Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizlerle çok önemli ve keyifli bir etkinliği, yani ezbere şiir okumayı konuşacağız. Görselimizde Ayşe ve Mehmet’in ezbere okumalarıyla ilgili bazı düşünceleri var. Biz de onların hangi söylediklerinin yanlış olduğunu bulacak ve bu yanlışları nasıl düzelteceklerini adım adım öğreneceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Şimdi Ayşe ve Mehmet’in ezbere okuma yaparken yanlış söyledikleri ifadelere ve bunları nasıl düzelteceklerine bakalım:
1. (…) Unuttuğum yerde defterime baktım.
Canım öğrencilerim, bir şiiri ezbere okumak demek, o şiiri tamamen aklımızdan, hiçbir yere bakmadan söylemek demektir. Eğer unuttuğumuz bir yerde defterimize bakarsak, bu, şiiri tam olarak ezberlemediğimiz anlamına gelir. Bu yüzden bu ifade yanlış bir davranıştır.
Düzeltme:
- Adım 1: Şiiri ezberlerken, her bir kelimesini, her bir dizesini çok dikkatli ve tekrar tekrar okuyarak aklımıza kazımalıyız.
- Adım 2: Ezberimizden emin olana kadar bol bol tekrar yapmalıyız. Başkalarına okuyarak veya kendi kendimize sesli okuyarak ezberimizi pekiştirebiliriz.
- Adım 3: Sahneye çıkmadan önce son bir kez şiiri baştan sona gözden geçirmek, kendimize olan güvenimizi artırır.
2. (…) Bazı dizeleri atladım.
Bir şiiri ezbere okurken, şairin yazdığı her dize çok önemlidir ve şiirin bütünlüğünü oluşturur. Bazı dizeleri atlamak, şiirin anlamını bozabilir veya eksik kalmasına neden olabilir. Bu nedenle dizeleri atlamak doğru bir davranış değildir.
Düzeltme:
- Adım 1: Şiiri ezberlerken, dizelerin sırasına çok dikkat etmeliyiz. Hangi dizenin hangi dizeden sonra geldiğini iyice öğrenmeliyiz.
- Adım 2: Şiiri bölümler halinde ezberleyebiliriz. Örneğin, ilk dört dizeyi ezberle, sonraki dört dizeyi ezberle ve sonra hepsini birleştir.
- Adım 3: Ezberimizi kontrol ederken, şiirin orijinal metniyle karşılaştırarak atladığımız yer olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
3. (…) Bazı kelimeleri bilerek değiştirdim.
Şairler kelimeleri özenle seçerler ve her kelimenin şiirde özel bir yeri vardır. Kelimeleri bilerek değiştirmek, şairin vermek istediği mesajı veya şiirin güzelliğini değiştirebilir. Bu yüzden şiir ezberinde kelime değiştirmek yanlış bir davranıştır.
Düzeltme:
- Adım 1: Şiiri ezberlerken, kelimelerin doğru ve aslına uygun bir şekilde aklımızda kalmasına özen göstermeliyiz.
- Adım 2: Eğer bir kelimeyi hatırlamakta zorlanıyorsak, o kelimeye daha çok odaklanmalı ve anlamını iyice kavramalıyız.
- Adım 3: Şiiri okurken, her kelimenin şairin seçtiği gibi ağzımızdan çıkmasına dikkat etmeliyiz.
4. (…) Şiirin başlığını okumaya gerek olmadığından başlığı okumadım.
Bir şiiri sunarken, dinleyicilere şiirin adını ve mümkünse şairini söylemek çok nazik ve doğru bir davranıştır. Şiirin başlığı, dinleyicilere şiirin ne hakkında olduğunu anlamaları için bir ipucu verir. Bu yüzden başlığı okumamak eksik bir sunum olur.
Düzeltme:
- Adım 1: Şiiri okumaya başlamadan önce, dinleyicilere dönerek “Bugün sizlere [Şiirin Adı] adlı şiiri okuyacağım.” diyebiliriz.
- Adım 2: Hatta, “Bu güzel şiir [Şairin Adı] tarafından yazılmıştır.” diye eklemek, sunumumuzu daha da zenginleştirir.
- Adım 3: Unutmayın, şiirin başlığı, şiirin kimliğidir!
5. (…) Okurken hatırlamadığım kelimelerin yerine başka kelimeler koydum.
Bu madde, “Bazı kelimeleri bilerek değiştirdim” maddesine çok benziyor. Hatırlamadığımız bir kelimenin yerine başka bir kelime koymak, şiirin orijinal anlamını ve ritmini bozabilir. Bu da ezbere okuma kurallarına aykırıdır.
Düzeltme:
- Adım 1: Eğer bir kelimeyi hatırlamakta zorlanıyorsak, o kelimeyi iyice ezberleyene kadar tekrar etmeliyiz.
- Adım 2: Şiiri ezberlerken anlamını bilmediğimiz kelimelerin anlamlarını öğrenmek, onları hatırlamamızı kolaylaştırır.
- Adım 3: Amacımız, şiiri şairin yazdığı gibi, hatasız ve eksiksiz bir şekilde sunmaktır.
6. (…) Kelimelerin bazısının telaffuzuna dikkat etmedim.
Şiiri dinleyenlerin sizi tam olarak anlaması ve şiirin güzelliğini hissetmesi için kelimeleri doğru telaffuz etmek çok önemlidir. Yanlış telaffuz edilen kelimeler, şiirin akıcılığını ve anlamını zedeleyebilir. Bu yüzden telaffuza dikkat etmemek, ezbere okumada büyük bir hatadır.
Düzeltme:
- Adım 1: Şiiri ezberlerken veya okurken, zorlandığımız kelimelerin doğru telaffuzlarını öğrenmeliyiz. Gerekirse sözlüğe bakabilir veya öğretmenimizden yardım isteyebiliriz.
- Adım 2: Kelimeleri yavaş ve tane tane söyleyerek, her bir sesin doğru çıktığından emin olmalıyız.
- Adım 3: Şiiri sesli okuma pratiği yaparken, kendi sesimizi kaydedip dinleyerek telaffuz hatalarımızı fark edebiliriz.
7. (…) Ezber okuma yaptığımdan noktalama işaretlerine dikkat etmedim.
Noktalama işaretleri, şiirin nefesi gibidir! Virgüller kısa duraklamaları, noktalar uzun duraklamaları, ünlemler duyguyu, soru işaretleri soruyu belirtir. Ezbere okurken noktalama işaretlerine dikkat etmek, şiire doğru anlamı ve duyguyu katmamızı sağlar. Onlara dikkat etmemek, şiiri robot gibi okumamıza neden olur ve dinleyiciler şiiri tam anlayamaz.
Düzeltme:
- Adım 1: Ezberlerken bile şiirin yazılı metnindeki noktalama işaretlerine dikkat etmeliyiz.
- Adım 2: Virgül olan yerde kısa, nokta olan yerde daha uzun nefes alıp duraklamalıyız. Ünlem işareti olan yerleri daha coşkulu, soru işareti olan yerleri ise soru sorar gibi okumalıyız.
- Adım 3: Noktalama işaretleri, şiirin ruhunu yansıtmamıza yardımcı olan kılavuzlardır, onları doğru kullanmayı öğrenmeliyiz.
Evet sevgili öğrencilerim, Ayşe ve Mehmet’in yanlışlarını ve bu yanlışları nasıl düzeltebileceklerini öğrendik. Ezbere şiir okumak, sadece kelimeleri akılda tutmak değil, aynı zamanda şiirin ruhunu ve anlamını dinleyicilere en güzel şekilde aktarmaktır. Hepinize başarılı ezbere okumalar dilerim!