Merhaba sevgili öğrencilerim!
Harika bir matematik alıştırmasıyla daha beraberiz. Gelin, bu sayfadaki soruları birlikte, adım adım çözelim ve öğrendiklerimizi güzelce pekiştirelim. Kalemleriniz ve defterleriniz hazırsa, başlıyoruz!
1. Soru: Tanesi 35 TL olan kalemlerden 12 tane aldım. Kaç TL öderim?
Bu soruyu çözmek için bir kalemin fiyatı ile kaç tane kalem aldığımızı çarpmamız gerekiyor. Yani 35 ile 12’yi çarpacağız.
35
x 12
—-
- Adım 1: Önce 2 ile 35’i çarpalım. 2 kere 5, 10 eder. 10’un 0’ını yazarız, elde var 1. Sonra 2 kere 3, 6 eder. Eldeki 1’i de eklersek 7 olur. İlk sonucumuz 70.
- Adım 2: Şimdi 1 ile 35’i çarpacağız. Ama unutmayın, bu 1 aslında onlar basamağında, yani değeri 10! Bu yüzden sonucu bir basamak sola kaydırarak yazıyoruz. 1 kere 5, 5 eder. 1 kere 3, 3 eder. İkinci sonucumuz 35.
- Adım 3: Şimdi bulduğumuz bu iki sonucu toplayalım.
70
+ 35
—-
420
Sonuç: 12 kalem için 420 TL ödemem gerekir.
2. Soru: 248 sayısının 34 katı kaçtır?
Bir sayının “katı” demek, o sayıyı istenen sayıyla çarpmak demektir. Yani 248 ile 34’ü çarpacağız.
248
x 34
—-
- Adım 1: Önce 4 ile 248’i çarpalım. 4×8=32. 2’yi yazarız, elde var 3. 4×4=16. Eldeki 3’ü eklersek 19 eder. 9’u yazarız, elde var 1. 4×2=8. Eldeki 1’i eklersek 9 olur. İlk sonucumuz 992.
- Adım 2: Şimdi 3 ile 248’i çarpalım ve sonucu bir basamak sola kaydırarak yazalım. 3×8=24. 4’ü yazarız, elde var 2. 3×4=12. Eldeki 2’yi eklersek 14 eder. 4’ü yazarız, elde var 1. 3×2=6. Eldeki 1’i eklersek 7 olur. İkinci sonucumuz 744.
- Adım 3: Şimdi bu iki sonucu toplayalım.
992
+ 744
—-
8432
Sonuç: 248 sayısının 34 katı 8432‘dir.
3. Soru: Aşağıdaki çarpma işlemlerini yapınız.
Haydi sırayla bu işlemleri yapalım.
a) 86 x 5
86
x 5
—-
430
(5×6=30. 0’ı yazdık, elde 3 var. 5×8=40. Eldeki 3’ü ekledik, 43 oldu.)
b) 819 x 4
819
x 4
—-
3276
(4×9=36. 6’yı yazdık, elde 3 var. 4×1=4. Eldeki 3’ü ekledik, 7 oldu. 4×8=32.)
c) 706 x 8
706
x 8
—-
5648
(8×6=48. 8’i yazdık, elde 4 var. 8×0=0. Eldeki 4’ü ekledik, 4 oldu. 8×7=56.)
ç) 826 x 25
826
x 25
—-
4130
+ 1652
—-
20650
d) 576 x 43
576
x 43
—-
1728
+ 2304
—-
24768
4. Soru: Aşağıdaki çarpma işlemlerinde kutulara yazılması gereken rakamları bulunuz.
Bu sorular birer bulmaca gibi! Hadi bir dedektif gibi ipuçlarını takip edelim.
a)
İşlemde bize iki tane ara sonuç verilmiş: 492 ve 164. Alttaki 164, bir basamak kaydırıldığı için üstteki sayının 2 ile (çarpanın onlar basamağı) çarpımıdır. Yani, (Kutulu Sayı) x 2 = 164. Hangi sayıyı 2 ile çarparsak 164 buluruz? 164 ÷ 2 = 82. Demek ki üstteki sayı 82 imiş. Şimdi ikinci kutuyu bulalım. 82 ile alttaki sayının birler basamağını çarpınca 492 bulmuşuz. Yani, 82 x ? = 492. 492’yi 82’ye bölersek sonucu buluruz. 492 ÷ 82 = 6. Demek ki ikinci kutu da 6‘ymış.
Kutulara gelecek sayılar: 8 ve 6.
b)
Burada da ara sonuçlar 134 ve 402. İlk ara sonuç olan 134, üstteki 6? sayısı ile alttaki sayının birler basamağı olan 2’nin çarpımıdır. Yani, 6? x 2 = 134. 134’ü 2’ye bölersek üstteki sayıyı buluruz. 134 ÷ 2 = 67. Demek ki üstteki sayı 67 imiş. Şimdi alttaki kutuyu bulalım. 67 ile alttaki sayının onlar basamağını çarpınca 402 bulmuşuz. Yani, 67 x ? = 402. 402’yi 67’ye bölelim. 402 ÷ 67 = 6. Demek ki ikinci kutu da 6‘ymış.
Kutulara gelecek sayılar: 7 ve 6.
c)
Ara sonuçlarımız 387 ve 215. İlk sonuç olan 387, üstteki 4? sayısı ile alttaki sayının birler basamağı olan 9’un çarpımıdır. Yani 4? x 9 = 387. 387’yi 9’a bölelim. 387 ÷ 9 = 43. Demek ki üstteki sayı 43‘müş. Şimdi alttaki kutuyu bulalım. 43 ile alttaki sayının onlar basamağını çarpınca 215 bulmuşuz. Yani, 43 x ? = 215. 215’i 43’e bölelim. 215 ÷ 43 = 5. Demek ki ikinci kutu da 5‘miş.
Kutulara gelecek sayılar: 3 ve 5.
5. Soru: Aşağıdaki çarpma işlemleri ile bunların sonuçlarını aynı renge boyayınız.
Bu soruda boyama yapamayız ama hangi işlemin hangi sonuca ait olduğunu bulabiliriz. Hadi işlemleri yapıp eşleştirelim!
- 478 x 9 = ?
478 x 9 = 4302
- 349 x 32 = ?
349 x 32 = 11 168
- 564 x 67 = ?
564 x 67 = 37 788
- 843 x 21 = ?
843 x 21 = 17 703
Eşleştirmelerimiz şöyle:
- 478 x 9 → 4302
- 349 x 32 → 11 168
- 564 x 67 → 37 788
- 843 x 21 → 17 703
(Gördüğünüz gibi, 16 403 sonucu boşta kaldı.)
Harikasınız! Bütün soruları başarıyla çözdük. Çarpma işlemi, bol bol pratik yaptıkça daha da kolaylaşacaktır. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!