Merhaba çocuklar! Bugün sizlerle Türkçe dersimizden çok eğlenceli ve öğretici bir etkinlik yapacağız. Konumuz zıt anlamlı kelimeler. Hatırlıyor musunuz, zıt anlamlı kelimeler ne demekti? Hadi, etkinliğimizin başındaki açıklamayı okuyarak bir kez daha öğrenelim:
8. Etkinlik: Anlamca birbirinin karşıtı (zıddı) olan kelimeler zıt anlamlı kelimelerdir. Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Zıt anlamlı kelimeleri örnekteki gibi eşleştiriniz.
Etkinliğimizin başında da yazdığı gibi, zıt anlamlı kelimeler, anlam olarak birbirinin tam tersi olan kelimelerdir. Tıpkı “gece” ve “gündüz” gibi, ya da “açık” ve “kapalı” gibi… Şimdi görseldeki kelimelere ve resimlere dikkatlice bakarak bu kelimelerin zıt anlamlılarını bulup eşleştireceğiz. Haydi, adım adım ilerleyelim!
1. Eşleştirme (Örnek):
Görselde ilk olarak “yeni” kelimesini ve pırıl pırıl, hiç giyilmemiş gibi duran bir tişört resmini görüyoruz. Bir şeyin yeni olması, onun daha önce hiç kullanılmamış, taze veya henüz üretilmiş olması demektir.
Bu kelimenin zıt anlamlısı ne olabilir? Evet, doğru bildiniz! Karşı tarafta yıpranmış, eski püskü bir tişört ve yanında da “eski” kelimesi var. Eski, bir şeyin uzun zamandır kullanılmış, yıpranmış veya modası geçmiş olması anlamına gelir.
Bu yüzden yeni kelimesi ile eski kelimesi eşleştirilmiştir. Bu, bize örnek olarak gösterilmişti.
2. Eşleştirme:
Şimdi sol taraftaki diğer kelimeye bakalım: “kapalı”. Görselde kırmızı, kapalı bir perde görüyoruz. Perde kapalı olduğunda dışarıyı göremeyiz, ışık içeri girmez. Bir şeyin kapalı olması, onun açık olmaması, örtülü olması demektir.
Peki, kapalı kelimesinin zıt anlamlısı neydi? Hemen sağ taraftaki kelimelere bakalım! Evet, “açık” kelimesi ve güneşin parladığı açık bir pencere resmi var. Açık, bir şeyin örtüsüz, engelsiz veya kullanılmaya hazır durumda olması demektir.
O zaman kapalı kelimesini açık kelimesiyle eşleştiriyoruz.
3. Eşleştirme:
Sırada “çok” kelimesi var. Görselde rengarenk toplarla dolu dolu, yani çok top olan bir akvaryum görüyoruz. Çok, bir şeyin miktar olarak fazla olması demektir.
Peki, çok kelimesinin zıt anlamlısı ne olabilir? Sağ tarafa baktığımızda içinde sadece birkaç top olan, yani az top olan bir akvaryum ve yanında “az” kelimesi var. Az, bir şeyin miktar olarak yetersiz veya küçük olması demektir.
O zaman çok kelimesini az kelimesiyle eşleştiriyoruz.
4. Eşleştirme:
Şimdi “uzak” kelimesine geldik. Görselde denizde uzakta, küçücük görünen bir gemi var. Gemi o kadar uzak ki, detaylarını bile zor seçiyoruz. Uzak, bir şeyin başka bir şeye mesafeli, epey ötede olması demektir.
Peki, uzak kelimesinin zıt anlamlısı neydi? Sağ tarafta ise bize yakın görünen, detaylarını rahatlıkla seçebildiğimiz bir gemi ve yanında “yakın” kelimesi var. Yakın, bir şeyin başka bir şeye mesafesi az olan, bitişik veya civarında olan demektir.
Bu durumda uzak kelimesini yakın kelimesiyle eşleştiriyoruz.
5. Eşleştirme:
Son olarak “kısa” kelimesi var. Görselde basamakları kısa, yani boyu çok uzun olmayan, hemen bitecek gibi duran bir merdiven görüyoruz. Kısa, bir şeyin boyunun, süresinin veya mesafesinin az olması demektir.
Peki, kısa kelimesinin zıt anlamlısı neydi? Sağ tarafta gökyüzüne uzanmış gibi duran, basamakları çok olan uzun bir merdiven ve yanında da “uzun” kelimesi var. Uzun, bir şeyin boyunun, süresinin veya mesafesinin fazla olması demektir.
İşte bu kadar! kısa kelimesini de uzun kelimesiyle eşleştiriyoruz.
Harikasınız çocuklar! Tüm zıt anlamlı kelimeleri doğru bir şekilde eşleştirdik ve ne anlama geldiklerini de tekrar hatırlamış olduk. Türkçemizdeki bu güzel kelimeleri öğrenmeye ve kullanmaya devam edeceğiz. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!