Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konuyla karşı karşıyayız: “Verilmeyen Toplananı Bulma”. Bu, matematikte sıkça karşımıza çıkan ve aslında çok eğlenceli bir bulmaca gibidir. Gel, şimdi görseldeki soruları birlikte, adım adım inceleyelim ve çözelim.
Soru 1: Ahmet ve babası, hafta sonunda mont ve ceket almak için alışverişe çıktılar. Ahmet için alınan mont ve Ahmet’in babası için alınan cekete toplam 175 TL ödendi. Montun fiyatı 85 TL’dir. Alınan cekete kaç lira ödendiğini bulmak için nasıl bir yol izlenebilir?
Bu soruyu çözmek için bir dedektif gibi düşünebiliriz! Elimizdeki ipuçlarını kullanarak gizli olan sayıyı, yani ceketin fiyatını bulacağız.
- Adım 1: Problemi Anlayalım
Bize verilen bilgilere bakalım:
- Mont ve ceketin toplam fiyatı: 175 TL
- Sadece montun fiyatı: 85 TL
Bizden istenen ne? Ceketin fiyatı. Yani toplama işlemindeki sayılardan biri eksik.
Montun Fiyatı + Ceketin Fiyatı = Toplam Fiyat
85 TL + ? = 175 TL
- Adım 2: Çözüm Yolunu Bulalım
Bir toplama işleminde, toplananlardan biri verilmediğinde onu bulmak için çok basit bir yöntemimiz var: Toplam sonuçtan, bildiğimiz toplananı çıkarırız. Bu bize verilmeyen diğer toplananı verir. Yani, toplam ödenen 175 TL’den, montun fiyatı olan 85 TL’yi çıkarmalıyız.
- Adım 3: İşlemi Yapalım
Haydi şimdi çıkarma işlemini alt alta yazarak yapalım:
175 (Toplam para)
 – 85(Montun fiyatı)
90 (Ceketin fiyatı) - Adım 4: Sonucu Söyleyelim
İşlemimizi tamamladık! Gördüğümüz gibi, verilmeyen sayıyı bulduk.
Sonuç: Ceketin fiyatı 90 TL’dir.
Soru 2: “Birlikte Yapalım” etkinliğindeki fasulye problemi.
Bu etkinlik, ilk soruda yaptığımız işlemin aynısını eşyalarla modellememizi sağlıyor. Bu sayede konuyu daha iyi anlıyoruz. Hadi bu etkinliği de adım adım inceleyelim.
- Adım 1: Modeli ve Verilenleri Anlayalım
Önümüzde üç bardak olduğunu hayal edelim:
- 1. Toplanan Bardağı: İçinde 25 tane fasulye var.
- 2. Toplanan Bardağı: İçinde kaç fasulye olduğunu bilmiyoruz. İşte aradığımız sayı bu!
- Toplam Bardağı: İçinde 45 tane fasulye var.
Yani matematiksel olarak durum şu:
25 + ? = 45
- Adım 2: Hangi Terim Bilinmiyor?
Etkinliğin ilk sorusu buydu. Modelimize baktığımızda, iki toplanandan birinin (ikinci bardağın) içindeki fasulye sayısını bilmediğimizi görüyoruz. Yani, toplama işleminde bilinmeyen terim ikinci toplanan‘dır.
- Adım 3: Çözüm Yöntemimiz Nedir?
Tıpkı ilk sorudaki gibi! Verilmeyen toplananı bulmak için toplam fasulye sayısından, bildiğimiz toplanan fasulye sayısını çıkaracağız.
- Adım 4: İşlemi Yapıp Sonuca Ulaşalım
Şimdi 45’ten 25’i çıkaralım.
45 (Toplam fasulye)
 – 25(1. bardaktaki fasulye)
20 (Bilinmeyen 2. bardaktaki fasulye) - Adım 5: Sonucu Söyleyelim
İşte bu kadar! Bilinmeyen sayımızı bulduk.
Sonuç: Verilmeyen toplanan, yani ikinci bardağa koymamız gereken fasulye sayısı 20’dir.
Umarım açıklamalarım yardımcı olmuştur. Unutma, matematikte verilmeyen bir toplananı bulmak için her zaman toplamdan bilineni çıkarırız. Tıpkı bir bulmacayı çözmek gibi!