Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 7. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Fen Atölyesi” etkinliğini yapacağız ve geri dönüşümün ne kadar önemli olduğunu bir kez daha göreceğiz. Gönderdiğin görseldeki etkinliği ve soruları adım adım, hep birlikte çözümleyelim. Haydi başlayalım!
Öncelikle etkinliğimizin ne istediğine bir bakalım. Etkinlik, bir hafta boyunca evimizdeki çöpleri gözlemlememizi ve bunları geri dönüştürülebilen ve geri dönüştürülemeyen olarak ayırmamızı istiyor. Bu tabloyu herkes kendi evindeki atıklara göre doldurmalı. Ben size örnek olması için bir-iki günü birlikte dolduracağım, siz de bu şekilde kendi tablonuzu tamamlayabilirsiniz.
Örnek Tablo Doldurma:
1. Gün
- Geri Dönüştürülemeyen: Yemek artıkları (elma çöpü, sebze kabukları), ıslak mendil, kirli peçete.
- Geri Dönüştürülebilen: Plastik su şişesi, biten dergi, cam meyve suyu şişesi.
2. Gün
- Geri Dönüştürülemeyen: Çay poşeti, yumurta kabuğu, kullanılmış tek kullanımlık bardak.
- Geri Dönüştürülebilen: Karton süt kutusu, metal konserve kutusu, gazete.
Bu şekilde bir hafta boyunca kendi gözlemlerinizi tabloya yazmalısınız. Şimdi gelelim asıl önemli olan Analiz bölümündeki sorulara!
Soru 1: Hangi maddeler geri dönüştürülebilir?
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için hem bir hafta boyunca gözlemlediğimiz atıklardan hem de kitabımızın alt kısmında verilen resimlerden ve bilgilerden yararlanabiliriz. Unutmayın, geri dönüşüm sayesinde doğal kaynaklarımızı korumuş oluruz!
Adım 1: Kitabın altındaki resimlere bakalım. Orada bize dört ana grup verilmiş: Metaller, Plastikler, Camlar ve Kâğıtlar.
Adım 2: Bu gruplara giren maddeleri düşünelim. Evimizde bu gruplara ait ne gibi atıklar çıkıyor?
- Kâğıt: Gazeteler, dergiler, kitaplar, karton kutular, defterler.
- Plastik: Su şişeleri (pet şişeler), şampuan kutuları, yoğurt kapları, plastik poşetler.
- Cam: İçecek şişeleri, kavanozlar, cam bardaklar.
- Metal: Meşrubat kutuları, konserve kutuları, metal kapaklar.
Sonuç:
Kısacası, kâğıt, plastik, cam ve metal gibi maddeler geri dönüştürülebilir maddelerdir.
Soru 2: Geri dönüştürülebilen maddeler, tekrar nasıl geri dönüştürülür? Tahmin ediniz.
Çözüm:
Bu harika bir soru! Bu maddelerin çöp olmaktan kurtulup nasıl yeniden bir ürün haline geldiğini düşünelim. Bu süreç birkaç adımdan oluşur.
Adım 1: Toplama ve Ayrıştırma
İlk olarak, bu atıkların evlerimizde ayrı ayrı biriktirilip geri dönüşüm kutularına atılması gerekir. Sonra bu atıklar geri dönüşüm tesislerine götürülür. Orada camlar, plastikler, kâğıtlar ve metaller türlerine göre birbirinden ayrılır. Mesela renkli camlar ile renksiz camlar bile ayrılır!
Adım 2: İşleme ve Ham Maddeye Dönüştürme
Ayrıştırılan her bir atık türü, kendi içinde özel işlemlerden geçer.
- Kâğıtlar: Su ile karıştırılarak liflerine ayrılır ve bir çeşit kâğıt hamuru elde edilir. Bu hamurdan tekrar yeni kâğıtlar ve kartonlar üretilir.
- Plastikler: Küçük parçalara ayrılır, eritilir ve granül (küçük tanecikler) haline getirilir. Bu granüllerden yeni plastik şişeler, poşetler ve hatta giysiler bile yapılabilir.
- Camlar: Kırılır, temizlenir ve yüksek sıcaklıkta fırınlarda eritilir. Bu erimiş cam, kalıplara dökülerek yeniden şişe veya kavanoz haline getirilir.
- Metaller: Yüksek sıcaklıkta eritilir ve sıvı hale getirilir. Sonra bu sıvı metal, kalıplara dökülerek yeni metal ürünler (örneğin yeni içecek kutuları) üretmek için kullanılır.
Sonuç:
Geri dönüştürülebilen maddeler; toplama, ayrıştırma, temizleme, eritme veya hamur haline getirme gibi işlemlerden geçirilerek ham maddeye dönüştürülür ve bu ham maddelerden tamamen yeni ürünler üretilir. Bu sayede hem enerji tasarrufu yaparız hem de doğayı korumuş oluruz.