Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle çok güzel iki etkinlik yapacağız. Noktalama işaretlerini ve cümlelerin bize ne hissettirdiğini hep birlikte öğreneceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım o zaman!
4. Etkinlik
Bu etkinlikte bize ünlem işaretini (!) anlatmış. Ünlem işareti, sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin veya sözlerin sonuna konurmuş. Şimdi bizden istenen, verilen cümleleri okuyup sonundaki noktalama işaretinin adını söylemek ve o cümlede hangi duygunun öne çıktığını yazmak. Hadi yapalım!
Adım 1: İlk cümleyi okuyalım.
Bu bayrak yere düşmez!
Çözüm:
- Cümlenin sonundaki noktalama işareti: Ünlem işareti (!)
- Bu cümlede öne çıkan duygu: “Bu bayrak yere düşmez!” derken bir ülkenin bayrağına olan bağlılık, onu koruma isteği ve gurur, kıvanç duyguları öne çıkıyor. Aynı zamanda kararlı bir ifade olduğu için coşku da diyebiliriz.
Sonuç: Ünlem işareti, Kıvanç/Coşku
Adım 2: Sıradaki cümleyi okuyalım.
Göklerden inmez!
Çözüm:
- Cümlenin sonundaki noktalama işareti: Ünlem işareti (!)
- Bu cümlede öne çıkan duygu: “Göklerden inmez!” ifadesi de yine bayrağın yüceliğini, ona duyulan saygıyı ve kıvancı, gururu anlatır. Adeta bir yemin gibi, kararlı ve coşkulu bir söylemdir.
Sonuç: Ünlem işareti, Kıvanç/Gurur
Adım 3: Son cümleyi okuyalım.
Kaç!
Çözüm:
- Cümlenin sonundaki noktalama işareti: Ünlem işareti (!)
- Bu cümlede öne çıkan duygu: “Kaç!” dediğimizde karşımızdaki kişiyi bir tehlikeden korumak isteriz veya bir şeyden korktuğumuz için hemen uzaklaşmasını isteriz. Bu yüzden burada korku, uyarı veya panik duygusu öne çıkar.
Sonuç: Ünlem işareti, Korku/Uyarı
Evet çocuklar, 4. etkinliği tamamladık. Şimdi 5. etkinliğe geçelim.
5. Etkinlik
Bu etkinlikte de bizden, verilen cümlelerin sonuna hangi noktalama işaretinin konulduğunu söylememiz isteniyor. Ayrıca, maviyle yazılan “mi” ekinin bir soru eki olduğunu ve nasıl yazıldığını bize hatırlatmış. Ama bizden sadece noktalama işaretini söylememizi istiyor.
Adım 1: İlk cümleyi okuyalım.
Onlara hiç karşı konulmayacak mıydı?
Çözüm:
- Bu cümlede bir şeyin olup olmayacağını soruyoruz, değil mi? “mıydı” eki de zaten bize bunun bir soru olduğunu gösteriyor. O zaman cümlenin sonuna Soru işareti (?) konulur.
Sonuç: Soru işareti
Adım 2: Sıradaki cümleyi okuyalım.
O da onlara kızdı mı?
Çözüm:
- Burada da birinin kızıp kızmadığını öğrenmek istiyoruz. “mı” eki bize bunun bir soru cümlesi olduğunu anlatıyor. Bu yüzden cümlenin sonuna Soru işareti (?) koyarız.
Sonuç: Soru işareti
Adım 3: Son cümleyi okuyalım.
Sen geliyor musun?
Çözüm:
- Bu cümlede de birine gelip gelmediğini soruyoruz. “musun” eki yine bize bunun bir soru cümlesi olduğunu fısıldıyor. Bu nedenle cümlenin sonuna Soru işareti (?) konulur.
Sonuç: Soru işareti
Harikasınız çocuklar! Bugün hem ünlem işaretini hem de soru işaretini cümlelerde nasıl kullandığımızı ve hangi duyguları ifade ettiklerini çok iyi anladık. Noktalama işaretleri, cümlelerimize anlam katmak için çok önemlidir, unutmayın! Dersiniz bitti, kendinize iyi bakın!