Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle Türkçe dersimizden çok güzel iki etkinlik yapacağız. Hazırsanız kalemlerinizi, defterlerinizi hazırlayın, başlıyoruz!
6. Etkinlik
Metinde geçen “fakir, ihtiyar, misafir ve bereket” kelimelerinin eş anlamlılarını yazınız. Bunları birer cümlede kullanınız.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte bizden istenen şey, verilen kelimelerin eş anlamlılarını bulmak ve sonra bu eş anlamlı kelimeleri kullanarak birer cümle kurmak. Eş anlamlı kelimeler neydi hatırlıyor musunuz? Yazılışları farklı olsa da anlamları aynı olan kelimelerdi. Hadi gelin, teker teker bu kelimelerin eş anlamlılarını bulalım ve cümlelerimizi kuralım:
Adım 1: Kelimelerin eş anlamlılarını bulalım.
Fakir kelimesinin eş anlamlısı: yoksul
İhtiyar kelimesinin eş anlamlısı: yaşlı
Misafir kelimesinin eş anlamlısı: konuk
Bereket kelimesinin eş anlamlısı: bolluk
Adım 2: Bulduğumuz eş anlamlı kelimeleri kullanarak birer cümle kuralım.
Şimdi bu kelimeleri cümle içinde kullanalım ki ne anlama geldiklerini daha iyi anlayalım ve pekiştirelim. Bakın ben sizin için nasıl cümleler kurdum:
Kelimeler
Yoksul
Yaşlı
Konuk
Bolluk
Cümlelerim
Yardımsever insanlar, yoksul ailelere destek olur.
Parkta bankta oturan yaşlı teyze gülümsüyordu.
Bugün bize çok sevdiğimiz konuklar gelecek.
Yağmurların yağmasıyla tarlalarımızda bolluk oldu.
***
7. Etkinlik
Konuşma Çizgisi (—)
Metinde geçen aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümlelerin başına hangi noktalama işaretinin konulduğunu söyleyiniz.
- — Yavrularım, dermiş. Görevinize dikkat edin.
- — Bana bak, demiş.
- — Hiç sorma arkadaş, demiş.
Uzun çizgi de denilen konuşma çizgisi (—) satır başına alınan konuşmaları göstermek için kullanılır.
Konuşma çizgisinin kullanımına iki örnek cümle yazınız.
Çocuklar, bu etkinliğimizde noktalama işaretlerinden konuşma çizgisini daha yakından tanıyacağız. Konuşma çizgisi, bir metinde birinin sözlerini, yani konuşmalarını göstermek için kullanılır. Gelin, verilen örnekleri inceleyelim ve sonra biz de kendi örneklerimizi yazalım.
Adım 1: Verilen cümlelerin başına hangi noktalama işaretinin konulduğunu söyleyelim.
Yukarıdaki örneklere dikkatlice bakın: “Yavrularım, dermiş…”, “Bana bak, demiş…”, “Hiç sorma arkadaş, demiş…” cümlelerinin hepsinin başında uzun bir çizgi var. İşte o çizgiye konuşma çizgisi diyoruz. Bazen ona uzun çizgi de denir.
Sonuç: Bu cümlelerin başına konuşma çizgisi (—) konulmuştur.
Adım 2: Konuşma çizgisinin kullanımına iki örnek cümle yazalım.
Şimdi sıra bizde! Konuşma çizgisi, birinin sözünü doğrudan aktarırken cümlenin başına gelir. Tıpkı bir tiyatro oyununda karakterlerin konuştuklarını göstermek gibi düşünebilirsiniz. İşte benim size iki örneğim:
Annem bana seslendi:
— Oğlum, ödevlerini yaptın mı?
Öğretmenimiz tahtaya kalktı ve dedi ki:
— Yarınki sınav için iyi çalışın çocuklar.
Gördünüz mü? Konuşma çizgisi sayesinde kimin ne söylediğini hemen anlıyoruz. Harikasınız!