7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Aydın Yayınları Sayfa 129

Harika bir Fen Bilimleri sorusu! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 7. sınıf Fen Bilimleri öğretmeninim. Gel, şimdi bu etkinliği birlikte adım adım yapalım ve cisimlerin renkli dünyasını keşfedelim.

Soru: Cisimlerin Hangi Renkte Göründüğünü Bulalım?

Kumaş parçalarının hepsinin, güneş ışığı altında hangi renkte göründüğünü aşağıdaki tabloya yazalım. Mavi saydam kâğıdı, sırasıyla kırmızı, mavi ve yeşil kumaş parçalarının üzerine koyalım. Hangi renkte göründüklerini aşağıdaki tabloya yazalım. Mavi saydam kâğıt ile yaptığımız işlemleri, kırmızı ve yeşil saydam kâğıtlar ile tekrarlayalım. Hangi renkte göründüklerini aşağıdaki tabloya yazalım.

Çözüm:

Bu soruyu çözmek için ışığın ve renklerin nasıl çalıştığını hatırlamamız gerekiyor. Unutma, bir cismin rengi, üzerine düşen ışıktan hangi renkleri yansıttığına bağlıdır. Eğer bir cisim üzerine gelen ışığı yansıtmaz, yani soğurursa (emerse), o cismi siyah görürüz.

Adım 1: Güneş Işığı Altında Renkler

Güneş ışığı, bildiğimiz gibi beyaz ışıktır ve içinde tüm renkleri (kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, mor) barındırır.

• Kırmızı kumaş, üzerine düşen beyaz ışıktaki tüm renkleri soğurur, sadece kırmızı rengi yansıtır. Bu yüzden onu kırmızı görürüz.
• Mavi kumaş, sadece mavi rengi yansıtır, diğerlerini soğurur. Bu yüzden onu mavi görürüz.
• Yeşil kumaş, sadece yeşil rengi yansıtır, diğerlerini soğurur. Bu yüzden onu yeşil görürüz.

Adım 2: Mavi Saydam Kâğıt (Filtre) Altında Renkler

Mavi saydam kâğıt bir filtre gibidir. Üzerine gelen beyaz ışıktaki diğer renkleri soğurur ve sadece mavi ışığın geçmesine izin verir. Yani kumaşlarımıza artık sadece mavi ışık ulaşıyor.

• Kırmızı kumaşa mavi ışık gelince ne olur? Kırmızı kumaş, kırmızı dışındaki renkleri soğurma özelliğine sahipti. Bu yüzden üzerine gelen mavi ışığı soğurur ve hiç ışık yansıtmaz. Sonuç olarak siyah görünür.
• Mavi kumaşa mavi ışık gelince, kumaş kendi rengindeki ışığı yansıtacağı için mavi görünür.
• Yeşil kumaşa mavi ışık gelince, yeşil kumaş mavi ışığı soğuracağı için hiç ışık yansıtmaz ve siyah görünür.

Adım 3: Kırmızı Saydam Kâğıt (Filtre) Altında Renkler

Kırmızı saydam kâğıt da sadece kırmızı ışığın geçmesine izin verir. Şimdi kumaşlarımıza sadece kırmızı ışık ulaşıyor.

• Kırmızı kumaşa kırmızı ışık geldiğinde, kumaş kendi rengindeki bu ışığı yansıtır ve kırmızı görünür.
• Mavi kumaşa kırmızı ışık gelince, mavi kumaş kırmızı ışığı soğurur ve sonuç olarak siyah görünür.
• Yeşil kumaşa kırmızı ışık gelince, yeşil kumaş da kırmızı ışığı soğuracağı için siyah görünür.

Adım 4: Yeşil Saydam Kâğıt (Filtre) Altında Renkler

Yeşil saydam kâğıt ise sadece yeşil ışığın geçmesine izin verir.

• Kırmızı kumaşa yeşil ışık gelince, kırmızı kumaş yeşil ışığı soğurur ve siyah görünür.
• Mavi kumaşa yeşil ışık gelince, mavi kumaş da yeşil ışığı soğurur ve siyah görünür.
• Yeşil kumaşa yeşil ışık geldiğinde, kumaş kendi rengindeki ışığı yansıtır ve yeşil görünür.

Sonuç: Tablonun Doldurulmuş Hali

Kırmızı kumaş parçası: Güneş ışığı altında Kırmızı, Mavi saydam kâğıt altında Siyah, Kırmızı saydam kâğıt altında Kırmızı, Yeşil saydam kâğıt altında Siyah görünür.

Mavi kumaş parçası: Güneş ışığı altında Mavi, Mavi saydam kâğıt altında Mavi, Kırmızı saydam kâğıt altında Siyah, Yeşil saydam kâğıt altında Siyah görünür.

Yeşil kumaş parçası: Güneş ışığı altında Yeşil, Mavi saydam kâğıt altında Siyah, Kırmızı saydam kâğıt altında Siyah, Yeşil saydam kâğıt altında Yeşil görünür.

Soru: Analiz

Cisimlerin farklı saydam kâğıtlar altında, farklı renklerde görünmesinin sebebini açıklayınız.

Açıklama:

Sevgili öğrencim, bu durumun temel sebebi, cisimlerin renklerinin yansıttıkları ışığa ve saydam kağıtların (filtrelerin) ise geçirdikleri ışığa bağlı olmasıdır.

Şöyle düşünebiliriz:

• Cisimler: Her cisim, kendi rengindeki ışığı güçlü bir şekilde yansıtır, diğer renkleri ise soğurur (içine çeker). Mesela kırmızı bir elma, üzerine düşen beyaz ışıktan sadece kırmızıyı yansıttığı için kırmızıdır.
• Saydam Kâğıtlar (Filtreler): Bu renkli kağıtlar ise bir kapı görevlisi gibidir. Sadece kendi rengindeki ışığın geçmesine izin verirler, diğer renkleri durdururlar. Mavi bir filtre, sadece mavi ışığın geçişine izin verir.

Bu ikisini birleştirdiğimizde; kırmızı bir kumaşa mavi bir filtrenin arkasından baktığımızda, filtreden geçen mavi ışık kumaşa ulaşır. Ancak kırmızı kumaş, mavi ışığı yansıtamaz, onu soğurur. Kumaştan gözümüze hiçbir ışık yansımadığı için de biz o kumaşı siyah olarak görürüz. Bir cismin kendi renginde görünebilmesi için, üzerine düşen ışığın içinde mutlaka kendi renginin bulunması gerekir. Eğer bulunmuyorsa, cisim siyah görünür.