Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 7. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninizim. Gönderdiğiniz görseldeki “Öğrendiklerimizi Uygulayalım” bölümündeki soruları sizin için adım adım, kolayca anlayacağınız bir dille çözeceğim. Haydi başlayalım!
Soru 1: Geri dönüştürülebilen maddelere örnek veriniz.
Sevgili arkadaşlar, bu soru bizden günlük hayatta kullandığımız ve çöp olmak yerine yeniden bir ürün haline gelebilen maddelere örnekler vermemizi istiyor. Evimizde ve okulumuzda kullandığımız birçok şey aslında geri dönüştürülebilir. Gelin birlikte düşünelim!
Çözüm:
Geri dönüştürülebilen maddeler, doğru şekilde ayrıştırıldıklarında yeni ürünlerin hammaddesi olabilirler. İşte bazı yaygın örnekler:
- Kağıt ve Karton: Okuduğumuz gazeteler, biten defterlerimiz, dergiler, bize gelen kargo kutuları, süt ve meyve suyu kutuları.
- Plastik: Su ve meşrubat içtiğimiz pet şişeler, şampuan ve deterjan kutuları, yoğurt kapları, plastik poşetler.
- Cam: Cam içecek şişeleri, reçel veya turşu gibi yiyeceklerin konulduğu cam kavanozlar, parfüm şişeleri.
- Metal: Kola, gazoz gibi içeceklerin alüminyum kutuları, salça veya konserve balık gibi yiyeceklerin teneke kutuları.
- Piller: Kumandada, oyuncaklarda kullandığımız ve biten piller de özel atık pil kutularına atılarak geri dönüştürülür.
- Organik Atıklar: Meyve ve sebze kabukları gibi evsel atıklar da kompost yapılarak gübreye dönüştürülebilir.
Soru 2: Geri dönüşümün ülke ekonomisine katkısını kısaca açıklayınız.
Harika bir soru! Geri dönüşüm sadece çevremizi temiz tutmakla kalmaz, aynı zamanda ülkemizin ekonomisine, yani maddi durumuna da büyük faydalar sağlar. Nasıl mı? Gelin adım adım inceleyelim.
Çözüm:
Adım 1: Hammadde Tasarrufu Sağlar.
Düşünün ki yeni bir defter yapacağız. Eğer geri dönüşüm yapmazsak, bunun için ormandan ağaç kesmemiz gerekir. Ama eski kağıtları geri dönüştürürsek, yeni ağaç kesmeden defter yapabiliriz. Aynı şekilde, yeni plastik için petrol, yeni metal için maden çıkarmak yerine geri dönüştürülmüş olanları kullanırız. Bu, hem doğal kaynaklarımızı korur hem de hammadde için yurt dışına daha az para ödememizi sağlar.
Adım 2: Enerji Tasarrufu Sağlar.
Bir ürünü sıfırdan üretmek çok fazla enerji gerektirir. Ancak geri dönüştürülmüş malzemeden üretmek çok daha az enerji harcar. Örneğin, bir alüminyum kutuyu geri dönüştürerek yeniden üretmek, onu madenden çıkarıp sıfırdan üretmekten %95 daha az enerji gerektirir! Daha az enerji, fabrikalar ve ülke için daha az elektrik faturası demektir. Bu da büyük bir tasarruftur.
Adım 3: Yeni İş İmkanları Yaratır.
Atıkların toplanması, ayrıştırılması, geri dönüşüm tesislerinde işlenmesi gibi birçok aşama vardır. Bu aşamalarda çalışacak binlerce insana ihtiyaç duyulur. Yani geri dönüşüm sektörü, birçok kişiye iş ve maaş imkanı sunar.
Kısacası, geri dönüşüm sayesinde paramız ülkemizde kalır, enerjiden tasarruf ederiz ve insanlara yeni işler sağlamış oluruz.
Soru 3: Tıbbi atık ile neden temas edilmemesi gerektiğini kısaca yazınız.
Bu çok önemli bir sağlık ve güvenlik konusu arkadaşlar. Tıbbi atıklar, evimizdeki çöplerden çok farklıdır ve onlara dokunmak son derece tehlikeli olabilir. Nedenlerine bakalım.
Çözüm:
Tıbbi atıklar, hastaneler, sağlık ocakları, eczaneler gibi sağlık kuruluşlarından çıkan ve hastalık yapıcı mikroorganizmalar (yani gözle göremediğimiz bakteri, virüs gibi canlılar) taşıma riski olan özel atıklardır. Bu atıklarla asla temas etmemeliyiz, çünkü:
- Hastalık Bulaştırabilirler: Kullanılmış iğneler, kanlı pamuklar, sargı bezleri, ameliyat eldivenleri üzerinde Hepatit, AIDS gibi çok ciddi hastalıklara yol açan mikroplar bulunabilir. Bu atıklara çıplak elle dokunmak, bu hastalıkların bize bulaşmasına neden olabilir.
- Yaralanmalara Neden Olabilirler: Tıbbi atıkların içinde iğne uçları, bistüri (ameliyat bıçağı), kırık camlar gibi kesici ve delici aletler olabilir. Bunlar cildimizi kesebilir veya delebilir. Bu şekilde oluşan bir yara, mikropların doğrudan kanımıza karışması için bir kapı açar ve bu çok tehlikelidir.
Bu sebeplerden dolayı tıbbi atıklar, üzerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi bulunan, sağlam, kırmızı renkli özel poşetlerde veya kutularda toplanır ve özel yöntemlerle yakılarak veya kimyasallarla zararsız hale getirilerek imha edilir. Onları asla normal çöplerle karıştırmamalı ve kesinlikle dokunmamalıyız.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Unutmayın, öğrendiğimiz her bilgi hem bizi hem de çevremizi korur. Hepinize iyi çalışmalar dilerim