2. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 165
Merhaba canım öğrencim! Bugün seninle çok güzel bir etkinlik yapacağız. Bu etkinlikte kendi yazma becerilerini biraz daha yakından tanıyacağız. Tıpkı bir ayna gibi, yazdıklarımıza bakıp neleri iyi yaptığımızı, neleri daha iyi yapabileceğimizi göreceğiz. Hazırsan başlayalım!
Burada karşımızda tam 9 tane madde var. Bu maddelerin her biri, güzel ve anlaşılır yazılar yazmak için bize yol gösteren kurallar. Senin görevin, her bir maddeyi dikkatlice okumak ve “Ben bunu yapıyor muyum?” diye kendine sormak. Eğer o kurala uyduğunu düşünüyorsan, yani “Evet, ben yazarken buna dikkat ediyorum!” diyorsan, o maddenin yanındaki yıldızı boyayacaksın. Eğer “Hayır, buna pek dikkat edemiyorum” diyorsan, yıldızı boyamadan geçebilirsin.
Tüm maddeleri bitirdiğimizde, boyadığın yıldızları sayacağız. Eğer çok yıldız boyadıysan, bu senin yazma konusunda çok başarılı olduğun anlamına gelir. O zaman o kocaman gülen yüzü boyayacağız. Eğer daha az yıldız boyadıysan, hiç üzülme! Bu da demektir ki, yazma becerilerimizi geliştirmek için önümüzde daha çok fırsat var. O zaman da üzgün yüzü boyayacağız. Ama unutma, her iki durumda da önemli olan, kendimizi tanımak ve daha iyi olmak için çaba göstermek!
Şimdi maddelere tek tek bakalım:
1. Yazımda noktalama işaretlerine dikkat ederim.
Sevgili öğrencim, noktalama işaretleri yazılarımızın adeta trafik ışıkları gibidir. Virgül, nokta, soru işareti, ünlem işareti gibi işaretler sayesinde okuyan kişi nerede duracağını, nerede nefes alacağını, cümlenin ne anlama geldiğini daha iyi anlar. Mesela, “Gel” ile “Gel!” çok farklı anlamlar taşır, değil mi? Yazarken cümlelerinin sonunda nokta, soru işareti veya ünlem kullanıyor musun? Cümle içindeki virgüllere dikkat ediyor musun? Eğer ediyorsan, bu yıldızı boyayabilirsin.
2. Harfler, kelimeler ve cümleler arasında uygun boşluklar bırakırım.
Yazılarımızda kelimelerin birbirine yapışık olmaması, cümlelerin iç içe girmemesi çok önemlidir. Tıpkı bir duvar örerken tuğlaların arasına harç koyduğumuz gibi, yazarken de kelimeler arasına boşluk bırakırız. Bu boşluklar sayesinde yazımız daha düzenli ve kolay okunur olur. Eğer sen de yazılarında kelimelerin arasına, harflerin arasına ve cümlelerin arasına doğru boşluklar bırakıyorsan, bu yıldızı da boyayabilirsin.
3. Anlamlı ve kurallı cümleler yazarım.
Bir şeyler yazdığımızda, yazdıklarımızın bir anlamı olmalı, değil mi? Okuyan kişi ne demek istediğimizi anlamalı. Ayrıca cümlelerimizi kurarken dil bilgisi kurallarına da dikkat etmeliyiz. Yani öznesi, yüklemi yerinde olmalı, düzgün bir sıralama içinde olmalı. Eğer sen de yazdığın cümlelerin okunduğunda ne anlama geldiğini herkesin kolayca anladığını ve dil bilgisi kurallarına uygun olduğunu düşünüyorsan, bu yıldızı boya gitsin!
4. Herhangi bir olayı ve etkinliği oluş sırası içinde yazarım.
Hikaye anlatmak gibi düşün bunu. Mesela sabah uyandın, kahvaltı ettin, okula gittin. Bu olayları “Okula gittim, kahvaltı ettim, uyandım” diye tersten anlatırsan biraz karışık olur, değil mi? Olayları yaşandığı sıraya göre anlatmak, yazılarımızın daha anlaşılır olmasını sağlar. Eğer sen de bir olayı ya da yaptığın bir etkinliği anlatırken “önce, sonra, daha sonra, en sonunda” gibi kelimelerle sıralamaya dikkat ediyorsan, bu yıldızı boya.
5. Herhangi bir işin yapılmasını oluş sırası içinde yazarım.
Bu da önceki maddeye benziyor ama bu sefer bir işin nasıl yapıldığını anlatıyoruz. Mesela bir kurabiye tarifini düşün. Önce malzemeleri karıştırırız, sonra fırına koyarız, sonra pişiririz. Bu adımları doğru sırayla anlatmak çok önemli ki kurabiye doğru yapılsın. Eğer sen de bir şeyi nasıl yapacağını anlatırken adımları doğru sırayla yazıyorsan, bu yıldızı da boyayabilirsin.
6. Dikte yoluyla, bakarak ve serbest yazma çalışmaları yaparım.
Yazma becerimizi geliştirmek için farklı yollar deneriz. Dikte, öğretmenin söylediği kelimeleri veya cümleleri yazmaktır. Bakarak yazma, bir metni defterine geçirmek demektir. Serbest yazma ise aklına gelen her şeyi özgürce yazmaktır. Bunların hepsi yazımızı güzelleştirmek için yaptığımız antrenmanlar gibidir. Eğer sen de bu tür yazma çalışmaları yapıyorsan, bu yıldızı boyayabilirsin.
7. Duygu ve düşüncelerimi ifade ederken “ve, veya, ile, çünkü vb.” bağlama ögelerini uygun şekilde kullanırım.
Cümlelerimizi daha zengin ve anlamlı hale getirmek için bazen iki cümleyi veya iki kelimeyi birbirine bağlarız. İşte “ve, veya, ile, çünkü, ama, fakat” gibi kelimeler bu işe yarar. Bunlara bağlama ögeleri deriz. Mesela “Ali geldi ve Ayşe gitti.” ya da “Dışarı çıkamadım çünkü yağmur yağıyordu.” Eğer sen de bu tür bağlama kelimelerini yazılarında doğru ve yerinde kullanıyorsan, bu yıldızı da boya.
8. Yazdıklarımı kontrol ederek ifade, yazım, noktalama yanlışlarım varsa bunları belirler ve düzeltirim.
Harika bir yazar olmanın sırlarından biri de yazdıklarımızı kontrol etmektir. Bir yazıyı bitirdikten sonra hemen teslim etmek yerine, bir daha okumak, yanlış yazılan kelime var mı, noktalama işaretleri doğru mu kullanılmış, cümlelerim anlaşılır mı diye bakmak çok önemlidir. Eğer sen de yazdıklarını bitirdikten sonra kontrol ediyor ve hatalarını düzeltiyorsan, bu yıldızı mutlaka boya!
9. Yazdıklarımı paylaşırım.
Yazmak sadece kendimiz için değildir. Bazen yazdıklarımızı arkadaşlarımızla, öğretmenimizle, ailemizle paylaşmak bize çok şey katar. Onlardan geri bildirim almak, onların düşüncelerini öğrenmek, yazılarımızı daha da güzelleştirmemize yardımcı olur. Ayrıca yazdıklarını paylaşmak, kendine güvenini de artırır. Eğer sen de yazdıklarını başkalarıyla paylaşmaktan çekinmiyorsan, bu yıldızı da boyayabilirsin.
Harika! Tüm maddeleri okuduk ve yıldızları boyadık. Şimdi sıra geldi boyadığın yıldızları saymaya.
Adım 1: Boyadığın yıldızların sayısını dikkatlice say.
Adım 2: Kaç tane yıldız boyadığını bir kenara not et.
Şimdi gelelim son kısma:
Eğer boyadığın yıldız sayısı 5 veya daha fazlaysa (yani 5, 6, 7, 8 veya 9 yıldız), bu senin yazma konusunda çok iyi yolda olduğunu gösterir. Bu durumda gülen yüzü boyayabilirsin.
Eğer boyadığın yıldız sayısı 5’ten azsa (yani 0, 1, 2, 3 veya 4 yıldız), bu da geliştirmen gereken alanlar olduğunu gösterir. Bu durumda üzgün yüzü boyayabilirsin. Ama unutma, bu bir başlangıç! Önemli olan farkına varmak ve daha iyisi için çabalamak.
Unutma, bu bir sınav değil, kendini tanıma çalışması. Herkes her şeyi hemen mükemmel yapamaz. Önemli olan, neleri iyi yaptığımızı bilip, neleri daha iyi yapabileceğimizi fark etmektir. Eminim ki sen çok başarılı bir yazarsın ve her geçen gün daha da iyi olacaksın!