5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 97

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, dinlediğimiz hikâyeleri daha yakından inceleyecek ve onlardan neler öğrendiğimizi adım adım keşfedeceğiz. Hazırsanız kalemleriniz ve defterleriniz hazır olsun, başlıyoruz!

6. ETKİNLİK

a. Daha önce dinlediğiniz Sevgili Günlük adlı hikâyeyi tekrar dinleyiniz. Sevgili Günlük ile Komşumuz Nergis Teyze “Çiçek Dayanışması” dinleme metninin karşılaştırılabilir unsurlarından (olaylar, kahramanlar, kahramanların davranış ve karakter özellikleri) birini belirleyiniz.

Evet çocuklar, bu etkinlikte dinlediğimiz iki hikâyeyi karşılaştıracağız. Hatırlayalım, hikâyelerin olayları, kahramanları, kahramanların davranışları veya karakter özellikleri gibi farklı yönlerini karşılaştırabiliriz. Ben şimdi sizin için iki hikâyedeki kahramanları karşılaştırmayı seçiyorum. Çünkü kahramanlar, hikâyeyi bize yaşatan en önemli kişilerdir, değil mi?

Seçtiğimiz karşılaştırma unsuru: Kahramanlar (Kişiler)

b. Belirlediğiniz unsurun metinlerdeki benzerlik ve farklılıklarını söyleyiniz.

Şimdi gelin, seçtiğimiz “kahramanlar” unsurunu kullanarak bu iki hikâyedeki kahramanların hem birbirine benzeyen hem de birbirinden ayrılan yönlerini inceleyelim. Tıpkı iki arkadaşın hem ortak yönleri hem de farklı zevkleri olması gibi düşünebilirsiniz.

Benzerlikler

• Her iki hikâyede de günlük hayattan, çevremizde görebileceğimiz kişiler var. Yani süper kahramanlar ya da sihirli güçleri olan karakterler yerine, tıpkı bizler gibi insanlar.

• İki hikâyenin kahramanları da iyi niyetli ve yardımsever özelliklere sahip. “Sevgili Günlük”teki kahramanımız kendi iç dünyasında bir şeyler yapmaya çalışırken, “Çiçek Dayanışması”ndaki Nergis Teyze ve komşuları da mahalleleri için güzel şeyler yapıyorlar.

• Her iki hikâyedeki kahramanlar da bir amaç uğruna çaba gösteriyorlar. Biri kendi iç dünyasında bir düzen kurmaya çalışırken, diğeri mahallesini güzelleştirmek için uğraşıyor.

Farklılıklar

• “Sevgili Günlük”teki ana kahramanımız daha çok çocuk yaşta bir karakterken, “Komşumuz Nergis Teyze ‘Çiçek Dayanışması'”ndaki Nergis Teyze yetişkin bir karakter ve ona yardım edenler de mahallenin diğer yetişkin komşuları.

• “Sevgili Günlük”teki kahraman, daha çok bireysel bir hikaye yaşıyor, kendi duygu ve düşüncelerini günlüğüne yazıyor. “Çiçek Dayanışması”ndaki kahramanlar ise topluluk içinde, yani birçok kişi bir araya gelerek, dayanışma ruhuyla hareket ediyorlar.

• “Sevgili Günlük”teki kahramanımız, günlüğüne yazarak daha çok iç dünyasını yansıtırken, “Çiçek Dayanışması”ndaki kahramanlar dışa dönük, yani herkesin görebileceği, toplumsal bir faaliyette bulunuyorlar.

Gördüğünüz gibi, hikâyelerin kahramanları hem benzer hem de farklı özelliklere sahip olabilir. Bu da her hikâyeyi kendine özel kılar.

7. ETKİNLİK

a. Komşumuz Nergis Teyze “Çiçek Dayanışması” metninin serim, düğüm ve çözüm bölümlerini belirleyiniz. Bu bölümlerde ne anlatıldığını aşağıya yazınız. Gerek görürseniz metni tekrar dinleyiniz.

Şimdi de “Komşumuz Nergis Teyze ‘Çiçek Dayanışması'” metninin yapısını inceleyelim. Her hikâyenin bir başlangıcı (serim), gelişen olayları (düğüm) ve bir de sonu (çözüm) vardır, değil mi? Tıpkı bir yapbozun parçaları gibi, her bölüm hikâyeyi tamamlar.

Serim

Hikâyenin başlangıç bölümüdür. Bu bölümde, Nergis Teyze’nin çiçeklere olan büyük sevgisi anlatılır. Mahallenin parklarının ve bahçelerinin biraz bakımsız ve soluk göründüğü, Nergis Teyze’nin bu duruma üzüldüğü belirtilir. Nergis Teyze, baharın gelişiyle birlikte bu durumu güzelleştirmek için bir şeyler yapmayı düşünmeye başlar. Bu, hem Nergis Teyze’nin kişiliğini hem de hikâyenin geçeceği ortamı bize tanıtır.

Düğüm

Hikâyedeki olayların geliştiği, çatışmaların ya da zorlukların ortaya çıktığı bölümdür. Nergis Teyze, “Çiçek Dayanışması” fikrini mahallede duyurur ve komşularını çiçek ekmeye davet eder. Başlangıçta bazı komşuların işleri olduğu için tereddüt etmesi, çiçek tohumu veya fide bulmakta zorlanılması, yeterli toprağın olmaması gibi küçük engellerle karşılaşılır. Hatta belki bir ara fideler susuz kalır veya çocuklar oyun oynarken yanlışlıkla birkaç fideye zarar verir. Ancak Nergis Teyze’nin yılmaz azmi ve komşuların yavaş yavaş bu fikre destek vermesiyle, herkes bir araya gelip çalışmaya başlar. Zorluklara rağmen birbirlerine yardım ederek, omuz omuza çalışırlar.

Çözüm

Hikâyedeki olayların sonuca bağlandığı bölümdür. Mahalledeki parklar ve bahçeler, komşuların ortak çabasıyla rengarenk çiçeklerle dolar. Her yer cıvıl cıvıl, yemyeşil ve mis kokulu bir hale gelir. Bu güzel dönüşüm sayesinde komşular arasındaki dostluk ve dayanışma bağları daha da güçlenir. Nergis Teyze ve tüm mahalle sakinleri, birlikte başardıkları bu güzel işten dolayı büyük bir mutluluk ve gurur duyarlar. Belki de bu başarının ardından küçük bir şenlik düzenlenir, hep birlikte eğlenirler.

b. Bölümlerin birbirine nasıl bağlandığını ve aralarındaki geçişlerin uygun olup olmadığını değerlendiriniz. Bölümler arasında düşünce ve olay akışının tutarlı olup olmadığını kontrol ederek bu bölümlerin nasıl bir bütün oluşturduğunu arkadaşlarınızla tartışınız.

Şimdi de bu serim, düğüm ve çözüm bölümlerinin nasıl bir bütün oluşturduğunu düşünelim. Bir hikâye, tıpkı bir nehir gibi akmalı, değil mi? Bir bölüm biterken diğerine doğal bir şekilde geçmeli.

Adım 1: Serim ve Düğüm Arasındaki Bağlantı

• Serim bölümünde Nergis Teyze’nin mahallesini güzelleştirme isteği ve mahallenin bakımsız hali anlatılır. İşte bu durum, düğüm bölümündeki olayların başlaması için bir zemin hazırlar. Nergis Teyze’nin isteği, “Çiçek Dayanışması” fikrinin doğmasına neden olur. Eğer serimde bu durum anlatılmasaydı, düğümdeki olaylar anlamsız kalırdı. Geçiş oldukça uygun ve doğal.

Adım 2: Düğüm ve Çözüm Arasındaki Bağlantı

• Düğüm bölümünde yaşanan tüm zorluklar, komşuların dayanışması ve çiçek ekme çabaları, çözüm bölümündeki mutlu sona ulaştırır. Yani, düğümdeki o çabalar olmasaydı, çözümdeki çiçekli ve güzel mahalle ortaya çıkmazdı. Bir nevi, düğümdeki emeklerin karşılığı çözümde alınır. Bu geçiş de çok mantıklı ve hikâyeyi tamamlayan bir yapıda.

Adım 3: Düşünce ve Olay Akışının Tutarlılığı

• Hikâyenin tüm bölümleri arasında bir tutarlılık var. Nergis Teyze’nin başlangıçtaki isteği, ardından gelen zorluklar ve bu zorlukların üstesinden gelme çabaları, en sonunda da bu çabaların sonucunda elde edilen güzellik… Hepsi birbirini takip eden olaylar zinciri oluşturuyor. Bir olayın diğerini tetiklemesi ve sebep-sonuç ilişkisinin güçlü olması, hikâyeyi bir bütün haline getiriyor ve okuyucunun veya dinleyicinin kolayca anlamasını sağlıyor. Bu sayede hikâye, kopuk kopuk değil, akıcı bir şekilde ilerliyor.

Gördüğünüz gibi, bir hikâyenin bölümleri tıpkı bir zincirin halkaları gibi birbirine bağlıdır. Her halka, diğerini tamamlar ve hikâyenin anlamlı bir bütün olmasını sağlar. Bu sayede biz de hikâyeden hem keyif alırız hem de verilen mesajı daha iyi anlarız. Umarım bu açıklamalar, hikâyeleri daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur sevgili öğrencilerim! Başka bir derste görüşmek üzere!