Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizinle birlikte çok güzel iki etkinlik yapacağız ve sonraki dersimize hazırlık için bir araştırma ödevi konuşacağız. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
Şimdi görseldeki 7. Etkinlik ile başlıyoruz.
7. Etkinlik
Aşağıdaki ölçütleri okuyunuz. Arkadaşlarınız konuşurken uyduğunuz ölçütler için “Evet”i, uymadığınız ölçütler için “Hayır”ı işaretleyiniz.
Ölçütler:
Arkadaşlarımı, göz teması kurarak dinledim.
Konuşmaları dikkatle dinledim.
Bazı arkadaşlarıma sorular yönelttim.
Arkadaşlarımın konuşma sürecinde sözlü olmayan mesajlarını kavradım.
“Hayır” cevaplarınız varsa bunları düzeltmek için neler yapabileceğinizi açıklayınız.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte sizin ne kadar iyi bir dinleyici olduğunuzu anlamaya çalışacağız. Bir arkadaşınız konuşurken onu dinlerken neler yapıyorsunuz, nelere dikkat ediyorsunuz, bunları düşüneceğiz. Her maddeyi okuyup eğer o davranışı yapıyorsanız “Evet”, yapmıyorsanız “Hayır” diye işaretleyeceksiniz. Hadi, her bir maddeyi tek tek inceleyelim ve ben size ne anlama geldiğini açıklayayım:
Adım 1: Ölçütleri Anlayalım ve Cevaplayalım
- Arkadaşlarımı, göz teması kurarak dinledim.
Bunun anlamı şu: Arkadaşınız konuşurken siz onun yüzüne, gözlerine bakarak mı dinliyorsunuz? Yoksa başka yerlere mi bakıyorsunuz? Eğer arkadaşınız konuşurken gözlerinin içine bakarak dinliyorsanız, ona değer verdiğinizi ve söylediklerini önemsediğinizi göstermiş olursunuz. Bu çok önemli bir dinleme kuralıdır. Eğer böyle dinliyorsanız “Evet”i, bakmıyorsanız “Hayır”ı işaretleyin.
- Konuşmaları dikkatle dinledim.
Peki, arkadaşınız konuşurken siz onu gerçekten dikkatle mi dinliyorsunuz? Yani aklınız başka yerlere gitmiyor, başka şeylerle ilgilenmiyorsunuz, sadece onu mu dinliyorsunuz? Eğer tüm dikkatinizi arkadaşınızın anlattıklarına veriyorsanız “Evet”i, değilse “Hayır”ı işaretleyin.
- Bazı arkadaşlarıma sorular yönelttim.
Arkadaşınız bir şey anlattığında, konuyu daha iyi anlamak veya merak ettiğiniz bir şeyi sormak için ona sorular sordunuz mu? Mesela “Peki sonra ne oldu?”, “Neden öyle oldu?” gibi sorular. Eğer sorular sorarak dinlemeye katıldıysanız “Evet”i, hiç soru sormadıysanız “Hayır”ı işaretleyin.
- Arkadaşlarımın konuşma sürecinde sözlü olmayan mesajlarını kavradım.
Bu biraz daha derin bir madde. Sözlü olmayan mesajlar demek, arkadaşınızın ağzından çıkan kelimeler dışında yaptığı hareketler, yüz ifadeleri, ses tonu gibi şeyler demek. Mesela arkadaşınız bir şeyi anlatırken kaşlarını çattıysa belki de üzgün veya sinirlidir. Gülümsüyorsa mutlu demektir. Yani sadece söylediklerine değil, beden diline de dikkat edip onu anladınız mı? Eğer buna dikkat ettiyseniz “Evet”i, etmediyseniz “Hayır”ı işaretleyin.
Adım 2: “Hayır” Cevaplarını Düzeltmek İçin Neler Yapabiliriz?
Eğer bu maddelerden herhangi birine “Hayır” cevabı verdiyseniz, hiç üzülmeyin! Şimdi bu durumları nasıl düzeltebileceğimizi konuşalım. Çünkü iyi bir dinleyici olmak, hem derslerde hem de arkadaşlık ilişkilerimizde bize çok yardımcı olur.
Eğer göz teması kurarak dinlemediyseniz, bir sonraki sefere arkadaşınız konuşmaya başladığında hemen onun gözlerine bakmaya çalışın. Başka yere bakmak yerine göz teması kurmaya özen gösterin. Böylece hem onu dinlediğinizi gösterirsiniz hem de daha iyi anlarsınız.
Eğer dikkatle dinlemediyseniz, arkadaşınız konuşurken başka şeylerle uğraşmayın. Kaleminizle oynamayın, pencereden dışarı bakmayın. Sadece onun söylediklerine odaklanın. Konu ilginizi çekmese bile, bir süre sonra kendinizi dinlemeye alıştığınızı göreceksiniz.
Eğer soru sormadıysanız, arkadaşınız konuşurken aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun. “Bunu biraz daha açıklar mısın?” veya “Peki sonra ne oldu?” gibi sorularla hem konuyu daha iyi anlarsınız hem de arkadaşınız onu dinlediğinizi fark eder.
Eğer sözlü olmayan mesajları kavrayamadıysanız, arkadaşınız konuşurken sadece söylediklerine değil, onun nasıl durduğuna, yüzünün nasıl göründüğüne, sesinin nasıl çıktığına da dikkat etmeye çalışın. Bazen insanlar kelimelerle söyleyemedikleri şeyleri beden dilleriyle anlatırlar.
Unutmayın, iyi bir dinleyici olmak pratikle gelişir. Bu söylediklerimi aklınızda tutarak kendinizi daha iyi bir dinleyici yapabilirsiniz!
Şimdi sıra geldi 8. Etkinlik‘e.
8. Etkinlik
Aşağıdaki cümlelerde yapılan yazım ve noktalama yanlışlarını belirleyiniz. Yanlışları düzelterek cümleleri yeniden yazınız.
❤️ Cumhuriyet Bayramı-nda trafik çok yoğundu.
❤️ Karşıdan Karşıya geçerken çok dikkatli olmalıyız!
Bu etkinlikte ise cümlelerdeki yazım ve noktalama hatalarını bulup düzelteceğiz. Hadi, ilk cümleden başlayalım!
Adım 1: İlk cümleyi inceleyelim.
Soru metni: Cumhuriyet Bayramı-nda trafik çok yoğundu.
Bu cümlede bir yanlışlık var. Düşünelim bakalım, nerede olabilir?
Öncelikle “Cumhuriyet Bayramı” özel bir isimdir ve bayram isimleri büyük harfle başlar. Bu kısım doğru yazılmış. Aferin!
Peki, “Cumhuriyet Bayramı-nda” derken bir yanlışlık görüyor musunuz? Evet, tam da orada! Özel isimlere gelen ekler kesme işareti (‘) ile ayrılır. Burada ise tire (-) işareti kullanılmış. Bu bir yazım yanlışıdır.
Şimdi bu yanlışı düzeltelim ve cümleyi doğru şekilde yazalım:
Doğru çözüm:
Cumhuriyet Bayramı’nda trafik çok yoğundu.
Gördünüz mü, sadece bir işaretle cümle ne kadar doğru ve güzel oldu!
Adım 2: İkinci cümleyi inceleyelim.
Soru metni: Karşıdan Karşıya geçerken çok dikkatli olmalıyız!
Bu cümlede de bir yanlışlık var. Hadi hep birlikte bulalım:
Cümlelerin ilk harfi her zaman büyük yazılır. “Karşıdan” kelimesinin ilk harfi büyük, bu doğru.
Ama “Karşıya” kelimesinin “K” harfi de büyük yazılmış. “Karşıya” kelimesi burada özel bir isim değil, yön belirten sıradan bir kelime. O yüzden ortada büyük harfle başlamasına gerek yok. Bu bir yazım yanlışıdır.
Cümlenin sonundaki ünlem işareti (!) ise bir uyarı, bir seslenme veya şaşkınlık anlatan cümlelerin sonunda kullanılır. “Çok dikkatli olmalıyız!” cümlesi bir uyarı olduğu için ünlem işareti doğru kullanılmış. Aferin!
Şimdi bu yanlışı düzeltelim ve cümleyi doğru şekilde yazalım:
Doğru çözüm:
Karşıdan karşıya geçerken çok dikkatli olmalıyız!
Harika! Şimdi her iki cümleyi de doğru bir şekilde yazmayı öğrendik.
Son olarak, Sonraki Derse Hazırlık bölümüne bakalım:
Sonraki Derse Hazırlık: Çalışmanın önemini anlatan sözler araştırınız.
Sevgili öğrencilerim, bu bölüm size bir ödev veriyor. Gelecek dersimize hazırlanmak için “çalışmanın önemi” ile ilgili güzel sözler, atasözleri veya özlü sözler bulmanızı istiyor. Çalışmak, bir şeyleri öğrenmek, gayret etmek ne kadar değerli, bunu anlatan sözler araştıracaksınız.
Mesela ben size birkaç örnek vereyim:
“Çalışmadan yemek olmaz.” (Bu atasözü, hiçbir şey yapmadan karşılığını beklemememiz gerektiğini anlatır.)
“Emek olmadan yemek olmaz.” (Bu da bir önceki atasözüne benzer, bir şeyi elde etmek için çaba harcamak gerektiğini söyler.)
“Başarı, çalışmanın eseridir.” (Bu söz ise, başarılı olmak için çalışmanın şart olduğunu vurgular.)
Siz de ailenizden, büyüklerinizden yardım alarak veya küçük bir araştırma yaparak buna benzer sözler bulabilirsiniz. Hatta belki kendi cümlelerinizle de çalışmanın neden önemli olduğunu anlatabilirsiniz. Gelecek dersimizde bu bulduğunuz sözleri ve düşüncelerinizi bizimle paylaşmanızı merakla bekliyorum!
Bugünkü etkinliklerimizi tamamladık. Hepinize kocaman alkış! Çok güzel çalıştınız ve öğrendiniz. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!