Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 7. sınıf Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün kitabımızın 175. sayfasında yer alan “Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme” bölümündeki etkinlikleri ve konuları birlikte inceleyeceğiz. Bu etkinlikler, bitkilerin o sihirli dünyasını daha yakından tanımamıza yardımcı olacak. Hazırsanız, haydi başlayalım!
6.5 Fen Atölyesi: Tohum Koleksiyonu Yapma Projesi
Bu projede amacımız, çevremizdeki bitkilerin tohumlarını toplayarak kendi koleksiyonumuzu oluşturmak ve bu tohumların hangi bitkilere ait olduğunu öğrenmek. Tıpkı bir doğa bilimcisi gibi çalışacağız!
Projenin Adımları:
Adım 1:
Park, bahçe veya evinizin etrafındaki yeşil alanlarda gezerek farklı bitkilerden tohumlar toplayın. (Unutmayın, her bitkinin tohumu farklı şekil, renk ve boyutta olabilir! Bu çeşitliliği keşfetmek çok eğlenceli olacak.)
Adım 2:
Topladığınız her tohumun hangi bitkiye ait olduğunu mutlaka bir deftere not alın. Eğer o an bitkinin adını bilmiyorsanız, bitkinin bir fotoğrafını çekip daha sonra araştırabilirsiniz. Bu, düzenli çalışmamızı sağlar.
Adım 3:
İnternet, dergi veya ansiklopedi gibi kaynakları kullanarak topladığınız tohumların ve ait oldukları bitkilerin görsellerini bulun. Bu, koleksiyonunuzu daha anlaşılır ve zengin gösterecektir.
Adım 4:
Topladığınız tohumları, bulduğunuz bilgileri ve görselleri güzelce düzenleyerek bir koleksiyon haline getirin. Bu harika koleksiyonu yıl sonunda sınıfımızın bir köşesinde veya okul panosunda gururla sergileyebiliriz!
Çimlenme Nedir?
Sevgili arkadaşlar, çimlenme, bir tohumun içindeki minik bitki taslağının (yani embriyonun) uygun şartlar oluştuğunda uykusundan uyanarak gelişmeye başlaması ve yeni bir bitki oluşturmasıdır. Tıpkı bir tohumun “Ben artık büyüyeceğim!” diyerek hayata başlaması gibi düşünebilirsiniz.
Peki, bir tohumun çimlenmesi için olmazsa olmazlar (gerekli şartlar) nelerdir?
- Uygun Sıcaklık: Her tohumun sevdiği bir sıcaklık vardır. Ne çok soğuk ne de çok sıcak olmalı. Genellikle oda sıcaklığı birçok tohumun çimlenmesi için idealdir.
- Su (Nem): Su, tohumun sert kabuğunu yumuşatır ve içindeki embriyonun canlanması için gereklidir. Susuz bir tohum asla uyanamaz!
- Hava (Oksijen): Tıpkı bizim gibi, tohumun içindeki embriyonun da enerji üretmek için oksijene yani havaya ihtiyacı vardır. Bu yüzden toprağın çok sıkı olmaması gerekir.
ÇOK ÖNEMLİ BİR NOT: Dikkat ettiyseniz, çimlenme için gerekli şartlar arasında Güneş ışığıyoktur. Çünkü tohum, genellikle toprağın altında, yani karanlık bir ortamda çimlenir. Ancak bitki topraktan dışarı çıkıp o minik yeşil yapraklarını oluşturduktan sonra, kendi besinini üretmek (yani fotosentez yapmak) için mutlaka Güneş ışığına ihtiyaç duyar. Bu ayrımı unutmayalım!
6.6 Fen Atölyesi: Fasulye Tohumunun Çimlenmesi (Deney)
Şimdi de öğrendiğimiz bu teorik bilgileri bir deneyle kendi gözlerimizle görme zamanı! Fasulye tohumunun o muhteşem gelişim yolculuğuna birlikte tanıklık edeceğiz.
Gerekli Malzemeler (Araç ve Gereç):
- Plastik kutu veya bir tabak
- Defter (gözlemlerimizi not almak için)
- Birkaç tane fasulye tohumu
- Pamuk
- Fotoğraf makinesi (isteğe bağlı, telefonunuzun kamerası da olur)
Deneyin Yapılışı:
Adım 1:
Plastik kutumuzun tabanını ince bir pamuk tabakası ile güzelce kaplayalım.
Adım 2:
Yaklaşık 10 tane fasulye tohumunu pamuğun üzerine birbirine değmeyecek şekilde aralıklarla yerleştirelim.
Adım 3:
Fasulyelerin üzerini yine ince ve ıslak bir pamuk tabakası ile örtelim. Pamuğun sadece nemli olmasına dikkat edelim, içinde su birikintisi olmasın, yoksa tohumlarımız çürüyebilir!
Adım 4:
Kutunun ağzı açık kalacak şekilde (çünkü hava alması gerekiyor), deney düzeneğimizi oda sıcaklığında, doğrudan güneş almayan bir yere koyalım.
Adım 5:
Pamuğun nemini her gün kontrol edelim. Kuruduğunu fark ettiğimizde bir sprey yardımıyla veya elimizle hafifçe ıslatalım.
Adım 6:
Yaklaşık 10-15 gün boyunca her gün fasulyelerdeki değişimi dikkatle gözlemleyelim. Gözlemlerimizi (örneğin “3. gün kök çıkmaya başladı”, “5. gün gövde uzadı” gibi) defterimize not alalım. Mümkünse her gün aynı açıdan fotoğrafını çekelim. Böylece deneyin sonunda fasulyenin gelişim günlüğünü oluşturmuş oluruz!