Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün çok güzel bir etkinlikle kelime dağarcığımızı geliştireceğiz. Hadi bakalım, bu etkinlikte bizden ne isteniyor, bir bakalım:
Bu etkinlikte, metinlerden alınmış cümleler var karşımızda. Bu cümlelerde bazı kelimelerin altı çizilmiş. Bizden istenen, bu altı çizili kelimelerin anlamlarını, eğer varsa resimlere bakarak veya kendi bilgilerimizle önce tahmin etmek. Sonra da bu tahminlerimizin doğru olup olmadığını kontrol etmek için sözlükteki anlamlarıyla karşılaştırmak. Ama ben size doğrudan doğru anlamlarını, yani sözlükteki anlamlarını, bir de kendi tahmin ettiğimiz gibi anlatacağım ki daha iyi anlayalım. Hazır mıyız?
Şimdi tek tek cümleleri okuyalım ve altı çizili kelimelerin anlamlarını bulalım.
1. Bir şeyi emanet etmek istediğimizde dostumuza güvenebiliriz.
emanet:
Adım 1: Kelimenin geçtiği cümleyi okuyalım ve kelimenin ne anlama gelebileceğini düşünelim.
Bir şeyi emanet etmek istediğimizde dostumuza güvenebiliriz.
Adım 2: “Emanet” kelimesi burada bir şeyi birine verip, onun o şeye göz kulak olmasını istemek gibi bir anlama geliyor sanki, değil mi? Güvendiğimiz birine eşyamızı bırakırız, o da onu korur. İşte bu yüzden dostumuza güveniriz.
Adım 3: Şimdi de kelimenin doğru anlamına bakalım:
Emanet: Birine, “Bunu benim için korur musun?” diyerek verdiğimiz, sonra geri alacağımız eşya veya para gibi şeylerdir. Mesela, okulda arkadaşına kalemini verirsin, ders bitince geri alırsın. İşte o kalem arkadaşına emanet olmuş olur.
2. Hayatımız daha neşeli ve mutlu olur.
neşeli:
Adım 1: Kelimenin geçtiği cümleyi okuyalım ve kelimenin ne anlama gelebileceğini düşünelim.
Hayatımız daha neşeli ve mutlu olur.
Adım 2: “Neşeli” kelimesi, cümlenin devamındaki “mutlu” kelimesiyle çok benziyor. Demek ki sevinçli, keyifli olmakla ilgili bir şey. Oyun oynarken, şarkı söylerken nasıl hissederiz? İşte öyle.
Adım 3: Şimdi de kelimenin doğru anlamına bakalım:
Neşeli: Çok mutlu, sevinçli, içinden gülmek gelen, keyifli demektir. Mesela, doğum günü partisinde herkes neşelidir, değil mi?
3. Çözmemiz gereken bir sorun olursa bunu dostumuzla yüz yüze konuşuruz.
sorun:
Adım 1: Kelimenin geçtiği cümleyi okuyalım ve kelimenin ne anlama gelebileceğini düşünelim.
Çözmemiz gereken bir sorun olursa bunu dostumuzla yüz yüze konuşuruz.
Adım 2: “Sorun” kelimesi, bir şeylerin yolunda gitmediği, düzeltilmesi gereken bir durum gibi geliyor kulağa. Bazen ödev yaparken takılırız, çözemeyiz. İşte o bir sorun olur. Ya da arkadaşlarımızla aramızda küçük bir anlaşmazlık olur, o da bir sorun olabilir.
Adım 3: Şimdi de kelimenin doğru anlamına bakalım:
Sorun: Çözülmesi, halledilmesi gereken bir durum, bir problem demektir. Karşımıza çıkan bir güçlük, bir engel de diyebiliriz. Mesela, bisikletin lastiği patlarsa bu bir sorundur, tamir etmemiz gerekir.
4. Bizim sahip olduklarımızla ve başarılarımızla gururlanan dostlarımız olur.
gururlanmak:
Adım 1: Kelimenin geçtiği cümleyi okuyalım ve kelimenin ne anlama gelebileceğini düşünelim.
Bizim sahip olduklarımızla ve başarılarımızla gururlanan dostlarımız olur.
Adım 2: “Gururlanan” kelimesi, birinin bir başarısından dolayı çok sevinmek, övünmek gibi bir anlama geliyor. Mesela, resim yarışmasında birinci olduğumuzda annemiz, babamız bizimle gururlanır, değil mi? Yani bizimle övünürler, mutlu olurlar.
Adım 3: Şimdi de kelimenin doğru anlamına bakalım:
Gururlanmak: Bir şeyden dolayı çok sevinmek, kıvanç duymak, övünmek demektir. Bir arkadaşının iyi bir şey başardığını görünce, onunla birlikte mutlu olup “Ne güzel başardın!” diye düşünmek de gururlanmaktır.
5. Bizi kıskanmazlar, bizim daha da iyi durumda olmamızı isterler.
kıskanmak:
Adım 1: Kelimenin geçtiği cümleyi okuyalım ve kelimenin ne anlama gelebileceğini düşünelim.
Bizi kıskanmazlar, bizim daha da iyi durumda olmamızı isterler.
Adım 2: “Kıskanmak” kelimesi burada, birinin başarısını veya sahip olduğu bir şeyi çekememek gibi bir anlama geliyor. Cümlede “daha da iyi olmamızı isterler” dediği için, demek ki kıskanmak bunun tam tersi bir şey. Yani birinin iyi olmasını istememek, onun başarısına üzülmek gibi bir duygu.
Adım 3: Şimdi de kelimenin doğru anlamına bakalım:
Kıskanmak: Başkasının sahip olduğu bir şeyi veya başarısını çekememek, onun sahip olduklarına göz dikmek, onun iyi olmasını istememek demektir. Mesela, arkadaşının yeni bir oyuncağı olduğunda, sen de ona sahip olmak isteyip biraz üzülürsen, bu kıskanmak olabilir.
İşte bu kelimelerin anlamlarını öğrendik! Şimdi bu kelimeleri ve anlamlarını defterinize yazarak daha iyi pekiştirebilirsiniz. Unutmayın, ne kadar çok kelime bilirsek, o kadar güzel konuşup yazabiliriz! Harikasınız çocuklar!