Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konuyla karşı karşıyayız: “Kısa Yoldan Çarpma İşlemi”. Bu hem çok eğlenceli hem de işlemleri yaparken bize zaman kazandıran bir yöntem. Şimdi gönderdiğin görseldeki soruları bir öğretmen gibi adım adım, senin anlayacağın şekilde çözümleyelim. Haydi başlayalım!
Soru 1: Beyza Hanım’ın ördüğü tüm liflerde toplam kaç tane civciv modeli olduğu kısa yoldan çarpma işlemi ile nasıl bulunabilir? Tartışınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce elimizdeki bilgilere bakalım.
- Beyza Hanım tam 10 tane lif örmüş.
- Her bir lifin üzerinde 6 tane sevimli civciv motifi var.
Toplam civciv sayısını bulmak için 6’yı 10 defa art arda toplayabiliriz (6+6+6+…). Ama bu çok uzun sürer değil mi? İşte burada çarpma işlemi imdadımıza yetişiyor!
Adım 1: Yapmamız gereken işlem 10 tane 6’yı bulmak, yani 10 x 6 işlemidir.
Adım 2: Kısa yoldan 10 ile çarpma kuralını hatırlayalım. Bir sayıyı 10 ile çarparken, o sayının sağına sadece bir tane sıfır (0) eklememiz yeterlidir. Bu kural işimizi çok kolaylaştırır.
Adım 3: Kuralımızı uygulayalım. 6 sayısını 10 ile çarpıyoruz. 6’nın sağına bir tane 0 ekleyelim.
6 x 10 = 60
Sonuç:
Beyza Hanım’ın ördüğü tüm liflerde toplam 60 tane civciv motifi vardır.
Soru 2: 26 x 10 işlemini yaparak etkinlikte bulduğumuz sonucun doğruluğunu kontrol edelim.
Çözüm:
Etkinlikte çok güzel bir yöntem gösterilmiş. Bir karton şeride “26×10” yazıp “x” ve “1”i arkaya katlayınca “260” sayısını görüyoruz. Acaba bu sihirli gibi görünen sonuç gerçekten doğru mu? Hemen kontrol edelim.
Adım 1: İşlemimiz 26 x 10.
Adım 2: Az önce öğrendiğimiz kısa yoldan 10 ile çarpma kuralını burada da kullanalım. Ne yapıyorduk? Çarptığımız sayının sağına bir adet sıfır (0) ekliyorduk.
Adım 3: 26 sayısının sağına bir tane 0 ekleyelim.
26 x 10 = 260
Sonuç:
Evet! Gördüğün gibi, yaptığımız işlem sonucu ile etkinlikte kartonu katlayarak bulduğumuz sonuç aynı. Yani 260. Bu etkinlik, 10 ile çarpmanın aslında sayının sonuna bir sıfır eklemek olduğunu bize somut olarak göstermiş oldu. Harika değil mi?
Soru 3: 100 ile çarpma için nasıl bir şerit tasarlanabilir?
Çözüm:
Bu gerçekten de zekice bir soru! Madem 10 ile çarparken bu yöntem işe yaradı, 100 ile çarparken de benzer bir şey yapabilir miyiz diye düşünmemizi istiyor.
Adım 1: Önce kuralı düşünelim. 10 sayısında bir tane sıfır vardı ve sayının sonuna bir sıfır ekledik. Peki 100 sayısında kaç tane sıfır var? Evet, tam iki tane! Bu bize bir ipucu veriyor. Bir sayıyı 100 ile kısa yoldan çarpmak için, sayının sağına iki tane sıfır (00) ekleriz.
Adım 2: Şimdi bu kurala uygun bir şerit tasarlayalım. Örneğin, 45 x 100 işlemini yapmak isteyelim.
- Öncekinden daha uzun bir karton şeride ihtiyacımız olacak.
- Bu şeridi 6 eşit parçaya bölelim.
- Sırasıyla kutucuklara şunları yazalım: [4] [5] [x] [1] [0] [0]
Adım 3: Tıpkı önceki etkinlikteki gibi, çarpma işareti (x) ve 1’in olduğu kutucukları arkaya doğru katlayalım.
Sonuç:
Geriye ne kaldı? [4] [5] ve hemen yanında [0] [0]. Bu kutucukları yan yana okuduğumuzda hangi sayıyı elde ederiz? Elbette 4500!
Yani 100 ile çarpma için, çarpacağımız sayının basamak sayısına 4 ekleyerek (x, 1, 0, 0 için) toplam bölme sayısını bulabiliriz. Örneğin iki basamaklı bir sayı için 2+4=6 bölmeli bir şerit tasarlamamız gerekir.