Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü dersimizde “Araç Tasarlama” etkinliğini birlikte yapacağız. Bu etkinlik, bir mühendis veya bir mucit gibi düşünerek bir problemi belirleyip ona çözüm üretme adımlarını içeriyor. Haydi gelin, bu adımları birlikte, örnek bir proje üzerinden dolduralım. Projemiz, “özgün bir aydınlatma aracı” tasarlamak olacak.
BİLGİ: Unutmayalım, bir devredeki ampullerin parlaklığı, üzerinden geçen akımla doğru orantılıdır. Kitabımızın verdiği bilgiye göre seri ya da paralel bağlanan özdeş ampullerin üzerinden eşit miktarda akım geçer. Bu bilgiyi tasarımımızda kullanabiliriz.
GÖREVİMİZ:Özgün bir aydınlatma aracı tasarlayalım.
—
1. Problem:
Adım 1: Önce bir sorun, yani bir ihtiyaç belirlemeliyiz. Çevremizi düşündüğümüzde aydınlatma ile ilgili ne gibi sorunlar var? Mesela, gece odamızda ders çalışırken veya kitap okurken ışık başkalarını rahatsız edebilir. Ya da elektrikler kesildiğinde pratik bir ışık kaynağına ihtiyaç duyarız.
Adım 2: Problemimizi net bir şekilde yazalım.
Problemimiz: Gece yatağımızda veya yolculuk sırasında, etrafımızdaki insanları rahatsız etmeden kitap okumak için hem taşınabilir hem de sadece kitabı aydınlatan pratik bir ışık kaynağının olmaması.
2. Belirlediğiniz problem için hangi malzemeler gereklidir?
Bu problemi çözmek için tasarlayacağımız “Kitap Okuma Işığı” için basit bir elektrik devresi kurmamız gerekiyor. Gerekli malzemeleri listeleyelim:
- LED Ampul: Az enerji harcadığı ve iyi ışık verdiği için tercih edebiliriz.
- Pil ve Pil Yatağı: Taşınabilir olması için enerji kaynağımız pil olacak.
- Açma-Kapama Anahtarı: Işığı istediğimiz zaman açıp kapatabilmek için.
- İletken Kablo: Devre elemanlarını birbirine bağlamak için.
- Mandal: Tasarımımızı kitaba kolayca tutturabilmek için.
- Gövde Malzemesi: Devreyi içine yerleştireceğimiz, hafif bir karton kutu, dondurma çubuğu veya küçük bir plastik parça.
- Yapıştırıcı veya Bant: Malzemeleri sabitlemek için.
3. Problemin çözümü için ne kadar süre gereklidir?
Bu projenin adımlarını düşünelim:
Adım 1: Malzemeleri hazırlamak yaklaşık 30 dakika sürer.
Adım 2: Devreyi kurmak ve gövdeyi birleştirmek (montaj) yaklaşık 1 saat sürer.
Adım 3: Tasarımı test etmek ve varsa sorunları gidermek 30 dakika alabilir.
Yani toplamda yaklaşık 2 saatlik bir çalışma ile projemizi tamamlayabiliriz.
4. Problem için belirlenen malzemelerin maliyeti ne kadardır?
Malzemelerimizin yaklaşık fiyatlarını düşünerek bir maliyet hesabı yapalım.
- LED Ampul: 5 TL
- Pil ve Pil Yatağı: 15 TL
- Anahtar: 5 TL
- İletken Kablo: 5 TL
- Mandal: 5 TL
- Diğer Malzemeler (karton, yapıştırıcı vb.): 5 TL
Tahmini Toplam Maliyet: Yaklaşık 40 TL gibi bir bütçe yeterli olacaktır.
5. Problem için çözüm yolları üretiniz?
Aynı problem için farklı çözümler de düşünebiliriz. Beyin fırtınası yapalım:
- Çözüm 1: Bizim tasarladığımız gibi pilli ve mandallı taşınabilir bir model yapmak.
- Çözüm 2: USB kablosu ile çalışan, powerbank veya bilgisayara takılabilen bir model tasarlamak.
- Çözüm 3: Kitap ayracı şeklinde, çok ince ve esnek bir aydınlatma aracı tasarlamak.
- Çözüm 4: Güneş enerjisiyle şarj olabilen pilli bir model geliştirmek (bu biraz daha karmaşık olabilir).
6. Üretilen çözüm yollarından hangilerini tercih ettiniz?
Bu harika fikirler arasından birini seçmemiz gerekiyor.
Adım 1: Seçim yaparken projenin yapılabilirliğini, maliyetini ve pratikliğini düşünmeliyiz.
Adım 2: Ben Çözüm 1‘i, yani “pilli ve mandallı taşınabilir modeli” tercih ediyorum.
Neden mi? Çünkü bu modelin malzemelerini bulmak çok kolay, yapımı 7. sınıf seviyesi için oldukça uygun ve her yerde (elektrik olmasa bile) rahatlıkla kullanılabilir. Diğer çözümler daha karmaşık devreler veya ek güç kaynakları gerektirebilir.
7. Tasarladığınız ürünü çiziniz. Eğer şartlar uygunsa belirlediğiniz malzemeleri kullanarak üç boyutlu modele dönüştürünüz.
Bu adımda hayal gücümüzü kullanacağız.
Adım 1 (Çizim): Bir kağıda tasarladığımız “Kitap Okuma Işığı”nın resmini çizeriz. Bu çizimde mandalın kitaba nasıl takılacağını, pilin nereye konulacağını, anahtarın nerede olacağını ve LED’in ışığı nasıl yayacağını net bir şekilde göstermeliyiz.
Adım 2 (Model): Eğer imkanımız varsa, karton, dondurma çubukları, oyun hamuru gibi malzemelerle bu çizimin üç boyutlu bir maketini (prototipini) yaparız. Bu, tasarımımızın gerçekte nasıl duracağını görmemizi sağlar ve varsa hataları düzeltme fırsatı verir.
8. Ürününüzü pazarlamak için hangi stratejileri geliştirmelisiniz?
Harika bir ürün yaptık, şimdi bunu insanlara nasıl duyurabiliriz?
- Hedef Kitle Belirleme: Bu ürünü en çok kimler kullanır? Elbette öğrenciler, kitap okumayı seven herkes ve gece yolculuk yapanlar.
- İsim ve Slogan Bulma: Ürünümüze akılda kalıcı bir isim bulalım. Mesela “Kitap Kurdu Işığı“. Sloganımız da “Karanlıkta kalma, kitabınla kal!” olabilir.
- Tanıtım Yapma: Okul panosuna renkli bir afiş hazırlayıp asabiliriz. Ailemize ve arkadaşlarımıza ürünümüzü anlatabilir, hatta kısa bir tanıtım videosu çekip sosyal medyada paylaşabiliriz.
- Fiyat Belirleme: Ürünümüzün maliyeti yaklaşık 40 TL idi. Emeğimizi de düşünerek 50-60 TL gibi uygun bir satış fiyatı belirleyebiliriz.
İşte bu kadar arkadaşlar! Bir problemi belirleyip, ona çözüm üretmek ve hatta bu çözümü bir ürüne dönüştürmek bu adımlarla mümkün. Unutmayın, en büyük icatlar bile böyle küçük adımlarla başlamıştır.