Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel bir etkinliğe başlayacağız. Kitapları incelemeyi, onlardan bilgi edinmeyi çok severiz, değil mi? Şimdi size gönderdiğim bu görseldeki soruları hep birlikte adım adım, dikkatlice inceleyelim ve çözelim. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Kapakta hangi bilgilerin yer aldığını söyleyiniz.
Sevgili çocuklar, bir kitabın kapağı bize o kitap hakkında ilk bilgileri veren yerdir. Tıpkı bir insanın kıyafeti gibi, kitabın kapağı da bize kim olduğunu, ne hakkında olduğunu anlatır. Şimdi gelin, bu kitabın kapağını yakından inceleyelim:
Kitabın en üstünde, yazarın veya eserin türünü belirten bir ifade var: “Milli Şairimiz”. Bu bize kitabın milli bir şair hakkında olduğunu söylüyor.
Kitabın en büyük ve dikkat çekici yerinde yazarın adı yazıyor: “MEHMET AKİF“. Bu da bize kitabın milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy hakkında olduğunu gösteriyor.
Kapakta, Mehmet Akif Ersoy’un ve iki çocuğun resimleri var. Bu, kitabın bir hikaye veya biyografi kitabı olabileceğini, Mehmet Akif’in hayatını veya onunla ilgili olayları anlattığını düşündürüyor.
Resimdeki karakterlerin konuşma balonları var. Bu balonlarda Mehmet Akif’e sorulan sorular yer alıyor:
“YETERİ KADAR OLDUĞUNUZ DOĞRU MU?”
“İSTİKLAL MARŞI’NI NASIL YAZDINIZ?”
“BOĞAZI YÜZEREK GEÇTİĞİNİZ SÖYLENİYOR!”
Bu sorular, kitabın içinde Mehmet Akif’in hayatından önemli olayların, başarılarının ve belki de hakkında merak edilenlerin anlatılacağını bize fısıldıyor.
Kitabın altında “8 BASKI” yazıyor. Bu da kitabın 8. kez basıldığını, yani çok okunan ve sevilen bir kitap olduğunu gösteriyor.
Sonuç: Kitabın kapağında, kitabın konusu olan kişinin adı (Mehmet Akif), onun kim olduğu (Milli Şairimiz), kitabın kaçıncı baskı olduğu ve içeriğine dair ipuçları veren resimler ve konuşma balonları gibi bilgiler yer alıyor.
2. “İçindekiler” kısmında hangi metnin hangi sayfada olduğuyla ilgili örnekler veriniz.
Şimdi de kitabın “İçindekiler” kısmına bakalım. Burası, kitabın hangi konulardan oluştuğunu ve bu konuların hangi sayfalarda başladığını gösteren bir harita gibidir. Gelin, birkaç örnek verelim:
“Sadece milli şair mi?” başlıklı metin, kitabın 7. sayfasında başlıyor.
“Mutlu bir çocuk” başlıklı metin, kitabın 13. sayfasında yer alıyor.
“Başarılı bir öğrenci” konusu, 17. sayfada başlıyor.
“İstiklal marşı nasıl kabul edildi?” sorusunun cevabını 73. sayfada bulabiliriz.
“Gelsin sorular, testler” bölümü ise kitabın 111. sayfasında bizi bekliyor.
Sonuç: “İçindekiler” bölümü, kitabın içindeki tüm konuları ve bu konuların hangi sayfalarda başladığını gösterir. Bu sayede istediğimiz konuyu kolayca bulabiliriz.
3. Ders kitabınızın kapağını ve “İçindekiler” bölümünü inceleyiniz. Kapakta ve “İçindekiler” bölümünde yer alan bilgileri açıklayınız. “Arkadaşım Papi” metninin olduğu sayfanın numarasını söyleyiniz.
Sevgili öğrenciler, bu soru aslında bize bir ödev veriyor! Bize gösterilen Mehmet Akif kitabını inceledik ama şimdi kendi ders kitabımızı incelememizi istiyor. Ben size genel olarak bu bölümlerde neler olabileceğini anlatayım, siz de kendi kitabınızdan bakarak doldurun, olur mu?
Adım 1: Ders kitabınızın kapağını inceleyelim.
Ders kitabınızın kapağında genellikle kitabın adı, yayınevinin adı, hangi ders kitabı olduğu (Türkçe, Matematik gibi), kaçıncı sınıf kitabı olduğu ve bazen de dersle ilgili güzel bir resim veya çizim bulunur.
Mesela, “2. Sınıf Türkçe Ders Kitabı” yazısını görürsünüz. Bu size kitabın ne kitabı olduğunu, kaçıncı sınıf için olduğunu söyler.
Kapakta yer alan resimler de bazen kitabın içinde ne gibi konuların işleneceğine dair ipuçları verir. Örneğin, hayvan resimleri varsa hayvanlarla ilgili metinler olabileceğini düşünebiliriz.
Adım 2: Ders kitabınızın “İçindekiler” bölümünü inceleyelim.
Kendi ders kitabınızın “İçindekiler” bölümü de tıpkı Mehmet Akif kitabındaki gibi, kitabın içindeki tüm metinlerin, şiirlerin, etkinliklerin ve konuların listesini verir.
Her konunun veya metnin karşısında, o metnin kaçıncı sayfada başladığı yazar. Bu sayede istediğiniz konuyu kolayca bulabilirsiniz. Diyelim ki “Atatürk” ile ilgili bir metin arıyorsunuz, “İçindekiler” bölümüne bakarak hangi sayfada olduğunu hemen öğrenebilirsiniz.
Adım 3: “Arkadaşım Papi” metninin sayfa numarasını bulalım.
Şimdi gelelim “Arkadaşım Papi” metnine. Bu metin, yukarıda incelediğimiz Milli Şairimiz Mehmet Akif kitabının “İçindekiler” bölümünde yer almıyor. Bu yüzden o kitaptan size bir sayfa numarası veremiyorum. Ama eğer bu metin sizin kendi Türkçe ders kitabınızda olsaydı, onu bulmak için şu adımı izlerdiniz:
Kendi Türkçe ders kitabınızın “İçindekiler” sayfasına bakardınız.
Orada “Arkadaşım Papi” yazan yeri bulup, karşısındaki sayfa numarasına bakardınız.
Örneğin, eğer “Arkadaşım Papi” metni 25. sayfada yazıyorsa, cevabı “25” olurdu.
Sonuç: “Arkadaşım Papi” metni, verilen Mehmet Akif kitabının içindekiler bölümünde yoktur. Kendi ders kitabınızdan bu metnin sayfa numarasını bulmak için “İçindekiler” bölümüne bakmanız gerekir.
4. Ders kitaplarındaki bir önemli bölüm de “Sözlük”tür. Kitabınızın sonunda yer alan “Sözlük” bölümünü inceleyiniz.
Evet sevgili çocuklar, bu da yine sizin kendi ders kitabınızla yapacağınız harika bir etkinlik! Kitapların sonunda genellikle bir “Sözlük” bölümü bulunur. Bu bölüm, kitabın içinde geçen ve anlamını bilmediğimiz kelimeleri öğrenmemiz için çok önemli bir yardımcıdır.
“Sözlük” bölümünde kelimeler genellikle alfabetik sıraya göre, yani A’dan Z’ye doğru dizilir. Bu sayede aradığınız kelimeyi çok daha kolay bulabilirsiniz.
Her kelimenin karşısında, o kelimenin anlamı yazar. Bazen kelimeyle ilgili örnek bir cümle de verilebilir.
Bir metin okurken anlamını bilmediğiniz bir kelimeyle karşılaştığınızda hemen kitabınızın sonundaki “Sözlük” bölümüne bakarak anlamını öğrenebilirsiniz. Bu sayede kelime dağarcığınız gelişir ve okuduğunuzu daha iyi anlarsınız.
Sonuç: Kitabınızın sonundaki “Sözlük” bölümü, okuduğunuz metinlerde geçen bilmediğiniz kelimelerin anlamlarını alfabetik sıraya göre bulabileceğiniz çok faydalı bir kaynaktır. Bu bölümü kullanarak yeni kelimeler öğrenmek, okuduğunuzu daha iyi anlamanıza yardımcı olur.
Aferin size çocuklar, bu etkinliği de başarıyla tamamladık! Kitapları incelemek, bölümlerini tanımak okuma alışkanlığımızı ve bilgiyi bulma becerimizi geliştirir. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!