Merhaba çocuklar! Bugün sizlerle çok güzel bir şiiri okuyup, o şiirle ilgili soruları cevaplayacağız. Hazır mısınız? Önce şiirimizi dikkatlice okuyalım, sonra da sorulara birlikte pırıl pırıl cevaplar bulalım.
Şiirimizin adı YAŞLI KADIN. Mehmet ATİLLA yazmış.
Hiç dışarı çıkmamış evden.
Manganın başında
Bekliyor geceyi.
Eski bir evde
Yapayalnız.
Issız bir sokağa,
Bakıyor pencereden.
Ne gelen var,
Ne giden.
Tek arkadaşı,
Az sonra sönecek olan
Yıldız.
Şimdi gelelim sorularımıza!
4. Etkinlik
Aşağıdaki soruları şiire göre cevaplayınız.
❤️ Evden dışarı hiç çıkmayan kişi kimdir?
Çözüm:
Adım 1: Şiirin ilk dizesini okuyalım: “Hiç dışarı çıkmamış evden.”
Adım 2: Şiirin başlığına ve konusuna baktığımızda, bu şiirde kimden bahsedildiğini görüyoruz. Şiirin adı neydi? Evet, Yaşlı Kadın.
Adım 3: Demek ki evden dışarı hiç çıkmayan kişi yaşlı kadınmış.
Sonuç:
Evden dışarı hiç çıkmayan kişi yaşlı kadındır.
❤️ Yaşlı kadın, nerede yaşıyor?
Çözüm:
Adım 1: Şiirde yaşlı kadının nerede yaşadığını anlatan dizeleri bulalım.
Adım 2: Şiirde şöyle diyor: “Eski bir evde / Yapayalnız.”
Adım 3: Bu dizeler bize yaşlı kadının nerede yaşadığını söylüyor.
Sonuç:
Yaşlı kadın, eski bir evde yaşıyor.
❤️ Yaşlı kadın, bu evde kiminle yaşıyor?
Çözüm:
Adım 1: Şiirde yaşlı kadının yalnız olup olmadığını gösteren kelimeyi arayalım.
Adım 2: Şiirde “Yapayalnız” kelimesi geçiyor. Bu kelime, birinin hiç kimsesi olmadan tek başına yaşadığı anlamına gelir.
Adım 3: Yani yaşlı kadının yanında kimse yokmuş.
Sonuç:
Yaşlı kadın, bu evde kimseyle yaşamıyor, yapayalnız yaşıyor.
❤️ Yaşlı kadın, pencereden nereye bakıyor?
Çözüm:
Adım 1: Şiirde yaşlı kadının pencereden baktığı yeri anlatan dizeleri bulalım.
Adım 2: Şiirde şöyle yazıyor: “Issız bir sokağa, / Bakıyor pencereden.”
Adım 3: Bu dizeler bize nereye baktığını açıkça söylüyor.
Sonuç:
Yaşlı kadın, pencereden ıssız bir sokağa bakıyor.
❤️ Şair, yaşlı kadının tek arkadaşının neden “yıldız” olduğunu söylüyor?
Çözüm:
Adım 1: Şiirde yaşlı kadının arkadaşları hakkında neler söylendiğine bakalım.
Adım 2: Şiirde “Ne gelen var, / Ne giden.” ve “Tek arkadaşı, / Az sonra sönecek olan / Yıldız.” dizeleri geçiyor.
Adım 3: Bu dizelerden anlıyoruz ki, yaşlı kadını ziyarete gelen kimse yokmuş. O kadar yalnızmış ki, gökyüzündeki bir yıldızı kendine arkadaş seçmiş. Yıldızın az sonra sönecek olması da onun ne kadar yalnız olduğunu ve belki de yıldızın onun gibi kaybolup gideceğini düşündüğünü gösteriyor.
Sonuç:
Şair, yaşlı kadının tek arkadaşının “yıldız” olduğunu söylüyor çünkü yaşlı kadının kimsesi yok, onu ziyarete gelen giden de yok. Bu yüzden gökyüzündeki yıldızı kendine arkadaş edinmiş.
—
5. Etkinlik
Şiirle ilgili aşağıdaki özellikleri okuyunuz.
- 🌼 Şiir dizeler (mısralar) hâlinde yazılır.
- 🌼 Az kelime vardır.
- 🌼 Vurgu ve tonlama önemlidir.
Düzyazının özelliklerini de siz yazınız (Bunun için “Cimrinin Kedileri” metnini gözden geçiriniz.).
Çözüm:
Çocuklar, şiirler bildiğiniz gibi kısa kısa dizelerden oluşur, daha az kelimeyle çok şey anlatır ve okurken vurgu ile tonlama çok önemlidir. Ama bir de düzyazı dediğimiz bir yazı türü var. Hikayeler, masallar, ders kitaplarımızdaki bilgiler hep düzyazı şeklinde yazılır.
Şimdi “Cimrinin Kedileri” metnini göremediğimiz için, genel olarak düzyazının özelliklerini öğrenelim:
- 🌼 Düzyazı, cümleler halinde yazılır. Şiirdeki gibi kısa dizeler yerine, cümleler birbirini takip eder.
- 🌼 Bu cümleler bir araya gelerek paragrafları oluşturur. Yani, bir konu hakkında bilgi verirken veya bir olay anlatırken paragraflar kullanırız.
- 🌼 Düzyazılar genellikle daha fazla bilgi vermek veya bir olayı baştan sona anlatmak için kullanılır.
- 🌼 Günlük hayatta konuştuğumuz dile, yani konuşma diline daha yakındır.
- 🌼 Şiirdeki gibi her satırın sonunda bitme kuralı yoktur, satırlar genellikle sayfanın sonuna kadar doldurulur.
İşte şiir ve düzyazı arasındaki temel farklar bunlar! Harikasınız çocuklar, bugün hem şiir okuduk hem de yazının farklı şekillerini öğrendik!