2. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Koza Yayınları Sayfa 111

Merhaba canım öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizin çok önemli ve eğlenceli konularından ikisini, noktalama işaretlerini ve soru cümlelerini tekrar edeceğiz. Hazır olun, çünkü şimdi hep birlikte harika işler başaracağız!

***

5. Etkinlik

Aşağıdaki cümlelerde bazı noktalama işaretleri yanlış kullanılmıştır. Noktalama işaretlerini doğru kullanarak cümleleri yeniden yazınız.

Bu etkinliğimizde, cümlelerin sonundaki noktalama işaretlerinin doğru olup olmadığını kontrol edeceğiz. Unutmayın, her cümlenin bir anlamı ve bu anlama uygun bir noktalama işareti vardır. Hadi başlayalım!

1. Soru: Selim bugün buraya hiç gelmedi?

Çözüm:

Adım 1: Cümleyi dikkatlice okuyalım: “Selim bugün buraya hiç gelmedi?” Bu cümlede bir soru soruluyor mu, yoksa bir bilgi mi veriliyor? “Gelmedi” kelimesi bize bir şeyin olmadığını söylüyor, yani bir bilgiyi bildiriyor.

Adım 2: Eğer bir cümle bize bir bilgi veriyorsa, sonunda soru işareti yerine hangi noktalama işaretini kullanırız? Evet, nokta kullanırız. Soru işareti, sadece “mı, mi, mu, mü” gibi soru ekleriyle ya da “kim, ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin” gibi soru kelimeleriyle sorulan soruların sonuna gelir.

Adım 3: Bu durumda, cümlenin sonundaki soru işaretini kaldırıp yerine nokta koymalıyız.

Doğru Cümle: Selim bugün buraya hiç gelmedi.

2. Soru: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramını kutladık!

Çözüm:

Adım 1: Cümleyi okuyalım: “23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramını kutladık!” Bu cümle bize bir olayı haber veriyor, bir bildirimde bulunuyor. Cümlenin sonunda ünlem işareti var.

Adım 2: Ünlem işareti, sevinç, korku, şaşkınlık, acı gibi ani ve güçlü duyguları anlatan cümlelerin sonuna gelir. “Kutladık” kelimesi elbette sevinçli bir eylemi anlatır ama cümlenin kendisi bir bilgi verme amacı taşır. Eğer “Yaşasın, 23 Nisan!” gibi bir ifade olsaydı ünlem doğru olurdu. Ama sadece bir eylemi anlattığı için bildirme cümlesi sayılır.

Adım 3: Bir olayın gerçekleştiğini bildiren cümlelerin sonuna nokta konulması daha doğrudur. Bu yüzden ünlem işaretini kaldırıp yerine nokta koymalıyız.

Doğru Cümle: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramını kutladık.

3. Soru: Vah vah.

Çözüm:

Adım 1: “Vah vah” sözünü duyduğumuzda aklımıza ne geliyor? Genellikle üzüntü, acıma, hayıflanma gibi duyguları ifade eden bir sesleniş değil mi?

Adım 2: Duygu belirten, şaşırma, sevinç, üzüntü gibi anlatan kelime veya cümlelerin sonuna hangi noktalama işareti gelir? Harikasınız, ünlem işareti gelir.

Adım 3: Cümlede hiçbir noktalama işareti olmadığı için sonuna ünlem işareti koymalıyız.

Doğru Cümle: Vah vah!

4. Soru: Zeynep’i gören oldu mu!

Çözüm:

Adım 1: Bu cümleyi okuduğumuzda, bir şey mi merak ediliyor, bir bilgi mi isteniyor? “Oldu mu” kelime grubu bize açıkça bir soru sorulduğunu gösteriyor.

Adım 2: Soru soran cümlelerin sonuna hangi noktalama işareti gelir? Evet, doğru bildiniz, soru işareti gelir.

Adım 3: Cümlenin sonunda ünlem işareti var, ama bu bir soru cümlesi olduğu için ünlem işareti yerine soru işareti kullanmalıyız.

Doğru Cümle: Zeynep’i gören oldu mu?

***

6. Etkinlik

Aşağıda verilen cümleleri soru cümlesi hâline getirerek yeniden yazınız.

Şimdi de bildirme cümlelerini alıp onları meraklı birer soru cümlesine dönüştüreceğiz. Bakalım nasıl yapacakmışız?

1. Soru: Dostum Ahmet gelmedi.

Çözüm:

Adım 1: Bu cümle bize “Ahmet’in gelmediği” bilgisini veriyor. Biz bunu öğrenmek istediğimizi belirten bir soruya çevireceğiz.

Adım 2: Bir cümleyi soru yapmak için genellikle “-mı, -mi, -mu, -mü” soru eklerini kullanırız. Bu ekleri cümlenin yükleminden (yani iş, oluş, hareket bildiren kelimeden) sonra getiririz.

Adım 3: “Gelmedi” fiilini soruya çevirmek için “geldi mi?” şeklinde sorabiliriz. Cümlenin sonuna da soru işareti koymayı unutmayalım.

Doğru Cümle: Dostum Ahmet geldi mi?

(Alternatif olarak, “Dostum Ahmet gelmedi mi?” de doğru bir soru cümlesi olurdu.)

2. Soru: Onu bu sabah gördün.

Çözüm:

Adım 1: “Onu bu sabah gördün” cümlesi bize bir bilgi veriyor. Biz bu bilginin doğru olup olmadığını merak ettiğimizi belirten bir soru cümlesi yapacağız.

Adım 2: Cümlenin yüklemi “gördün”. Bu yükleme uygun olan soru eki “-mü” ekidir. Soru ekini ayrı yazmayı ve kendinden önceki kelimeye göre uyum sağlamasını unutmayalım.

Adım 3: Soru ekini yüklemden sonra getirip, cümlenin sonuna soru işareti koymalıyız.

Doğru Cümle: Onu bu sabah gördün mü?

3. Soru: Dostunuzu gördüğünüzde mutlu oldunuz.

Çözüm:

Adım 1: Bu cümlede “Dostunuzu gördüğünüzde mutlu olduğunuz” bilgisi veriliyor. Bunu bir soruya dönüştürelim.

Adım 2: Cümlenin yüklemi “oldunuz”. Bu fiile uygun olan soru eki “-mu” ekidir.

Adım 3: Soru ekini yüklemden sonra getirerek ve cümlenin sonuna soru işareti ekleyerek cümleyi soru haline getirelim.

Doğru Cümle: Dostunuzu gördüğünüzde mutlu oldunuz mu?

***

Aferin çocuklar! Bugün de harika işler çıkardınız. Noktalama işaretlerini ve soru cümlelerini ne kadar güzel anladığınızı gördüm. Unutmayın, Türkçe’mizi doğru kullanmak, kendimizi daha iyi ifade etmemizi sağlar. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hepinize kocaman sevgiler!