Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizden çok güzel iki etkinlik yapacağız. Hazırsanız kalem ve defterlerinizi hazırlayın, başlıyoruz!
4. Etkinlik
Metinde geçen kelimeleri inceleyiniz. Eş veya zıt anlamlısını bulmak üzere kelimeler belirleyip yazınız. Bu kelimelerin eş ya da zıt anlamlılarını birer cümlede kullanarak yazınız.
Öğretmeniniz olarak ben, bu etkinlik için metninizi göremiyorum. Ama hiç önemli değil! Bizim için önemli olan, eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimeleri öğrenmek ve onları cümle içinde kullanmak. Ben şimdi size bazı örnek kelimeler vereceğim, siz de defterinize benimle birlikte yazın ve cümlelerinizi kurun.
Haydi önce zıt anlamlı kelimelerle başlayalım. Zıt anlamlı kelimeler, birbirinin tam tersi anlamı taşıyan kelimelerdi, hatırladınız mı? Mesela “uzun” kelimesinin zıt anlamlısı neydi? Evet, doğru bildiniz, “kısa”!
Şimdi aşağıdaki kutucuklara örnek zıt anlamlı kelimeleri yazalım:
Zıt anlamlı kelimeler:
- güzel – çirkin
- uzun – kısa
- açık – kapalı
- eski – yeni
Sıra geldi eş anlamlı kelimelere! Eş anlamlı kelimeler ise yazılışları farklı ama anlamları aynı olan kelimelerdi. Örneğin “okul” kelimesinin eş anlamlısı “mektep”ti.
Şimdi de aşağıdaki kutucuklara örnek eş anlamlı kelimeleri yazalım:
Eş anlamlı kelimeler:
- okul – mektep
- siyah – kara
- doktor – hekim
- öğrenci – talebe
Şimdi de sıra geldi en eğlenceli kısma: cümleler kurmaya! Bu kelimelerden bazılarını seçelim ve onlarla anlamlı cümleler kuralım. Unutmayın, cümlenin başı büyük harfle başlar ve sonuna nokta, soru işareti veya ünlem işareti gibi uygun bir noktalama işareti konur.
Cümlelerim:
- Adım 1: “Güzel” kelimesini kullanalım.
Annem bana güzel bir oyuncak aldı.
- Adım 2: Şimdi de zıt anlamlısı olan “çirkin” kelimesini kullanalım.
Kimseye çirkin sözler söylememeliyiz.
- Adım 3: “Uzun” kelimesiyle bir cümle kuralım.
Babamın boyu çok uzun.
- Adım 4: “Kısa” kelimesini kullanalım.
Tatilde kısa bir yolculuk yaptık.
- Adım 5: “Okul” kelimesiyle bir cümle yazalım.
Her sabah okula neşeyle gidiyorum.
- Adım 6: Eş anlamlısı olan “mektep” kelimesini kullanalım.
Dedem eskiden mektebe yürüyerek gidermiş.
Aferin size! Bu etkinliği çok güzel tamamladık. Şimdi bir sonraki etkinliğe geçebiliriz.
5. Etkinlik
Sizce metinle ilgili görseller metnin içeriğini yeterince yansıtıyor mu? Açıkladıktan sonra metnin içeriğine uygun bir resim de siz yapınız.
Canım öğrencilerim, bu soruyu cevaplamak için öncelikle bir metin ve o metne ait görseller olması gerekiyor. Ama şu an elimizde sizinle birlikte okuyacağımız bir metin yok. Sayfanın en alt köşesinde bir çocuk resmi görüyorum, bir bitkiyi suluyor. Diyelim ki bizim okuduğumuz metin de doğa sevgisi, bitkileri koruma veya çevre temizliği ile ilgiliydi.
Şimdi bu duruma göre soruyu birlikte cevaplayalım:
Adım 1: Görselin metinle ilişkisini değerlendirelim.
Eğer metnimiz doğayı sevmek ve bitkilere iyi bakmakla ilgili olsaydı, resimdeki çocuğun bir bitkiyi sulaması metnin içeriğini kısmen yansıtırdı. Yani, “Evet, bir miktar yansıtıyor.” diyebiliriz.
Adım 2: Açıklayalım.
Ancak, sadece bu tek görsel, metnin tüm içeriğini yeterince yansıtmayabilir. Bir metin sadece bitki sulamaktan bahsetmeyebilir, belki ağaç dikmekten, hayvanları korumaktan, parkları temiz tutmaktan veya farklı mevsimlerde doğanın güzelliklerinden de bahsediyordur. O zaman metindeki farklı konuları anlatan başka görsellere de ihtiyacımız olurdu.
Adım 3: Metne uygun bir resim önerelim.
Eğer metnimiz “Doğa Sevgisi” ile ilgili olsaydı, ben bu resmin yanına, çocukların parkta oyun oynarken yerlere çöp atmadığını, belki birlikte ağaç diktiğini veya bir kuş yuvası yaptığını gösteren bir resim çizerdim. Böylece metnin anlattığı her şeyi daha iyi anlayabilirdik.
Harikasınız çocuklar! Bugün sizlerle çok güzel çalıştık. Hem kelimeleri öğrendik hem de düşüncelerimizi ifade ettik. Dersimiz burada sona erdi, bir dahaki derste görüşmek üzere!