Harika bir soru! Gel bakalım, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bu güzel afişini birlikte inceleyelim ve soruları cevaplayalım. Unutma, bu afişteki her bir resim bize bir ipucu veriyor.
G. Ülkemizde vergi toplamakla görevli kuruluş olan Gelir İdaresi Başkanlığının 29. Vergi Haftası ile ilgili hazırladığı bir afiş aşağıda verilmiştir. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
1. Devlet vatandaşlarından aldığı vergilerle hangi hizmetleri sağlamaktadır?
Sevgili öğrencim, bu sorunun cevabını bulmak için afişteki resimlere dikkatlice bakmamız yeterli. Afişte gördüğümüz her şey, aslında devletin bize vergilerle sunduğu hizmetleri temsil ediyor. Haydi adım adım inceleyelim.
Unutma, sloganımız neydi? “Vergi Geleceğimizdir”. Yani bugün ödenen vergiler, yarınlarımızı daha güzel hale getirmek için kullanılıyor.
Adım 1: Afişin arka planına bakalım. Orada ne görüyoruz? Kocaman bir OKUL binası var. Bu bize, devletin vergilerle eğitim hizmeti sağladığını gösteriyor. Yani okullarımızın yapımı, öğretmenlerimizin maaşları vergilerle karşılanıyor.
Adım 2: Şimdi de parkta oynayan çocuklara bakalım. Her biri farklı bir mesleği temsil eden kostümler giymiş. Bunlar bize hangi hizmetlerin verildiğini anlatıyor:
- Salıncakta sallanan doktor kostümlü çocuk, devletin bize sağladığı sağlık hizmetlerini (hastaneler, sağlık ocakları) temsil ediyor.
- Onun yanındaki polis kostümlü çocuk, devletin sağladığı güvenlik hizmetlerini (polis, asker) aklımıza getiriyor.
- Kaydıraktan kayan astronot kostümlü çocuk, ülkemizin bilim ve teknoloji alanındaki yatırımlarını, gelişimini simgeliyor.
- Elinde uçurtma olan hakim/avukat cübbesi giymiş çocuk, devletin sağladığı adalet hizmetlerini temsil ediyor.
- Kum havuzunda oynayan baretli çocuk ise yollarımızı, köprülerimizi, parklarımızı yapan, yani altyapı hizmetlerini sağlayan devleti anlatıyor.
Adım 3: Çocukların oynadığı parkın kendisi de bir hizmettir. Belediyelerin yaptığı parklar, bahçeler, yollar da yine bizim vergilerimizle yapılır.
Sonuç:
Devlet, vatandaşlardan topladığı vergilerle;
Eğitim (okullar), Sağlık (hastaneler), Güvenlik (polis), Adalet (mahkemeler), Ulaşım ve Altyapı (yollar, köprüler, parklar) gibi temel hizmetleri sağlar.
2. Devletin vatandaşlarından aldığı vergilerden bir çocuk olarak nasıl yararlanıyorsunuz?
Bu soru aslında doğrudan senin hayatınla ilgili. Yukarıda saydığımız hizmetleri bir düşünelim. Sen bir çocuk olarak bunlardan hangilerini kullanıyorsun?
Adım 1: En başta, sen bir öğrencisin. Gittiğin devlet okulu, kullandığın ders kitapları (EBA gibi dijital platformlar dahil) vergiler sayesinde sana ulaşıyor. Yani eğitim hizmetinden doğrudan faydalanıyorsun.
Adım 2: Arkadaşlarınla oynamak için gittiğin mahalle parkı, belediyenin yaptığı ve bakımını üstlendiği bir yer. Bu parklar da vergilerle yapılıyor. Yani sosyal alanlardan faydalanıyorsun.
Adım 3: Hasta olduğunda ailen seni sağlık ocağına veya devlet hastanesine götürüyor. Orada aldığın sağlık hizmeti de vergilerle finanse ediliyor. Bu da senin sağlık hizmetlerinden yararlandığını gösterir.
Adım 4: Evinden okuluna giderken kullandığın yollar, alt geçitler, üst geçitler… Hepsi vergilerle yapılan altyapı hizmetleridir. Ayrıca sokaklarda güvenliğimizi sağlayan polis amcalar ve teyzeler de maaşlarını vergilerden alırlar. Bu da senin güvenlik hizmetinden yararlandığın anlamına gelir.
Sonuç:
Bir çocuk olarak; eğitim görmek için gittiğim okuldan, oyun oynamak için kullandığım parklardan, hasta olduğumda gittiğim hastanelerden ve güven içinde yürüdüğüm yollardan faydalanarak vergilerin bana sağladığı hizmetleri kullanmış oluyorum.