Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, 7. Sınıf Fen Bilimleri dersimizin 6. Ünite Değerlendirme sorularını birlikte analiz edip çözeceğiz. Bu sorular, canlılarda üreme, büyüme ve gelişme konusundaki bilgilerimizi pekiştirmek için çok güzel bir fırsat. Hazırsan, hemen başlayalım!
6. Soru:
- Yavrularını yumurtlayarak dünyaya getirir.
- Yavrularına belli bir süre bakar.
- Yavrularının gelişimini tamamlaması için kuluçkaya yatar.
Yukarıda verilen özellikler, hangi canlı gruba aittir?
A)
B) Kuşlar
C)
D) Kurbağalar
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için bize verilen ipuçlarını tek tek inceleyelim. Karşımızda bir bulmaca var gibi düşünelim!
Adım 1: İlk ipucu “Yavrularını yumurtlayarak dünyaya getirir.” diyor. Bu özelliğe sahip birçok canlı var, değil mi? Balıklar, sürüngenler, kurbağalar ve kuşlar yumurtlar. Bu yüzden sadece bu bilgiyle doğru cevabı bulamayız.
Adım 2: İkinci ipucu “Yavrularına belli bir süre bakar.” diyor. Bu, seçeneklerimizi biraz daha azaltıyor. Örneğin, çoğu balık ve kurbağa yumurtladıktan sonra yavrularıyla pek ilgilenmez. Ama kuşlar yavrularını besler ve korur. Bu ipucu bizi doğru cevaba yaklaştırıyor.
Adım 3: Üçüncü ve en önemli ipucu ise “Yavrularının gelişimini tamamlaması için kuluçkaya yatar.” Kuluçkaya yatmak, yumurtaları vücut sıcaklığıyla sıcak tutarak içindeki yavrunun gelişimini sağlamaktır. Bu davranış, kuşların en belirgin özelliklerinden biridir. Diğer canlı gruplarında bu davranış görülmez.
Bütün bu ipuçlarını birleştirdiğimizde, bahsedilen canlının kesinlikle bir kuş olduğunu anlıyoruz.
Sonuç: Doğru cevap B) Kuşlar seçeneğidir.
7. Soru: Aşağıdaki canlılardan hangisi bölünerek çoğalır?
A) Öglena
B) Denizyıldızı
C) Toprak solucanı
D) Hidra
Çözüm:
Bu soruda bizden “bölünerek üreme” yapan canlıyı bulmamız isteniyor. Haydi hatırlayalım, bölünerek üreme neydi?
Adım 1:Bölünerek üreme, genellikle tek hücreli canlılarda görülen bir eşeysiz üreme şeklidir. Bu üremede, yeterli büyüklüğe ulaşan bir hücre, ortadan ikiye ayrılarak iki yeni hücre oluşturur. Tıpkı bir hamuru ortadan ikiye bölmek gibi!
Adım 2: Şimdi şıklardaki canlıları inceleyelim:
- A) Öglena: Gözle göremediğimiz, mikroskobik, tek hücreli bir canlıdır. Tam da aradığımız gibi, bölünerek çoğalır.
- B) Denizyıldızı: Çok hücreli bir canlıdır. Kopan kolundan yeni bir denizyıldızı oluşturabilir ama bu üreme şekline rejenerasyon (yenilenme) ile üreme diyoruz.
- C) Toprak solucanı: O da çok hücreli bir canlıdır ve genellikle eşeyli ürer. Rejenerasyon yeteneği olsa da üremesi bölünerek olmaz.
- D) Hidra: Vücudunda minik bir çıkıntı oluşturup o çıkıntıyı büyüterek yeni bir canlı meydana getirir. Bu yönteme ise tomurcuklanma ile üreme diyoruz.
Adım 3: Gördüğümüz gibi, şıklar arasında bölünerek üreyen tek canlı, tek hücreli olan Öglena‘dır.
Sonuç: Doğru cevap A) Öglena seçeneğidir.
8. Soru: Bitkilerin hayat döngüsünde,
I. Döllenme
II. Tozlaşma
III. Çimlenme
IV. Tohum veya meyve oluşumu
Belirtilen olayların gerçekleşme sırası, aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
A) II – I – III – IV
B) III – I – IV – II
C) I – II – III – IV
D) II – I – IV – III
Çözüm:
Bir bitkinin hayat yolculuğunu doğru sıraya koymamız gerekiyor. Hadi adım adım bu serüveni yaşayalım!
Adım 1: Her şeyin başlangıcı – Tozlaşma (II): Bir çiçeğin üreyebilmesi için önce erkek üreme hücresini taşıyan polenlerin, dişi organın tepeciğine ulaşması gerekir. Bu polen taşıma işine tozlaşma diyoruz. Rüzgâr, arılar veya diğer böcekler bu işe yardımcı olur. Demek ki ilk sırada II olmalı.
Adım 2: Büyük buluşma – Döllenme (I): Polenler dişi organa ulaştıktan sonra, polenin içindeki erkek üreme hücresi, dişi üreme hücresi olan yumurta ile birleşir. Bu birleşme olayına döllenme denir. Tozlaşma olmadan döllenme olmaz. O zaman ikinci sırada I olmalı. Sıralamamız şimdilik: II – I.
Adım 3: Bebek bitki ve yiyeceği – Tohum veya meyve oluşumu (IV): Döllenme gerçekleştikten sonra, bitki gelecekteki yavrusu olan tohumu oluşturmaya başlar. Tohumu korumak için de etrafında lezzetli bir meyve geliştirir. Bu da üçüncü adımımızdır. Sıralamamız: II – I – IV.
Adım 4: Yeni bir hayat – Çimlenme (III): Oluşan tohum toprağa düştüğünde, uygun sıcaklık ve su gibi şartlar sağlanırsa, kabuğunu çatlatır ve içinden yeni bir bitki filizlenir. Bu uyanışa çimlenme diyoruz. Bu, döngünün son adımıdır. Sıralamamız: II – I – IV – III.
Şimdi bu sıralamayı şıklarda arayalım.
Sonuç: Doğru cevap D) II – I – IV – III seçeneğidir.
9. Soru: Yandaki görselde verilen canlıda meydana gelen üreme şekli, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Vejetatif
B)
C) Rejenerasyon
D) Bölünerek
Çözüm:
Görseli dikkatle inceleyelim. Görselde, bir canlının (bu canlı Planarya yani bir yassı solucan) parçalara ayrıldığını ve her bir parçanın eksik kısımlarını tamamlayarak yeni ve tam bir canlıya dönüştüğünü görüyoruz. Bu muhteşem olayı bir düşünelim!
Adım 1: Canlının kopan bir parçasının kendini yenileyerek yeni bir canlı oluşturması olayına rejenerasyon (yenilenme) ile üreme diyoruz. Denizyıldızı, toprak solucanı ve planarya gibi canlılar bu şekilde üreyebilir.
Adım 2: Diğer şıkları da hatırlayalım:
- Vejetatif üreme: Bitkilerin dal, yaprak veya kök gibi kısımlarından yeni bitkiler oluşmasıdır. Bu bir hayvan olduğu için bu seçenek olamaz.
- Bölünerek üreme: Tek hücreli canlılarda görülür. Görseldeki canlı çok hücrelidir.
Adım 3: Görseldeki olay, tam olarak rejenerasyon ile üremeyi tarif ediyor. Canlıyı kestiğimizde her parça kendini onarıp yeni bir birey oluyor.
Sonuç: Doğru cevap C) Rejenerasyon seçeneğidir.
10. Soru: Yandaki görselde bir arının çiçeğe konduğu görülmektedir. Arı, çiçekli bitkilerde hangi olayın gerçekleşmesine yardımcı olur?
A)
B) Tozlaşma
C)
D) Döllenme
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için arıların neden çiçeklere konduğunu ve bu sırada ne yaptıklarını düşünelim.
Adım 1: Arılar, çiçeklerden bal yapmak için nektar (bal özü) toplarlar. Bir çiçeğe konduklarında, çiçeğin erkek organında bulunan ve polen adı verilen renkli tozlar arının tüylü vücuduna yapışır.
Adım 2: Arı, başka bir çiçeğe konduğunda, vücuduna yapışan bu polenleri o çiçeğin dişi organına taşımış olur. İşte çiçek tozlarının (polenlerin) bir çiçekten diğerine taşınması olayına tozlaşma diyoruz.
Adım 3: Peki döllenme neden değil? Döllenme, polen dişi organa ulaştıktan sonra polenin içindeki hücre ile yumurta hücresinin birleşmesidir. Arı bu iç olaya karışmaz, o sadece postacı gibi polenleri taşır. Yani arı, döllenmenin gerçekleşmesi için ilk adımı, yani tozlaşmayı sağlar.
Sonuç: Doğru cevap B) Tozlaşma seçeneğidir.
Umarım tüm çözümler anlaşılır olmuştur. Unutma, fen bilimleri etrafımızdaki dünyayı anlamak için harika bir maceradır. Başarılar dilerim!