Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim. Ben senin 3. Sınıf Matematik Öğretmeninim ve şimdi bu sayfadaki alıştırmaları birlikte, adım adım çözeceğiz. Kesirler konusunu ne kadar güzel öğrendiğini göreceğiz. Hazırsan, başlayalım!
1. Aşağıdaki geometrik şekillerle oluşturulan kesir modellerini kesir gösterimleriyle ifade ediniz.
Bu soruda bizden, şekillerin boyalı kısımlarını kesir olarak yazmamız isteniyor. Unutma, kesirlerde payda bir bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü, pay ise o parçalardan kaç tanesinin alındığını veya boyandığını gösterir.
Birinci Şekil (Kare):
Adım 1: Şeklimizin bir kare olduğunu görüyoruz. Bu kare kaç eşit parçaya bölünmüş? Sayalım… 1, 2, 3, 4. Evet, tam 4 eşit parçaya bölünmüş. Bu sayı bizim kesrimizin alt kısmı, yani paydası olacak. Paydamız: 4.
Adım 2: Peki bu 4 parçadan kaç tanesi pembeye boyanmış? Sadece 1 tanesi. Bu sayı da kesrimizin üst kısmı, yani payı olacak. Payımız: 1.
Sonuç: Kesrimiz 1/4‘tür. Bu kesir “dörtte bir” ya da “çeyrek” olarak okunur.
İkinci Şekil (Daire):
Adım 1: Şimdi daireye bakalım. Bu daire tam ortadan iki eşit parçaya ayrılmış. O zaman kesrimizin paydası kaç olur? Tabii ki 2!
Adım 2: Bu iki parçadan kaç tanesi yeşile boyanmış? Sadece 1 tanesi boyanmış. O zaman payımız da 1 olur.
Sonuç: Kesrimiz 1/2‘dir. Bu kesre “ikide bir” ya da “yarım” diyoruz.
Üçüncü Şekil (Dikdörtgen):
Adım 1: Bu dikdörtgen de, ilk baştaki kare gibi, 4 eşit parçaya bölünmüş. Demek ki paydamız yine 4 olacak.
Adım 2: Maviye boyalı kaç parça var? Sadece 1 parça. O zaman payımız 1‘dir.
Sonuç: Bu şeklin kesirle ifadesi de 1/4‘tür. Yani bu da bir “çeyrek” gösterimidir.
Dördüncü Şekil (Üçgen):
Adım 1: Bu üçgene dikkatle bakalım. Hiç parçalara ayrılmış mı? Hayır. O zaman bu şekil tek bir parça, yani bir bütün. Bir bütün 1 eşit parçadan oluşur diyebiliriz. Paydamız 1‘dir.
Adım 2: Peki bu tek parçanın ne kadarı boyanmış? Hepsi, yani tamamı boyanmış. O zaman boyalı parça sayısı da 1‘dir. Payımız da 1 olur.
Sonuç: Kesrimiz 1/1‘dir. Bu kesir “birde bir” yani “bütün” anlamına gelir.
2. Aşağıdaki bütün, yarım ve çeyrek modellerini örnekteki gibi kesirle gösteriniz. Kesir gösterimlerinin parça bütün ilişkisini açıklayınız.
Bu soruda da resimlerde gördüğümüz yiyeceklerin bütün mü, yarım mı, yoksa çeyrek mi olduğunu bulup kesir olarak yazacağız. İlk nar örneği bize yol gösteriyor. Hadi diğerlerini de biz yapalım!
Portakal Dilimi:
Adım 1: Resimdeki portakal dilimi, sanki bütün bir portakalı 4 eşit parçaya bölmüşüz de onlardan birini almışız gibi duruyor, değil mi? İşte bu parçaya biz çeyrek diyoruz.
Adım 2: Bir bütünü çeyrek yapmak için 4’e böleriz. O zaman paydamız 4‘tür. Elimizde bu parçalardan 1 tane olduğu için payımız da 1‘dir.
Sonuç: Kesir olarak 1/4 şeklinde yazarız.
Elma:
Adım 1: Bu elma tam ortadan ikiye bölünmüş. Bir bütünün iki eş parçasından her birine ne diyorduk? Evet, yarım!
Adım 2: Bütünü ikiye böldüğümüz için paydamız 2 olur. Elimizde bu parçalardan 1 tane olduğu için payımız 1‘dir.
Sonuç: Kesir olarak 1/2 şeklinde gösteririz.
Pizza:
Adım 1: Pizzaya bakalım. Hiç dilimlenmemiş, parçalanmamış. Tıpkı yukarıdaki üçgen gibi. O zaman bu bir bütün‘dür.
Adım 2: Bütün, 1 tek parçadan oluşur. Bu yüzden paydamız 1‘dir. Elimizde o bütünün tamamı, yani 1 parçası olduğu için payımız da 1‘dir.
Sonuç: Kesir olarak 1/1 şeklinde yazarız.
Harika bir iş çıkardın! Gördüğün gibi kesirler, bütünleri eşit parçalara ayırıp o parçaları saymaktan ibaret. Çok iyi anladığına eminim. Başka soruların olursa yine beklerim!