Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz.
Bugün sizlerle birlikte, ülkemiz ve çevresindeki devletler ile ilgili harika bir etkinlik yapacağız. Önümüzdeki görselde kutucuklar içinde bazı ülkeler ve kuruluşlar var. Her birinin bir harfi var, görüyor musunuz? Aşağıdaki soruları bu kutucuklardaki doğru harfleri kullanarak cevaplayacağız.
Haydi, hazırsanız başlayalım! Soruları tek tek ele alıp, adım adım çözelim.
1. Hangileri Türk Cumhuriyetlerine örnektir?
Çözüm:a, ç, e, g, h, l
Adım 1: Sevgili çocuklar, “Türk Cumhuriyetleri” denildiğinde aklımıza, bizim gibi Türk soyundan gelen, dil ve kültür olarak bize çok benzeyen bağımsız devletler gelmelidir. Bu devletlerle tarihi ve kültürel bağlarımız çok güçlüdür.
Adım 2: Şimdi yukarıdaki listeye bakalım ve bu tanıma uyan ülkeleri bulalım. Dikkatlice incelediğimizde bunların; Azerbaycan (a), Kazakistan (ç), Türkmenistan (e), Özbekistan (g), Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (h) ve Kırgızistan (l) olduğunu görürüz. İşte bu kadar basit!
2. Hangileri ülkemizin sınır komşularındandır?
Çözüm:b, c, f, ğ, ı, j, m, a
Adım 1: Ülkemizin sınır komşuları, haritada Türkiye’nin hemen yanında yer alan, karadan sınırı olan ülkelerdir. Bu konuyu derslerimizde sıkça işlemiştik, hatırlayalım.
Adım 2: Listeyi inceleyelim ve Türkiye’nin komşularını işaretleyelim: Batıda Bulgaristan (b) ve Yunanistan (c); kuzeydoğuda Gürcistan (f); doğuda Ermenistan (m), İran (j) ve Nahçıvan üzerinden Azerbaycan (a); güneyde ise Irak (ı) ve Suriye (ğ). Gördüğünüz gibi tam sekiz tane sınır komşumuz var!
3. Hangileri bağımsızlığını SSCB’nin dağılmasının ardından kazanan Türk Cumhuriyetlerindendir?
Çözüm:a, ç, e, g, l
Adım 1: Bu soruda iki şeye dikkat etmemiz gerekiyor. Birincisi, ülkenin bir “Türk Cumhuriyeti” olması. İkincisi ise bağımsızlığını eskiden çok büyük bir devlet olan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) 1991’de dağıldıktan sonra kazanmış olması.
Adım 2: Birinci soruda bulduğumuz Türk Cumhuriyetleri listesine tekrar bakalım: Azerbaycan, Kazakistan, Türkmenistan, Özbekistan, KKTC ve Kırgızistan. Bu ülkelerden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) hariç diğer hepsi, yani Azerbaycan (a), Kazakistan (ç), Türkmenistan (e), Özbekistan (g) ve Kırgızistan (l), SSCB’nin dağılmasıyla bağımsızlıklarına kavuşmuşlardır.
4. Hangileri ülkemizin üyesi olduğu uluslararası kuruluşlara örnektir?
Çözüm:d, i, k
Adım 1: Ülkeler, dünya barışını korumak, ekonomik iş birliği yapmak veya güvenliklerini sağlamak için bir araya gelerek uluslararası kuruluşlar kurarlar. Türkiye de bu önemli kuruluşların birçoğuna üyedir.
Adım 2: Listemizdeki kuruluşlara bakalım: NATO (d) bir askeri ittifaktır ve Türkiye üyesidir. Birleşmiş Milletler (i) dünya barışı için çalışan en büyük kuruluştur ve Türkiye kurucu üyelerindendir. G-20 (k) ise dünyanın en büyük 20 ekonomisinin bir araya geldiği bir platformdur ve Türkiye burada da yer almaktadır. Dolayısıyla doğru harflerimiz d, i ve k’dir.
5. Hangileri ülkemizin batı komşularındandır?
Çözüm:b, c
Adım 1: Türkiye haritasını gözümüzün önüne getirelim. Güneşin battığı yön, yani batı tarafımızda hangi komşularımız vardı?
Adım 2: Haritayı düşündüğümüzde veya listeye baktığımızda, batıdaki sınır komşularımızın Bulgaristan (b) ve Yunanistan (c) olduğunu hemen hatırlarız. Cevabımız bu kadar kolay!
6. Hangisi için ülkemizde “yavru vatan” nitelendirmesi yapılmaktadır?
Çözüm:h
Adım 1: “Yavru vatan” ifadesi, Türkiye’nin çok özel ve yakın bir bağ kurduğu, her zaman desteklediği bir ülke için kullanılan sevgi dolu bir ifadedir.
Adım 2: Bu özel ifade, Akdeniz’deki güzel ada ülkesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (h) için kullanılır. Türkiye, KKTC’yi “ana vatan”, KKTC’yi ise “yavru vatan” olarak görür. Bu, aramızdaki güçlü kardeşlik bağını gösterir.
7. Hangisinden çıkarılan petrolün Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı’yla Avrupa’ya taşınması sağlanmaktadır?
Çözüm:a
Adım 1: Sorunun içinde bize çok önemli bir ipucu verilmiş: Bakü-Tiflis-Ceyhan. Petrol boru hatları genellikle petrolün çıktığı veya geçtiği önemli şehirlerin isimlerini alır.
Adım 2: Bakü şehrinin hangi ülkenin başkenti olduğunu hatırlayalım. Evet, doğru bildiniz! Bakü, kardeş ülkemiz Azerbaycan’ın (a) başkentidir. Dolayısıyla bu hattan taşınan petrol de Azerbaycan petrolüdür.
8. Hangisinden çıkarılan petrol Kerkük-Yumurtalık Petrol Boru Hattı’yla ülkemize taşınmaktadır?
Çözüm:ı
Adım 1: Tıpkı bir önceki sorudaki gibi, burada da boru hattının ismi bize cevabı fısıldıyor: Kerkük-Yumurtalık.
Adım 2: Kerkük şehri, zengin petrol yataklarıyla bilinen bir şehirdir ve güney komşumuz olan Irak (ı) toprakları içinde yer almaktadır. Bu nedenle Kerkük’ten çıkan petrol, bu boru hattı ile ülkemize ve buradan da dünya pazarlarına ulaştırılır.
Umarım hepiniz için anlaşılır ve keyifli bir tekrar olmuştur. Unutmayın, Sosyal Bilgiler dersi yaşadığımız dünyayı ve ülkemizi daha iyi tanımamızı sağlar. Harikasınız çocuklar