Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Türkçe dersimizde çok eğlenceli ve önemli bir etkinlik yapacağız. Kelimeleri sözlük sırasına koymayı öğreneceğiz. Sözlük sırası ne demek biliyor musunuz? Tıpkı bir sözlükte kelimelerin alfabetik olarak dizilmesi gibi, biz de kelimeleri alfabedeki harflerin sırasına göre düzenleyeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
5. Etkinlik
Aşağıda görselleri de verilen kelimeleri sözlük sırasına koyarak yeniden yazınız.
Sevgili çocuklar, sözlük sırasına koyarken kelimelerin ilk harflerine bakarız. Hangi harf alfabede önce geliyorsa, o kelime de önce gelir. Eğer ilk harfler aynıysa, o zaman ikinci harflere bakarız. Haydi, ilk grupla başlayalım!
1. Kelime Grubu: kitap, kedi, defter, ağaç
Çözüm:
Adım 1: Önce her bir kelimenin ilk harfine bakalım:
- kitap -> k
- kedi -> k
- defter -> d
- ağaç -> a
Adım 2: Şimdi bu ilk harfleri alfabedeki sırasına göre düşünelim. Alfabemizde “a” harfi en başta gelir, değil mi? Sonra “d” gelir. “k” harfi ise daha sonra gelir.
- En önce “a” harfi olduğu için ağaç kelimesi ilk sırada yer alacak.
- Sonra “d” harfi olduğu için defter kelimesi ikinci sırada yer alacak.
Adım 3: Geriye “kitap” ve “kedi” kelimeleri kaldı. Her ikisi de “k” harfiyle başlıyor. İşte bu durumda ikinci harflerine bakmalıyız.
- kitap -> kitap (ikinci harfi “i”)
- kedi -> kedi (ikinci harfi “e”)
Adım 4: “e” harfi mi alfabede önce gelir, “i” harfi mi? Evet, bildiniz! “e” harfi önce gelir.
- Bu yüzden kedi kelimesi “kitap” kelimesinden önce gelir.
Sonuç:
Sözlük sırasına göre doğru diziliş şöyle olmalı:
ağaç, defter, kedi, kitap
Harikasınız! Şimdi ikinci gruba geçelim.
2. Kelime Grubu: bulut, çocuk, saksı, çiçek
Çözüm:
Adım 1: Yine her kelimenin ilk harfine bakalım:
- bulut -> b
- çocuk -> ç
- saksı -> s
- çiçek -> ç
Adım 2: Bu harfleri alfabedeki sırasına göre dizelim.
- “b” harfi en başta olduğu için bulut kelimesi ilk sırada yer alacak.
Adım 3: Şimdi “çocuk” ve “çiçek” kelimeleri kaldı. Her ikisi de “ç” harfiyle başlıyor. Ne yapıyorduk bu durumda? İkinci harflerine bakıyorduk!
- çocuk -> çocuk (ikinci harfi “o”)
- çiçek -> çiçek (ikinci harfi “i”)
Adım 4: “i” harfi mi alfabede önce gelir, “o” harfi mi? “i” harfi önce gelir.
- Bu yüzden çiçek kelimesi “çocuk” kelimesinden önce gelir.
Adım 5: Geriye sadece “saksı” kelimesi kaldı. Onun ilk harfi “s” olduğu için en sona gelir.
Sonuç:
Sözlük sırasına göre doğru diziliş şöyle olmalı:
bulut, çiçek, çocuk, saksı
Çok iyi gidiyorsunuz çocuklar! Son gruba geçelim.
3. Kelime Grubu: erik, ekmek, et, el
Çözüm:
Adım 1: Kelimelerin ilk harflerine bakalım:
- erik -> e
- ekmek -> e
- et -> e
- el -> e
Adım 2: Aaa, bu sefer bütün kelimeler “e” harfiyle başlıyor! Hiç sorun değil, hemen ikinci harflerine bakarak sıralayalım:
- erik -> erik (ikinci harfi “r”)
- ekmek -> ekmek (ikinci harfi “k”)
- et -> et (ikinci harfi “t”)
- el -> el (ikinci harfi “l”)
Adım 3: Şimdi bu ikinci harfleri alfabedeki sırasına göre dizelim: “k”, “l”, “r”, “t”.
- “k” harfi en önce olduğu için ekmek kelimesi ilk sırada yer alacak.
- “l” harfi ikinci sırada olduğu için el kelimesi ikinci sırada yer alacak.
- “r” harfi üçüncü sırada olduğu için erik kelimesi üçüncü sırada yer alacak.
- “t” harfi en sonda olduğu için et kelimesi en son sırada yer alacak.
Sonuç:
Sözlük sırasına göre doğru diziliş şöyle olmalı:
ekmek, el, erik, et
Aferin size! Bugün sözlük sırasına göre kelime dizmeyi çok güzel öğrendiniz. Unutmayın, bu hem Türkçe dersinde hem de gerçek hayatta size çok yardımcı olacak bir bilgi. Bir dahaki derste görüşmek üzere!