Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 3. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin bu değerlendirme sorularını birlikte, hiç acele etmeden, adım adım çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
1. Aşağıdaki cümlelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
Hadi cümleleri tek tek okuyup ne kadar doğru olduklarını birlikte kontrol edelim.
- [ Y ] Üçgen prizmanın bütün yüzleri dikdörtgendir.
Açıklama: Bu ifade yanlış. Üçgen prizmayı düşünelim, hani şu çadır gibi olan şekil. Alt ve üst tabanları üçgen şeklindedir. Sadece yan yüzleri dikdörtgendir. O yüzden “bütün yüzleri” dediği için bu cümle yanlış oluyor.
- [ D ] Üçgenin köşegeni yoktur.
Açıklama: Bu ifade doğru. Köşegen, bir şeklin karşılıklı köşelerini birleştiren çizgiye denir. Üçgenin bütün köşeleri birbirine komşudur, yani yan yanadır. Karşılıklı köşesi olmadığı için köşegeni de çizilemez.
- [ Y ] Dikdörtgen prizmanın 6 yüzü, 8 köşesi, 10 ayrıtı vardır.
Açıklama: Bu ifade yanlış. Bir dikdörtgen prizmayı (mesela bir ayakkabı kutusunu) hayal edelim. 6 tane yüzü ve 8 tane köşesi olduğu doğru. Ama kenarlarını, yani ayrıtlarını saydığımızda 12 tane olduğunu görürüz, 10 değil.
- [ D ] Kare prizmanın iki yüzü kare şeklindedir.
Açıklama: Bu ifade doğru. Adı üstünde, kare prizmanın alt ve üst tabanları kare olmak zorundadır. Bu yüzden en az iki yüzü karedir.
- [ Y ] Dikdörtgenin 4 tane simetri doğrusu vardır.
Açıklama: Bu ifade yanlış. Eğer bu bir kare olsaydı 4 simetri doğrusu olurdu. Ama kenarları birbirinden farklı uzunlukta olan bir dikdörtgeni tam ortadan sadece 2 şekilde katlayabiliriz (biri yatay, biri dikey). Bu yüzden 2 tane simetri doğrusu vardır.
- [ D ] Silindirin üç yüzü vardır.
Açıklama: Bu ifade doğru. Konserve kutusu gibi düşünebilirsin. Altında ve üstünde birer tane daire şeklinde düz yüz ve etrafını saran bir tane de eğri yüzü vardır. Toplamda 1 + 1 + 1 = 3 yüz eder.
- [ Y ] Noktayı alfabedeki küçük harflerle isimlendiririz.
Açıklama: Bu ifade yanlış. Matematikte noktaları her zaman büyük harflerle (A, B, C gibi) isimlendiririz. Küçük harfleri genellikle doğruları isimlendirmek için kullanırız.
- [ D ] Dairenin sayılamayacak kadar çok simetri doğrusu vardır.
Açıklama: Bu ifade doğru. Bir daireyi tam ortasından geçen her doğru, onu iki eşit parçaya ayırır. Bu yüzden merkezinden geçmek şartıyla sonsuz sayıda, yani sayılamayacak kadar çok simetri doğrusu çizebiliriz.
- [ D ] Küp, kare prizma ve dikdörtgen prizmanın yüz, ayrıt ve köşe sayısı eşittir.
Açıklama: Bu ifade doğru. Bu üç şeklin hepsi de prizmadır ve hepsinin de 6 yüzü, 12 ayrıtı ve 8 köşesi vardır. Sayıları birbirinin aynısıdır.
2. Kareli kâğıda cetvel kullanarak bir kare ve bir dikdörtgen çiziniz. Kare ve dikdörtgenin köşegenlerini çizerek belirleyiniz.
Bu soruda senden çizim yapman isteniyor. Ben sana nasıl yapacağını anlatayım.
Adım 1: Kareli defterine bir cetvel yardımıyla bir kare çiz. Karenin bütün kenarlarının eşit uzunlukta olmasına dikkat et. Örneğin her kenarı 4 kare uzunluğunda olabilir.
Adım 2: Sonra yanına bir de dikdörtgen çiz. Dikdörtgenin karşılıklı kenarlarının eşit olmasına dikkat et. Örneğin kısa kenarları 3 kare, uzun kenarları 6 kare uzunluğunda olabilir.
Adım 3: Şimdi köşegenleri çizelim. Köşegen, bir şeklin birbirine komşu olmayan, yani karşılıklı duran iki köşesini birleştiren düz çizgidir. Çizdiğin karenin ve dikdörtgenin karşılıklı köşelerini cetvelinle birleştir. İkisinin de ikişer tane köşegeni olduğunu göreceksin.
3. Kareli kâğıt üzerinde çizilen doğru parçası modellerinin duruşlarını ifade ediniz.
Resimdeki çizgilere bakalım ve nasıl durduklarını söyleyelim.
- Kırmızı Çizgi: Bu doğru parçası, defterimizin çizgileri gibi dümdüz, soldan sağa uzanıyor. Bu duruşa yatay diyoruz. Tıpkı ufuk çizgisi gibi.
- Yeşil Çizgi: Bu doğru parçası ise yukarıdan aşağıya dimdik iniyor. Bu duruşa da dikey diyoruz. Tıpkı bir ağacın gövdesi gibi.
- Mavi Çizgi: Bu doğru parçası ne yatay ne de dikey. Yan yatmış, eğik bir şekilde duruyor. Bu duruşa da eğik diyoruz. Tıpkı bir kaydıraktan kayar gibi.
4. Aşağıda verilen şekilleri kenar sayılarına göre isimlendiriniz.
Şekilleri isimlendirmek için en kolay yol kenarlarını saymaktır. Hadi sayalım!
- Birinci Şekil (Yamuk): Kenarlarını sayalım: 1, 2, 3, 4. Dört kenarı var. Dört kenarı olan şekillere genel olarak Dörtgen deriz. Bu şeklin özel adı ise Yamuk‘tur.
- İkinci Şekil: Kenarlarını sayalım: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Sekiz kenarı var. Bu şeklin adı Sekizgen‘dir.
- Üçüncü Şekil: Kenarlarını sayalım: 1, 2, 3, 4, 5, 6. Altı kenarı var. Bu şeklin adı Altıgen‘dir.
- Dördüncü Şekil: Kenarlarını sayalım: 1, 2, 3, 4, 5. Beş kenarı var. Bu şeklin adı da Beşgen‘dir.
Harika iş çıkardın! Anlamadığın bir yer olursa tekrar sormaktan çekinme.