Harika bir çalışma kağıdı, sevgili öğrencim! Gel, bu 4. Ünite Değerlendirme sorularını birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Sakın zorlanırım diye düşünme, kesirler aslında çok eğlencelidir.
1. Aşağıdaki birim kesir modellerini verilen birim kesirlerle eşleyiniz.
Bu soruda bizden şekillerin hangi kesri gösterdiğini bulup alttaki sayılarla eşleştirmemizi istiyor. Unutma, bir bütünün eş parçalarından sadece bir tanesini gösteren kesirlere birim kesir diyoruz. Haydi şekillere bakalım:
- Birinci Şekil (Daire): Bu daire 6 tane eş dilime ayrılmış ve bu dilimlerden sadece 1 tanesi turuncuya boyanmış. Yani bütünümüz 6 parça, biz ise 1 parçasını gösteriyoruz. Bu yüzden bu şeklin kesri 1/6‘dır.
- İkinci Şekil (Küçük Kareli Dikdörtgen): Bu şekilde toplam 16 tane küçük kare var. Yani bütünümüz 16 eş parçaya bölünmüş. Bu karelerden sadece 1 tanesi sarıya boyanmış. O zaman bu şeklin kesri 1/16‘dır.
- Üçüncü Şekil (Büyük Kareli Dikdörtgen): Bu dikdörtgende ise toplam 18 tane küçük kare olduğunu görüyoruz. Bütünümüz 18 parça ve bu parçalardan 1 tanesi mora boyanmış. Bu durumda bu şeklin kesri 1/18‘dir.
- Dördüncü Şekil (Sekizgen): Bu şekil 8 tane eş üçgene ayrılmış ve bu üçgenlerden 1 tanesi pembeye boyanmış. Bütünümüz 8 parça, biz ise 1 parçasını aldık. Bu yüzden bu şeklin kesri 1/8‘dir.
Şimdi eşleştirmeleri yapabiliriz!
Daire ➔ 1/6
Sarı kareli şekil ➔ 1/16
Mor kareli şekil ➔ 1/18
Sekizgen ➔ 1/8
2. Aşağıdaki kesirlerin pay ve paydaları arasındaki ilişkileri ifade ediniz.
Burada da yine şekillerin hangi kesri ifade ettiğini bulacağız. Pay, boyalı olan parça sayısı; payda ise bütünün kaç eş parçaya ayrıldığıdır. Hadi başlayalım.
- a) Dikdörtgen şeklimiz 3 eş parçaya bölünmüş. Bu bizim paydamız olur. Bu 3 parçadan 2 tanesi boyanmış. Bu da bizim payımız olur. Yani bu kesir 2/3‘tür. Okunuşu: “üçte iki”.
- b) Daire şeklimiz 4 eş parçaya bölünmüş (paydamız 4) ve bu parçalardan 3 tanesi boyanmış (payımız 3). Öyleyse bu kesir 3/4‘tür. Okunuşu: “dörtte üç”.
- c) Altıgen şeklimiz 6 tane eş üçgene bölünmüş (paydamız 6) ve bu üçgenlerden 4 tanesi boyanmış (payımız 4). Bu durumda kesrimiz 4/6‘dır. Okunuşu: “altıda dört”.
3. Aşağıdaki çoklukların birim kesir kadarını bulunuz.
Bir bütünün birim kesir kadarını bulmak demek, o bütünü kesrin paydasındaki sayıya bölmek demektir. Çünkü bizden o bütünün eş parçalarından sadece bir tanesini istiyor. Çok kolay, bak şimdi:
a) 50 yardım kolisinin 1/5’i dağıtıldı. Kaç koli dağıtılmıştır?
Adım 1: Elimizdeki toplam koli sayısı 50. Bizden bu 50 koliyi 5 eş parçaya ayırmamız ve o parçalardan sadece 1 tanesinin kaç koli ettiğini bulmamız isteniyor.
Adım 2: Bu işlemi yapmak için toplam koli sayısını (50) kesrin paydasına (5) böleriz.
50 ÷ 5 = 10
Sonuç:10 koli dağıtılmıştır.
b) 96 karpuzun 1/6’i satıldı. Kaç karpuz satılmıştır?
Adım 1: Bu sefer elimizde 96 karpuz var ve bunun 1/6’ini, yani 6 eş parçadan birini bulmamız gerekiyor.
Adım 2: Toplam karpuz sayısını (96) kesrimizin paydası olan 6’ya bölerek satılan karpuz sayısını bulabiliriz.
96 ÷ 6 = 16
Sonuç:16 karpuz satılmıştır.
İşte bu kadar! Gördüğün gibi tüm soruları ne kadar kolay çözdük. Harikasın!