Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizden çok güzel iki soruyu birlikte çözeceğiz. Hem okuma becerilerimizi düşüneceğiz hem de harçlıklarımızı nasıl değerlendireceğimizi konuşacağız. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
9. Sınıfta size en yakın oturan arkadaşınızın okumasını aşağıdaki ölçütlere göre değerlendiriniz. Arkadaşınızın her olumlu davranışı için yıldızı boyayınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda senden bir gözlemci olmanı istiyor. Sınıfta sana en yakın oturan arkadaşının kitap okurken veya bir metni sesli okurken nelere dikkat ettiğini düşüneceksin. Onun iyi yaptığı her şey için yıldızı boyaman gerekiyor. Hadi, maddeleri tek tek inceleyelim ve arkadaşında hangi özellikler varsa yıldızı nasıl boyayacağını konuşalım:
Harfleri tanır ve doğru seslendirir.
Adım 1: Arkadaşının bir metni okurken harfleri karıştırıp karıştırmadığına dikkat et. Örneğin, ‘b’ harfini ‘d’ gibi mi okuyor, yoksa ‘p’ harfini ‘b’ gibi mi? Eğer harfleri doğru tanıyor ve sesleri de doğru çıkarıyorsa, bu madde için yıldızı boyayabilirsin.
Kelimeleri hecelemeden okur.
Adım 1: Arkadaşın okurken kelimeleri “ka-lem”, “ki-tap” gibi heceleyerek mi okuyor, yoksa bir bütün olarak “kalem”, “kitap” şeklinde akıcı bir biçimde mi okuyor? Eğer kelimeleri hecelemeden, bir bakışta okuyabiliyorsa, bu onun iyi bir okuyucu olduğunu gösterir. Bu durumda yıldızı boya.
Metinleri, noktalama işaretlerine uyarak okur.
Adım 1: Noktalama işaretleri neydi? Hatırlayalım: nokta (.), virgül (,), soru işareti (?), ünlem (!)… Arkadaşın okurken noktalama işaretlerinin olduğu yerlerde duruyor mu? Mesela, nokta gördüğünde kısa bir duraklama yapıyor mu? Virgül gördüğünde nefes alıp, cümleye devam ediyor mu? Eğer noktalama işaretlerine dikkat ediyorsa, okuması daha anlaşılır ve güzel olur. Bu madde için yıldızı boya.
Metinlerde, vurgu ve tonlamaya dikkat eder.
Adım 1: Vurgu ve tonlama, okuduğumuz cümleye duygu katmaktır. Örneğin, bir soru cümlesini soru sorar gibi, bir ünlem cümlesini şaşkınlık veya sevinçle okumak gibi. Arkadaşın metni okurken sesini bazen yükseltip bazen alçaltıyor mu? Cümlelerin anlamına göre sesine duygu katıyor mu? Eğer okuduğu metnin duygusunu ve anlamını sesine yansıtabiliyorsa, bu madde için yıldızı boyayabilirsin.
Sessiz okuma yapar.
Adım 1: Sessiz okuma, sadece gözlerimizle okumaktır, ses çıkarmadan ve dudaklarımızı kıpırdatmadan. Arkadaşın bir metni sessiz okuması istendiğinde bunu başarabiliyor mu? Eğer sessizce, sadece gözleriyle okuyabiliyorsa, bu madde için yıldızı boya.
Sesli okuma yapar.
Adım 1: Sesli okuma, bir metni duyulabilecek bir sesle okumaktır. Arkadaşın sesli okurken sesi yeterince yüksek ve net mi? Herkes onu kolayca duyabiliyor mu? Eğer sesli okumayı güzel bir şekilde yapabiliyorsa, bu madde için yıldızı boyayabilirsin.
Metinle ilgili soruları cevaplandırır.
Adım 1: Bir metni okuduktan sonra, o metinle ilgili sorular sorulduğunda arkadaşın bu soruları doğru bir şekilde cevaplayabiliyor mu? Bu, metni anlayıp anlamadığını gösterir. Eğer metni anlıyor ve soruları doğru cevaplıyorsa, bu madde için yıldızı boya.
Okuduklarını anlatır.
Adım 1: Metni okuduktan sonra arkadaşın, okuduğu şeyi kendi cümleleriyle başkalarına anlatabiliyor mu? Mesela, “Bu hikayede şöyle oldu…” diye başlayıp ana fikri veya önemli olayları özetleyebiliyor mu? Eğer okuduğunu başkasına aktarabiliyorsa, bu madde için yıldızı boyayabilirsin.
Unutma, bu bir not verme değil, arkadaşının iyi yaptığı şeyleri fark etme çalışması. Herkesin okuma hızı ve becerisi farklı olabilir. Önemli olan, okuma alışkanlıklarını geliştirmektir.
10. Mehmet, bayramda topladığı harçlığıyla kendisine faydalı şeyler almak istiyor. Ona hangi önerilerde bulunursunuz?
Sevgili Mehmet, bayramda harçlık toplamak ne güzel bir şey! Şimdi bu parayı en iyi şekilde nasıl kullanacağını düşünelim. Faydalı şeyler almak istemen de çok akıllıca. Sana birkaç önerim var:
Adım 1: Önce Mehmet’in ne kadar harçlık topladığına bakalım. Resme bakıyorum, Mehmet’in önünde paralar var:
- Bir tane 100 Türk Lirası (TL)
- Bir tane 50 Türk Lirası (TL)
- Bir tane 20 Türk Lirası (TL)
- Bir tane 10 Türk Lirası (TL)
Adım 2: Şimdi bu paraları toplayalım:
100 TL
+ 50 TL
+ 20 TL
+ 10 TL
——
180 TL
Mehmet’in toplam 180 TL harçlığı var. Bu parayla kendine faydalı şeyler alabilir.
Adım 3: Mehmet’e faydalı olabilecek öneriler düşünelim:
Kitaplar: Okumayı seven bir çocuksan, bu parayla hikaye kitapları, bilgi kitapları veya ilgi alanına göre dergiler alabilirsin. Kitaplar seni farklı dünyalara götürür ve yeni şeyler öğrenmeni sağlar.
Eğitici Oyuncaklar veya Oyunlar: Yapbozlar, zeka oyunları, deney setleri gibi oyuncaklar hem eğlenceli hem de zekanı geliştirmene yardımcı olur. Belki bir resim defteri ve boya kalemleri alıp resim yeteneğini geliştirebilirsin.
Okul Malzemeleri: Belki yeni bir kalem kutusuna, renkli kalemlere, güzel bir deftere veya okuldaki derslerin için yardımcı olacak bir atlasa ihtiyacın vardır. Okul malzemeleri derslerinde daha başarılı olmanı sağlar.
Spor Malzemeleri: Eğer spor yapmayı seviyorsan, kendine yeni bir top, atlama ipi veya küçük bir eldiven alabilirsin. Spor yapmak hem sağlıklı kalmanı sağlar hem de çok eğlencelidir.
Küçük Bir Birikim Başlangıcı: Harçlığının bir kısmını hemen harcamayıp, bir kumbara alıp içine atabilirsin. Böylece gelecekte almak istediğin daha büyük bir şey için para biriktirmeye başlamış olursun. Bu, tasarruf yapmayı öğrenmek için harika bir yoldur.
Bir Kursa Katılmak: Belki resim, müzik veya satranç gibi bir alanda kendini geliştirmek istiyorsundur. Harçlığının bir kısmıyla küçük bir deneme kursuna katılabilirsin. Bu, yeni bir yetenek keşfetmene yardımcı olabilir.
Önemli olan, alacağın şeyin sana gerçekten mutluluk vermesi ve uzun süre kullanabileceğin, işine yarayacak bir şey olmasıdır. Şimdiden iyi alışverişler Mehmet!