlerdir. (Örnek: 5/3 veya 4/4)
- Tam Sayılı Kesir: Bir tam sayı ve bir basit kesirden oluşan kesirlerdir. (Örnek: 2 1/4)
a) 3/4 → Payı (3), paydasından (4) küçük olduğu için bu bir Basit kesirdir. (Örnekte verilmiş)
b) 2 1/3 → Başında bir tam sayı (2) olduğu için bu bir Tam sayılı kesirdir.
c) 12/9 → Payı (12), paydasından (9) büyük olduğu için bu bir Bileşik kesirdir.
ç) 1/8 → Payı (1), paydasından (8) küçük olduğu için bu bir Basit kesirdir.
d) 6 4/10 → Başında bir tam sayı (6) olduğu için bu bir Tam sayılı kesirdir.
e) 21 4/5 → Başında bir tam sayı (21) olduğu için bu bir Tam sayılı kesirdir.
f) 29/10 → Payı (29), paydasından (10) büyük olduğu için bu bir Bileşik kesirdir.
g) 19/19 → Payı (19), paydasına (19) eşit olduğu için bu bir Bileşik kesirdir. Unutmayın, pay paydaya eşitse bu da bir bileşik kesirdir ve 1 bütüne eşittir.
ğ) 5/8 → Payı (5), paydasından (8) küçük olduğu için bu bir Basit kesirdir.
h) 9/9 → Payı (9), paydasına (9) eşit olduğu için bu da bir Bileşik kesirdir.
İşte bu kadar! Gördüğünüz gibi kesirleri anlamak ve çeşitlerini ayırt etmek hiç de zor değil. Hepiniz harika bir iş çıkardınız! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere.